Ten artykuł dotyczy miasta-państwa. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa Singapur.

Na mapach: 1°22′N 103°48′E / 1.367, 103.8

Singapur, panorama miasta

Singapur (ang. Singapore, chiń. 新加坡 Xīnjīapō, malaj. Singapura, tamil. சிங்கப்பூர Cingkappūr) – miasto-państwo położone na południowym krańcu Półwyspu Malajskiego.

Nazwa Singapur pochodzi od dwóch sanskryckich słów: singa (lew) i pura (miasto), stąd niekiedy stosowana nazwa Miasto Lwa.

Wizerunek posągu Merlion jest znanym symbolem Singapuru, używanym do 1997 jako logo przez singapurską izbę turystyki.

Historia

Singapur został wydzierżawiony w 1819 roku jako placówka handlowa od sułtanatu Johor przez Kompanię Wschodnioindyjską. W 1826 roku Brytyjczycy kupili Singapur od sułtana. Był odtąd wykorzystywany głównie jako brytyjska baza morska. Od 1867 stanowił część brytyjskich kolonii zwanych Straits Settlements.

Po I wojnie światowej Singapur stał się najważniejszą brytyjską bazą wojskową na Dalekim Wschodzie. Zaprojektowany tak, aby mógł oprzeć się atakom morskim, w lutym 1942 został zdobyty przez Japończyków od strony lądu, a następnie był przez nich okupowany do września 1945 roku.

W 1946 Singapur stał się oddzielną kolonią brytyjską, a pełną autonomię uzyskał w 1959. Na czele rządu stanął Lee Kuan Yew. W 1963 Singapur przystąpił do Federacji Malezji, ale już 1965 odłączył się, wnosząc oskarżenia o dyskryminację chińskich członków federacji. Niepodległa Republika Singapuru, należąca do brytyjskiej Wspólnoty Narodów, została utworzona w sierpniu 1965. W tym samym roku Singapur stał się członkiem ONZ.

Partia Akcji Ludowej zdobywała wszystkie miejsca w parlamencie w wyborach 1968-1980. Pod przywództwem Lee Kuan Yewa Singapur szybko się rozwijał jako port przeładunkowy i centrum finansowe dla nowych, produkujących na eksport, gałęzi przemysłu. Dzisiaj jego mieszkańcy cieszą się najwyższym poziomem życia w Azji, poza Japonią i Brunei. Na początku lat 80., w wyniku spowolnienia wzrostu gospodarczego, ujawniła się opozycja wobec reżimu Lee Kuan Yewa, a poparcie dla Partii Akcji Ludowej spadło. W 1984 po raz pierwszy 2 fotele w parlamencie zdobyli deputowani opozycyjni. W wyborach powszechnych w 1988 Partia Akcji Ludowej odniosła zwycięstwo.

W 1990 Lee Kuan Yew ustąpił ze stanowiska premiera, przekazując je swojemu zastępcy Goh Chok Tongowi, ale zachował wysokie stanowisko w gabinecie. W 1992 zrezygnował też z kierowania partią, zastąpił go tam Goh Chok Tong. W 1993 Ong Teng Cheong został wybrany na prezydenta w pierwszych wyborach powszechnych. W 1999 prezydentem został polityk pochodzenia hinduskiego, Sellapan Rama Nathan.

W wyborach do parlamentu w 2001 zwycięstwo odniosła rządząca Partia Akcji Ludowej, na stanowisku premiera został Goh Chok Tong. W tym roku na skutek azjatyckiego kryzysu ekonomicznego rozpoczęła się recesja. W 2004 nowym szefem rządu został Lee Hsien Loong, syn Lee Kuan Yewa.

Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Singapuru.

Merlion - symbol narodowy Singapuru, w głębi siedziba HSBC

Państwo Singapur położone jest na wyspie Singapur o powierzchni 572 km² wraz z grupą otaczających ją wysepek. Powierzchnia lądowa Singapuru ulega stałemu wzrostowi na skutek prac prowadzonych nad pozyskaniem lądu od morza. Są one również źródłem zatargu z sąsiednią Malezją. Z Półwyspem Malajskim wyspa Singapur połączona jest za pomocą nasypu (The Causeway) w północnej części wyspy oraz mostem Tuas Second Link w jej zachodniej części.

Najważniejsze z pozostałych 54 wysp to: Jurong Island, Pulau Tekong, Pulau Ubin i Sentosa.

Wnętrze wyspy Singapur tworzą skały granitowe wzniesione nad najwyższym szczytem kraju Bukit Timah Hill na wysokość jedynie 177 m n.p.m. Jednak na przeważającym obszarze wyspy, a także na pozostałych wyspach, rozciąga się płaska nizina aluwialna.

Singapur obmywają ciepłe wody cieśnin Malakka i Singapurskiej, łączących Morze Andamańskie z Morzem Południowochińskim, oraz cieśniny Johor, która wąskim, zaledwie dwukilometrowym pasem oddziela kraj od Półwyspu Malajskiego. Większość wysp otaczają rafy koralowe.

Dawniej wyspę porastały wilgotne lasy równikowe i zarośla namorzynowe rozciągnięte wzdłuż wybrzeży oraz na brzegach rzek. Wykarczowano je jednak pod zabudowę gwałtownie rozwijającego się miasta-państwa. Współcześnie pozostałości tej naturalnej roślinności zajmują zaledwie 5% powierzchni kraju i w większości są chronione w rezerwatach. Charakterystycznym dla Singapuru zwierzęciem jest makak – małpa wąskonosa. Na wyspach Ubin i Tekong ostoję znalazł największy singapurski ssak – dzika świnia. Ponadto w całym kraju żyje wiele ptaków, gadów (m.in. pytony), ponad 350 gatunków motyli, a w przybrzeżnych wodach liczne gatunki ryb i skorupiaków.

Podział administracyjny i podział urbanistyczny

 Osobny artykuł: podział administracyjny Singapuru.

Mapa Singapuru z podziałem urbanistycznym na regiony planowania miejskiego. Nie jest to obowiązujący podział administracyjny, aczkolwiek jest używany w celach statystycznych dla cenzusu i przez inne agencje rządowe. Zaznaczenie regionów na mapie:
Centralny (jasno brązowy)
Północny (jasno różowy)
Północno-Wschodni (biało-żółty)
Wschodni (pomarańczowy)
Zachodni (beżowy). Kolorem zielonym oznaczono dwa wydzielone obszary zawierające zbiorniki wodne zasilane deszczami (ang water catchment areas) lecz służące także innym celom: centralny jest przeznaczony dla rekreacji, ochrony i przywracaniu lasów oraz miejscem ogrodu zoologicznego; zachodni zawiera poligon ostrego strzelania

Od 24 listopada 2001, Singapur jest podzielony administracyjnie na 5 regionów (ang. districts):

1. Region Singapur Centralny
2. Region Północno-Wschodni
3. Region Północno-Zachodni
4. Region Południowo-Wschodni
5. Region Południowo-Zachodni

Regiony administracyjne są z kolei podzielone na 55 dzielnic. Każdy region jest prowadzony przez swojego mera i Radę Rozwoju Miejscowego (ang.: Community Development Council). Rady te wszczynają, planują i nadzorują miejscowe przedsięwzięcia mające na celu promocję miejscowej zgody i spójności socjalnej. Ich oficjalne nazwy to:

Oprócz podziału administracyjnego, szeroko stosowany jest podział urbanistyczny na rejony, pierwotnie wdrożony w celu planowania przestrzenno-gospodarczego, lecz obecnie także stosowany w cenzusie i przez inne władze rządowe. Rejony urbanistyczne cieszą się większą popularnością od podziału administracyjnego, i stanowią de facto podział Singapuru. Rejony urbanistyczne Singapuru to (z zaznaczeniem na mapie po prawej):

1. Region Centralny (jasno brązowy),
2. Region Północny (jasno różowy)
3. Region Północno-Wschodni (biało-żółty),
4. Region Wschodni (pomarańczowy),
5. Region Zachodni (beżowy).

Klimat

Singapur leży 137 km na północ od Równika. Kraj leży w strefie klimatu równikowego wybitnie wilgotnego. Średnia suma wysokich, rozłożonych równomiernie w ciągu roku opadów wynosi 2500 mm. Temperatura powietrza jest prawie cały czas taka sama – w styczniu wynosi średnio 25 stopni Celsjusza, a w czerwcu 27. W czasie zimowego monsunu wiatry wieją z północy i północnego wschodu, a podczas letniego odwrotnie – z południa i południowego wschodu.