Sinice - Polski Serwis Naukowy

Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).

Nazwa tradycyjna Cyanophyta (końcówka -phyta – roślina), stosowana w taksonomii wcześniejszej, kładzie nacisk na te właściwości, które upodabniają sinice do organizmów roślinnych – zdolność do tlenowej fotosyntezy oraz obecność chlorofilu. To podobieństwo jest o tyle naturalne, że chloroplasty roślin powstały w wyniku endosymbiozy z sinicami – są po prostu uwstecznionymi sinicami.

Materiał genetyczny - substancja chemiczna będąca nośnikiem informacji genetycznej. Inaczej mówiąc, materiał genetyczny jest fizycznym nośnikiem dziedziczności. U wszystkich znanych organizmów żywych materiałem genetycznym jest DNA. U niektórych wirusów, np. u wirusa grypy lub wirusa HIV, funkcję tę pełni RNA.
Organizm cudzożywny, heterotrof - organizm odżywiający się cudzożywnie, są to bakterie saprofityczne i pasożytnicze, protisty zwierzęce i grzybopodobne, rośliny pasożytnicze, grzyby i zwierzęta. Heterotrofy takie jak bakterie i grzyby są zaliczane do reducentów, czyli organizmów rozkładających martwą materię organiczną do prostych związków mineralnych, niezbędnych dla organizmów samożywnych.

Systematyka

Systematyka sinic, podobnie jak wszystkich bakterii, podlega przebudowom i dyskusjom. Według systemu prezentowanego przez bazę AlgaeBase w typie sinic (Cyanobacteria Stanier ex Cavalier-Smith 2002) wyróżnia się tylko jedną klasę – Cyanophyceae Schaffner, 1909 (polska nazwa – sinicowe) z następującymi rzędami i przykładowymi taksonami niższych rzędów:

Materiały zapasowe roślin, substancje zapasowe – związki chemiczne gromadzone przez roślinę i zużywane na niektórych etapach rozwoju, np. w czasie formowania nasion lub w okresach niekorzystnych dla rośliny. Związki organiczne wytworzone w procesie fotosyntezy tylko w pewnym stopniu są zużywane podczas procesów metabolicznych, część z nich jest odkładana i wykorzystywana w odpowiednim momencie. W niektórych przypadkach duże ilości substancji zapasowych mogą być magazynowane w organach spichrzowych rośliny.
Wiązanie azotu cząsteczkowego — zjawisko włączania atomów azotu pochodzących z cząsteczek tego pierwiastka (N2) w związki chemiczne. Azot cząsteczkowy jest stosunkowo słabo reaktywną jego postacią i jako gaz stanowi większość ziemskiej atmosfery. Nawet w wodzie większość azotu to rozpuszczony azot cząsteczkowy. Z drugiej strony, ma istotne znaczenie biologiczne, gdyż jako makroelement wchodzi w skład aminokwasów i nukleozydów oraz ich pochodnych, takich jak polipeptydy, białka, kwasy nukleinowe, ATP, NAD+ i in., a także chityny i innych związków (oraz metabolitów tych związków). Wiązanie azotu jest niezbędnym etapem biogeochemicznego cyklu azotu, dzięki któremu może on przejść z atmosfery do hydrosfery i litosfery, a przede wszystkim biosfery.

Klasa: sinicowe, cyanofitowe (Cyanophyceae)

Rząd: Chroococcales

Rząd: Nostocales

Rodzina: Nostocaceae

Rodzaj: Nostoc (trzęsidło)

Rodzina: Rivulariaceae

Rodzina: Scytonemataceae

Rząd: Oscillatoriales

Rodzina: Oscillatoriaceae

Rodzaj: Spirulina

Rodzaj: Oscillatoria (drgalnica)

Rząd: Pseudanabaenales

Rząd: Stigonematales

Rząd: Synechococcales

Nieco odmienny podział, oparty na propozycji Castenholza (2001), prezentuje baza Tree of Life dzieląca sinice na poddziały bez nazw:

Heterocyty, heterocysty () – przekształcone komórki (pojedyncze, rzadziej tworzące szereg kilku komórek) występujące u . Komórki te odpowiadają za proces asymilacji azotu z atmosfery (diazotrofię).
Fikoerytryna (gr. phýkos - trawa morska, wodorost, erythrós - czerwony) - czerwony barwnik z grupy fikobiloprotein występujący u sinic i krasnorostów w połączeniu z fikobilinami.

I – w przybliżeniu odpowiadający Chroococcales, m.in. Chamaesiphon, Chroococcus, Cyanobacterium, Cyanobium, Cyanothece, Dactylococcopsis, Gloeobacter, Gloeocapsa, Gloeothece, Microcystis, Prochlorococcus, Prochloron, Synechococcus, Synechocystis

II – zawierający rodzaje zaliczane tradycyjnie do Chroococcales, m.in. Cyanocystis, Dermocarpella, Stanieria, Xenococcus, Chroococcidiopsis, Myxosarcina, Pleurocapsa

III – w przybliżeniu odpowiadający Oscillatoriales, m.in. Arthrospira, Borzia, Crinalium, Geitlerinema, Halospirulina, Leptolyngbya, Limnothrix, Lyngbya, Microcoleus, Oscillatoria, Planktothrix, Prochlorothrix, Pseudanabaena, Spirulina, Starria, Symploca, Trichodesmium, Tychonema

IV – w przybliżeniu odpowiadający Nostocales, m.in. Anabaena, Anabaenopsis, Aphanizomenon, Calothrix, Cyanospira, Cylindrospermopsis, Cylindrospermum, Nodularia, Nostoc, Rivularia, Scytonema, Tolypothrix

V– w przybliżeniu odpowiadający Stigonematales, m.in. Chlorogloeopsis, Fischerella, Geitleria, Iyengariella, Nostochopsis, Stigonema

W dawniejszej literaturze algologicznej systematyka opierała się nie na (słabo do niedawna znanych) powiązaniach filogenetycznych, lecz na cechach morfologicznych. Sinice dzielono wówczas na dwie główne grupy – kokogoniowe, tworzące zarodniki jednokomórkowe i hormogoniowe – tworzące wielokomórkowe zarodniki zwane hormogoniami. Jeden z takich systemów przedstawił Bourelly (1970), a do polskiej algologii zaadaptowała Joanna Kadłubowska:

Chroococcus sp. - sinica o organizacji kolonijnej; komórki kolonii po podziałach pozostają wewnątrz otoczki komórki macierzystej, oraz wykształcają własne otoczki śluzowe. środowisko wodne i subaerofityczne (wilgotna gleba i skały).
Związki organiczne - wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego a także ich soli.

Gromada: Cyanophyta (sinice)

Klasa: Cyanophyceae

Podklasa: Coccogonophycidae (kokogoniowe)

Rząd: Chroococcales (chrookokowce)

Rząd: Pleurocapsales (pleurokapsowate)

Rząd: Chamaesiphonales (chamesyfonowce)

Podklasa: Hormogonophycidae (hormogoniowe)

Rząd: Stigonematales (stigonematowce)

Rząd: Nostocales (trzęsidłowce)

Algologia (łac), fykologia lub fikologia (gr.) - dział botaniki, nauka o glonach (Algae), zajmuje się ona opisywaniem gatunków, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.
Porosty (łac. Lichenes) – tradycyjna nazwa licznej grupy grzybów (ponad 20% wszystkich gatunków grzybów (Fungi), określanych jako zlichenizowane, tworzących obligatoryjne symbiozy głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna, przestała istnieć w 1981 roku, w wyniku zmian wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mikoryzowe), a nie systematycznych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)