Sito - Polski Serwis Naukowy

szesnastowieczny rzemieślnik splatający sita

przesiewanie przez sito

przykłady sit używanych w kuchni

Sito – proste urządzenie do oddzielania od siebie obiektów o małych i większych wymiarach lub do oddzielania obiektów stałych od płynów. Używane jest bardzo szeroko – od zastosowań w gospodarstwie domowym i rolnictwie poprzez przemysł (górnictwo, budownictwo, przemysł spożywczy i inne) aż po zastosowania naukowe (od archeologii po technologie kosmiczne).

Nauka – autonomiczna część . Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników, prowadzi do powstania wiedzy naukowej dostępnej dla całej ludzkości. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

Kosz to rodzaj pojemnika, plecionego najczęściej z wikliny, czyli młodych giętkich pędów odpowiednich gatunków wierzby. Rzadziej kosze wyplatane są ze słomy lub korzeni, na przykład jałowca lub świerka.

W najprostszym rozwiązaniu jest to płaszczyzna z otworami ("oczkami"), w których swobodnie mieszczą się obiekty o małych rozmiarach, natomiast duże – już nie. Otwory te mogą być okrągłe (np. wywiercone lub wycięte w jakimś litym materiale) albo stanowić część splecionej siatki (z drutu, z włókien tworzyw sztucznych albo naturalnych). O przeznaczeniu sita decyduje w największym stopniu wielkość otworów (w przypadku siatki – odległość pomiędzy sąsiadującymi włóknami) może ona dla różnych sit wynosić od ułamków milimetra do kilku, a nawet więcej, centymetrów. Powierzchnia sita może być otoczona walcowatą powierzchnią (tak zbudowane sito do ręcznego przesiewania to przetak), może stanowić też na przykład dno jakiegoś naczynia (np. w kształcie rondla – tak zbudowany jest durszlak), a także sama może przybierać różne kształty, niekoniecznie płaskie, na przykład może przyjmować kształt pojemnika – kosza.

Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności na przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jak o działalność przemysłową produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Najczęściej powierzchnia sita umieszczona jest poziomo, a przesiewany materiał wysypywany jest na jego górną powierzchnię; dzięki grawitacji ziarna o małej średnicy spadają w dół pod sito, a większe – pozostają na jego powierzchni. Stosowane jest też przesiewanie poprzez sito ustawione ukośnie, kiedy materiał (np. zanieczyszczony kamieniami bądź liśćmi piasek na budowie) rzucany jest na powierzchnię sita: piasek swobodnie przenika przez oka sita, a obiekty większych rozmiarach zostają i zsuwają się przed sitem.

Krzywa uziarnienia (krzywa składu ziarnowego) na podstawie wykonanej wcześniej analizy sitowej, nanoszone są jej wyniki na specjalną siatkę półlogarytmiczną. W wyniku czego otrzymujemy ciągłą krzywą uziarnienia dla danego kruszywa lub mieszanki mineralnej - inaczej mówiąc: graficzne przedstawienie uziarnienia.

Przemysł spożywczy - dział gospodarki, który zajmuje się wytwarzaniem produktów i półproduktów przeznaczonych do spożycia takie jak mięsne, mleczne czyli nabiałowe, pieczywo, cukiernicze, napoje alkoholowe i bezalkoholowe, i wiele innych.

Często stosuje się kilka kolejnych sit o coraz mniejszych oczkach jedno za drugim, żeby dokonać selekcji ziarn o różnych zakresach średnic: największe zostają na sitach górnych, pośrednie przechodzą przez pierwsze sita, ale zatrzymują się na kolejnych, a najmniejsze spadają na sam dół. W celu przyspieszenia procesu przesiewania przez sita niekiedy wprowadza się je w ruch (wstrząsa się je). Proces ten nazywa się analizą sitową.

Ser – produkt spożywczy wytwarzany z mleka. Zazwyczaj produkuje się go poprzez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który zostaje poddany dalszej obróbce. Istnieje wiele gatunków sera i dzieli się je pod różnymi względami, na przykład: gatunku mleka, zawartości tłuszczu, konsystencji, procesu produkcyjnego i czasu dojrzewania.

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym. W Polsce górnictwo jest najlepiej rozwinięte na Śląsku.

Często sito jest jednym z elementów – jednym z pierwszych w ciągu – systemów filtrujących, np. w filtrach wody pobieranej ze zbiorników naturalnych, jego zadaniem jest niedopuszczenie do zanieczyszczenia lub nawet zniszczenia następnych elementów układu.

Sita w zastosowaniach kuchennych (i w niektórych procesach w przemyśle spożywczym) umożliwiają przesianie np. mąki, oddzielają frakcje o różnej gęstości (np. "kożuchy" gęstego tłuszczu na mleku, albo ser od serwatki) lub po prostu odcedzają ciecz od znajdujących się w niej grudek lub przedmiotów, także na przykład przy myciu warzyw i owoców. W takich wypadkach używane bywają sita o większych oczkach, czasem rzadziej rozmieszczonych, nazywane też cedzakami.

Siatka sitodrukowa stanowi szkielet sita i jako taka decyduje o wykonaniu form kopiowych w sitodruku. Wykonuje się je najczęściej z dwóch rodzajów włókien monofilamentowych: wyprodukowanych z poliestru lub poliamidu.

Tworzywa sztuczne – materiały składające się z polimerów syntetycznych (wytworzonych sztucznie przez człowieka i niewystępujących w naturze) lub zmodyfikowanych polimerów naturalnych oraz dodatków modyfikujących takich jak np. napełniacze proszkowe lub włókniste, stabilizatory termiczne, stabilizatory promieniowania UV, uniepalniacze, środki antystatyczne, środki spieniające, barwniki itp. Termin "tworzywa sztuczne" funkcjonuje obok niepoprawnych często stosowanych żargonowych określeń takich jak: plastik lub plastyk. Najbardziej poprawnym terminem obejmującym wszystkie materiały zawierające jako główny składnik polimer, bez rozróżniania, czy jest on pochodzenia sztucznego czy naturalnego, jest określenie "tworzywa polimerowe".

Sito to potoczna nazwa szablonu sitodrukowego, czyli drewnianej, stalowej lub aluminiowej ramki, na którą naciągnięto i przyklejono siatkę sitodrukową a w dalszej części obróbki wykonano wzór przy pomocy emulsji światłoczułych. Szablon ten jest następnie wykorzystywany w sitodruku, gdzie za pomocą rakla jest przeciskany przez oczka siatki (jak przez sito – stąd nazwa sitodruk) i nakładany na powierzchnię zadrukowywaną.

Przemysł – dział produkcji materialnej, w którym wydobywanie zasobów przyrody i dostosowanie ich do potrzeb ludzi odbywa się na dużą skalę, na zasadzie podziału pracy i za pomocą maszyn. Jego rozwój decyduje o poziomie i tempie rozwoju gospodarczego, gdyż jest jedynym działem gospodarki wytwarzającym środki pracy[potrzebne źródło].

Cedzak (inaczej durszlak od niem. Durchschlag) – rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem. Może być wyposażony w uchwyt oraz w podstawkę lub nóżki, które pozwalają mu stać samodzielnie i umożliwiają swobodny odpływ cieczy. Służy do odcedzania i płukania żywności.

Zobacz też

przesiewanie, filtracja;

durszlak, przetak;

analiza sitowa, krzywa uziarnienia, nadziarno, ziarno, podziarno, pył;

sito Eratostenesa;

sieć rybacka.