Sittwe - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 20°08′N 92°53′E / 20.133, 92.883

Sittwe (birm.: စစ်တွေမြို့; wymowa birmańska: [sɪʔtwè mjo̰]; dawniej: Akyab, Akjab) – miasto w zachodniej Birmie, przy ujściu rzeki Kaladan do Zatoki Bengalskiej, stolica stanu Arakan (Rakhine). Sittwe zajmuje wyspę w obrębie estuarium powstałego przy wspólnym ujściu rzek Kaladan, Myu i Lemyo do Zatoki Bengalskiej. Około 181 tys. mieszkańców.

Imperium brytyjskie – potoczne określenie Wielkiej Brytanii i Irlandii wraz z koloniami i innymi terytoriami zależnymi monarchii brytyjskiej, które łącznie stanowiły jedno z największych imperium w dziejach ludzkości. Od 1876 r. także nazwa własna jako Imperium Brytyjskie, gdy królowa Wiktoria przyjęła tytuł cesarzowej Indii. Na początku XX wieku imperium było zamieszkane przez ok. 400-500 mln ludzi (liczba ta była zmienna), co stanowiło blisko 1/4 populacji świata. W 1922 r., Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 milionów km², stając się największym państwem w historii ludzkości (około jednej czwartej powierzchni świata). Imperium brytyjskie tworzyło się przez około 300 lat w wyniku ekspansji handlowej, działalności osadniczej lub podbojów monarchii brytyjskiej. Jego tereny były porozrzucane po wszystkich kontynentach świata, przez co uzyskało miano imperium nigdy niezachodzącego słońca. Największe czasy świetności tego mocarstwa przypadały na ostatnią dekadę XIX oraz na początek XX wieku.
Birma (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.

Etymologia

Nazwa Sittwe jest birmańską odmianą arakańskiego Saite-Twêy (dosłownie: "miejsce, gdzie spotyka się wojnę"). Gdy w roku 1784 birmański król Bodawpaya zaatakował królestwo Mrauk U arakańscy obrońcy spotkali się z jego armią u ujścia rzeki Kaladan. W trakcie bitwy, toczonej zarówno na lądzie, jak i na wodzie, siły Mrauk U poniosły klęskę. Miejsce tego wydarzenia zostało nazwane przez mieszkańców Arakanu Saite-Twêy. Birmańczycy przyswoili następnie tę nazwę jako Sittwe.

Mizoram (hindi मिज़ोरम, trb.: Mizoram, trl.: Mizorām; ang. Mizoram) - jeden ze stanów Indii, położony w ich północno-wschodniej części. Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Aizawl. Stan został utworzony 20 lutego 1987 roku.
Szafranowa rewolucja - wystąpienia społeczne w Birmie trwające od 15 września 2007 r., kiedy to w byłej stolicy kraju, Rangunie, rozpoczęły się pierwsze protesty przeciw rządom junty wojskowej. Organizatorami manifestacji są mnisi buddyjscy i birmańska inteligencja domagający się zaprowadzenia w kraju demokracji, poszanowania wolności religijnej oraz sprzeciwiający się wzrostom cen gazu i łamaniu praw człowieka przez władzę.

Na początku roku 1825, podczas pierwszej wojny angielsko-birmańskiej, siły brytyjskie wylądowały w Sittwe i rozłożyły kwaterę na terenie starodawnej pagody Ahkyaib-daw, która do dziś jest czołową świątynią miasta. Następnie brytyjczycy zaadoptowali nazwę Akyab na określenie miejsca.

Historia

Będąc początkowo małą rybacką wioską, Sittwe wyrosło na ważny ośrodek handlu morskiego, zwłaszcza jako port dla eksportu ryżu podczas brytyjskiej okupacji Arakanu (znanego obecnie pod nazwą Stanu Rakhine) po zakończeniu pierwszej wojny angielsko-birmańskiej.

Zatoka Bengalska (beng. Vagopasagar, birm. Bingali Pinko, ang. Bay of Bengal, hindi Bagal ki Khari) – część Oceanu Indyjskiego znajdująca się pomiędzy Półwyspem Indyjskim, wyspą Cejlon oraz archipelagami Andamany i Nikobary. Jej powierzchnia wynosi 2,191 mln km², średnia głębokość 2586 m, a maksymalna dochodzi do blisko 5258 m. Temperatura wody waha się w zimie od 25 °C (część północna) do 27 °C (część południowa), w lecie dochodzi do ponad 28 °C. Zasolenie wynosi ok. 30-34‰. Pływy dochodzą do 10,7 m.
Pora sucha - okres o niższych opadach atmosferycznych. W klimacie gorącym za okres taki uważa się miesiące, w których sumy opadów spadają poniżej 60 mm.

Sittwe było miejscem bitwy podczas podboju Arakanu przez birmańskiego króla Bodawpaya. W roku 1784 birmańskie siły ekspedycyjne w sile około 30.000 ludzi natknęły się na liczący 3.000 żołnierzy oddział zarządcy prowincji Urittaung, generała Saite-ké Aung. Pomimo wielkrotnie mniejszej liczebności, siły arakańskie próbowały stawić opór armii birmańskiej zarówno na lądzie jak i na morzu, zostały jednak bezlitośnie zniszczone. Ich klęska otworzyła drogę do znajdującej się w głębi lądu arakańskiej stolicy Mrauk U, która została wkrótce zdobyta, co położyło kres niezależności Arakanu. Według arakańskiej tradycji, wszyscy obrońcy zostali zabici.

Budda Siakjamuni (dopuszcza się też pisownie: Sakiamuni, Sakjamuni; Śakjamuni – mędrzec z (rodu) Śakjów) – założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.
Pora deszczowa - okres w ciągu roku, charakteryzujący się intensywnymi opadami . Termin zielona pora jest czasem używany przez instytucje turystyczne jako . Pora deszczowa występuje w strefach: . W przeciwieństwie do obszarów, gdzie występują .

W roku 1826, po zakończeniu pierwszej wojny angielsko-birmańskiej, Brytyjczycy przenieśli stolicę Arakanu na wybrzeże, do Sittwe. W ciągu pierwszych 40 lat ich rządów miejscowość rozrosła się ze wsi do miasta zamieszkałego przez 15.536 osób, a około roku 1901 Sittwe stanowiło trzeci co do wielkości port Birmy i miało 31.687 mieszkańców. W okresie kolonialnym miasto miało złą reputację ze względu na szerzące się w jego rejonie malarię i cholerę, chociaż analiza danych historycznych wskazuje na to, że sytuacja epidemiologiczna nie była tam ani gorsza ani lepsza niż w innych miejscowościach rozrzuconych wzdłuż indyjskiego wybrzeża.

Watt – pochodzące z języka niemieckiego określenie szerokiej równi pływowej odsłanianej w czasie odpływu morza. Występują w strefie pływów, gdzie są sukcesywnie zamulane i zarastane przez roślinność bagienną. Watty o dużych powierzchniach znajdują się wzdłuż holenderskich, niemieckich i duńskich wybrzeży Morza Północnego, rozciągając się między stałym lądem a Wyspami Fryzyjskimi. Obszar ten, o szerokości do kilkunastu kilometrów, nosi nazwę Morza Wattowego.

Sittwe jest miejscem narodzin charakterystycznego dla Birmy zjawiska politycznego zaangażowania mnichów buddyjskich. Tu właśnie urodził się U Ottama, który jako pierwszy mnich zaprotestował przeciwko brytyjskiemu kolonializmowi. Także podczas rozruchów jakie miały miejsce w roku 2007, to mnisi protestowali w Sittwe jako pierwsi.

W Sittwe zlokalizowana jest Baza Marynarki Wojennej Dhanyawadi, nazwana tak na pamiątkę starodawnego arakańskiego miasta-państwa Dhanyawadi.

Ludność

Największą grupę etniczną Sittwe są Arakańczycy. Poza nimi spotyka się też Birmańczyków oraz potomków imigrantów z okresu panowania brytyjskiego, pochodzących w większości z Bangladeszu. 60% mieszkańców praktykuje buddyzm Theravada. Miasto zamieszkuje też duża populacja muzułmańska, stanowiąca około 40% ludności. Zamieszkujący Sittwe muzułmanie nie należą do znanej skądinąd grupy etnicznej Rohingya, ale są Birmańczykami, arakańskimi Bengalami i Kamanami.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)