Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Trzecia międzynarodowa konferencja nt. modelowania i monitorowania pożarów lasów oraz zarządzania nimi, New Forest, Wlk. Brytania
W dniach 22 - 24 maja 2012 r. w New Forest, Wlk. Brytania, odbędzie się trzecia międzynarodowa konferencja nt. modelowania i monitorowania pożarów lasów oraz zarządzania nimi. Pożary lasów to niezwykle złożone zjawisko. Wymagane są rozmaite podejścia do kontrolowania pożarów na obszarach wiejskich, ponieważ są one ściśle uzal...
 
Trzecia międzynarodowa konferencja nt. występowania, przeznaczenia, skutków oraz analizy pojawiających się substancji zanieczyszczających w środowisku, Kopenhaga, Dania
W dniach 23 - 26 sierpnia 2011 r. Kopenhadze, Dania, odbędzie się trzecia międzynarodowa konferencja nt. występowania, przeznaczenia, skutków oraz analizy pojawiających się substancji zanieczyszczających w środowisku. Pojawiające się substancje zanieczyszczające, takie jak farmaceutyki, antybiotyki, hormony, środki higieny osobistej, nanocząstki i ich niezliczone ...
 
Zaproszenie do składania ofert na badanie korzyści z realizacji unijnych celów dotyczących bioróżnorodności oraz określenia brakujących kwalifikacji obecnie dostępnych kadr
Komisja Europejska opublikowała zaproszenie do składania ofert na badanie korzyści z realizacji unijnych celów dotyczących bioróżnorodności w perspektywie rynku pracy oraz określenia brakujących kwalifikacji kadr potrzebnych do osiągnięcia tych korzyści i celów. Badanie stanowi element szerszej inicjatywy na rzecz zahamowania utraty bioróżnorodności i degradacji usług...
 
Plaga komarów - efekt powodzi i wysokich temperatur
Powódź stworzyła komarom znakomite warunki do rozmnażania. Na szczęście nie przenoszą chorób i istnieją skuteczne sposoby zwalczania oraz odstraszania brzęczących krwiopijców - mówią specjaliści. Samce komarów żywią się nektarem kwiatów. Gryzą wyłączn...
 
Zaproszenie do składania wniosków o finansowanie działań zmierzających do zmiany na inne formy transportu, działań katalitycznych, działań związanych z autostradami morskimi, działań zw
Komisja Europejska ogłosiła zaproszenie do składania wniosków o finansowanie działań zmierzających do zmiany na inne formy transportu, działań katalitycznych, działań związanych z autostradami morskimi, działań związanych z unikaniem ruchu oraz wspólnych działań dokształcających w ramach drugiego programu Marco Polo. Zagadnienie przechodzenia od transportu drogowego do przyjaźniej...

Reklama:


Skała metamorficzna

Czy wiesz że...?
Tektyty, empiryty – okruchy, bryłki, zasobnego w krzemionkę naturalnego szkliwa o niejasnym pochodzeniu koloru zielonego, brązowego lub czarnego przyjmującego kształt kilkucentymetrowej kropli.

Mylonit - skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.

Mezozona lub mezo – średnia strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 10–18 km. Charakteryzuje się wysokimi temperaturami od 300 do 500oC oraz umiarkowanym ciśnieniem hydrostatycznym i silnym ciśnieniem kierunkowym. Stopień przeobrażenia skał jest średni, jednak z silnym zaznaczeniem deformacji tektonicznych jak w strefie epi. W strefie tej przeważają jednak zmiany chemiczne. Do tej strefy włącza się także średniotemperaturowe odmiany metamorfizmu kontaktowego i metasomatycznego.
Gnejs - przykład skały metamorficznej

Skały metamorficzne (skały przeobrażone) - jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w wyniku pogrążania skał), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.

Magma (gr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, znajdująca się w głębi skorupy ziemskiej.

Migmatytskała ultrametamorficzna powstająca na pograniczu magmatyzmu i metamorfizmu, wykazująca foliację, zbudowana głównie z kwarcu, skaleni i biotytu, z domieszkami innych minerałów. Spotykana razem z gnejsami i granitami, w Polsce – w Sudetach oraz w Tatrach Zachodnich.

Skałę (najczęściej magmową lub osadową) z której powstaje skała metamorficzna, nazywamy protolitem. Z danego protolitu mogą w różnych warunkach metamorficznych (tzw. facjach) powstać różne skały metamorficzne. Z drugiej strony z różnych skał wyjściowych mogą powstać takie same skały metamorficzne.

Zieleńce - skały metamorficzne masywne, cienko lub grubo złupkowane powstałe w wyniku płytkiego metamorfizmu facji zieleńcowej (relatywnie niskie ciśnienia i temperatury) bazaltów i pokrewnych im skał wylewnych.

Temperatura – jedna z podstawowych ) w termodynamice, będąca miarą stopnia nagrzania ciał. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Przykłady skał metamorficznych

  • Marmur dolomitowy z lizardytem - przykład metamorfizmu regionalno-kontaktowego (mezo, katazona)

  • Marmur kalcytowy - przykład metamorfizmu regionalno-kontaktowego (mezo, katazona)

  • Czaroityt - przykład metamorfizmu metasomatycznego

  • Gnejs oczkowy - przykład metamorfizmu regionalno-dyslokacyjnego (mezozona)

    Andaluzyt - rzadki minerał należący do grupy krzemianów. Jego nazwa pochodzi od Andaluzji (Hiszpania), gdzie po raz pierwszy minerał ten znaleziono (Delametherie 1789 r.).

    Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.
  • Granulit - przykład metamorfizmu regionalnego (katazona)

  • Hornfels andaluzytowo-kordierytowy - przykład metamorfizmu kontaktowego

  • Hornfels z mineralizacja siarczkowo-kwarcową - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego

  • Skarn diopsydowo-stilbitowy - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego

  • Skarn wollastonitowo-diopsydowy - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego

    Metamorfizm kontaktowy - zjawiska o charakterze lokalnym, zachodzące na kontakcie intruzji magmowej ze skałami osłaniającymi. Gdy zmiany zachodzą pod wpływem wysokiej temperatury pochodzącej z magmy wówczas nazywamy zjawisko metamorfizmem termicznym, drugi rodzaj zmian związany jest z metasomatozą ściśle związaną z procesami hydrotermalnymi i pneumatolitycznymi. Ten rodzaj metamorfizmu wiąże się z ochładzaniem brzeżnych części intruzji i zazębianiem jej ze skałą otaczająca poprzez powstanie licznych apofiz oraz żył; powiązane z powstawaniem niewielkich i mało licznych kontaktowych migmatytów. Zachodzi on przy stosunkowo wysokich temperaturach (400-800 oC), oraz przy stosunkowo niskich ciśnieniach 0,1-0,3 GPa.

    Foliacja oznacza planarne uporządkowanie wewnętrznej budowy skały. Określenie to stosuje się do skał metamorficznych i magmowych. Płaskie i wydłużone ziarna minerałów skałotwórczych są ułożone równolegle. Nie musi pokrywać się z kierunkami pierwotnego uławicenia. Foliacja często pokrywa się z laminacją skały.
  • Kwarcyt osadowy - przykład metamorfizmu regionalnego (epi, mezo, katazona)

  • Łupek muskowitowy z almandynem - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)

  • Łupek serycytowy z staurolitem - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)

  • Mylonit (gnejs listewkowy)– przykład metamorfizmu dyslokacyjnego (mezozona)

    Granulitskała metamorficzna powstała w warunkach metamorfizmu regionalnego. Zbudowana ze skaleni, granatów i kwarcu. Nazwa pochodzi od częstego wykształcenia granoblastycznego (F. Weiss, 1803).

    Fyllit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego. Składa się głównie z kwarcu i serycytu oraz mniejszych ilości chlorytu, albitu, biotytu i pyłu grafitowego. Struktura może być granolepidoblastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa. Występuje tu charakterystyczna podzielność na cienkie płytki z widocznymi warstewkami mikowo-chlorytowymi oraz kwarcowymi lub kwarcowo-skaleniowymi, znaczącymi laminację. Warstewki te często powyginane są w mikrofałdy.
  • Fyllit - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)

  • Serpentynit - przykład metamorfizmu metasomatycznego (hydrotermalnego), (mezozona)

  • Tektyt - Mołdawit - przykład metamorfizmu szokowego (impaktowego)

  • Podział skał metamorficznych

    Podział ze względu na strukturę wewnętrzną

  • wykazujące foliację: fyllit, łupek krystaliczny, gnejs, amfibolit, granulit, hornfels, migmatyt
  • pozbawione foliacji (struktura granularna) : marmur, kwarcyt, zieleniec, amfibolit, eklogit, granulit, hornfels
  • Podział ze względu na stopień przeobrażenia

  • epizona - strefa najpłytsza 6 - 10 km, od 100 °C do 300 °C
  • mezozona - strefa pośrednia 10 - 18 km, od 300 °C do 500 °C
  • katazona - strefa najgłębsza 18 - 30 km, od 500 °C do 900 °C
  • Podział ze względu na facje metamorfizmu

    Information icon.svg Osobny artykuł: facje metamorfizmu.
  • Facje metamorfizmu regionalnego
  • Facja zeolitowa
  • Facja zieleńcowa
  • Facja łupków glaukofanowych
  • Facja almandynowo-amfibolitowa
  • Facja granulitowa
  • Facja eklogitowa
  • Facje metamorfizmu kontaktowego
  • Facja albitowo-epidotowo-hornfelsowa
  • Facja hornblendowo-hornfelsowa
  • Facja piroksenowo-hornfelsowa
  • Facja sanidynitowa
  • Zobacz też

    Commons in image icon.svg
  • metamorfizm
  • Linki zewnętrzne

  • Charakterystyka skał metamorficznych pod względem genetycznym i przykłady
  • Serpentynit - skała metamorficzna utworzona w strefie epi metamorfizmu regionalnego niskiego stopnia, powstała w wyniku metasomatozy hydrotermalnej. Nazwa pochodzi od minerałów serpentynowych, które są głównym składnikiem tej skały. Opisana w 1823 roku przez A. von Humbolta (łac. serpens - żmija, wąż - z uwagi na ich częste plamiste zabarwienie, a także żyłkową i falistą budowę.)

    Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)





    Czy wiesz że...? beta

    Ciśnienie to wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
    Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
    Kwarcyt - skała metamorficzna, która powstała przez przeobrażenie piaskowców i mułowców zbudowanych niemal wyłączne z okruchów kwarcu. W Polsce kwarcyty występują głównie w masywach metamorficznych Sudetów.
    Protolit – inaczej skała macierzysta skały metamorficznej. W geologii i petrologii terminem tym określa się skałę będącą wyjściową do procesów metamorficznych i związanych z nim produktów. Protolitem skały metamorficznej może być zarówno skały magmowe jak i skała osadowa. W niektórych przypadkach, np. gnejsach często nadaje się przy nazewnictwie przedrostek wskazujący na genetyczny rodzaj protolitu: orto- gdy skała powstała ze skały magmowej oraz para- wówczas gdy protoliem była skała osadowa (paragnejs, ortognejs).
    Katazona lub kata – najgłębsza strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 18–30 km. Charakteryzuje się bardzo wysokimi temperaturami od 500 do 900°C oraz wysokim ciśnieniem hydrostatycznym przy braku lub bardzo słabym ciśnieniu kierunkowym. Stopień przeobrażenia skał jest bardzo silny. Mogą się zazębiać (zob. → anateksis) bądź ulec granityzacji. Zmiany te maja głównie charakter zmian na polu krystalograficznym i chemicznym. Wysokie ciśnienia nie sprzyjają deformacjom tektonicznym, w tym powstawaniu struktury kierunkowej. Do tej strefy włącza się także wysokotemperaturowe odmiany metamorfizmu kontaktowego i metasomatycznego. Poniżej strefy kata zachodzą zjawiska określane jako ultrametamorfizm.
    Wollastonit - minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego wynalazcy, lekarza, fizyka, botanika, mineraloga i chemika Williama Hyde’a Wollastona, który po raz pierwszy opisał ten minerał.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.