Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Pyły wulkaniczne nad Polską są niemal obojętne dla środowiska
Pył wulkaniczny składa się z minerałów, które występują na powierzchni Ziemi, dlatego z punktu widzenia środowiska jest w małym stężeniu w zasadzie obojętny - wyjaśnił w rozmowie z PAP rzecznik Państwowego Instytutu Geologicznego Mirosław Rutkowski. Wcześniej I...
 
Podłoże skalne na Grenlandii podnosi się wraz z topnieniem lodów
Grenlandia zaczyna się ponownie zazieleniać - jak wskazują wyniki nowych badań międzynarodowych. Rok 2010 był gorący i wywołał na południu Grenlandii przyspieszenie utraty lodu o 100 mld ton. Wyniki badań ujawniają również, że duże połacie podłoża skalnego wyspy w...
 
Polski robot marsjański "Magma" powalczy na pustyni Utah
Mobilny Robot Marsjański "Magma" - skonstruowany przez polskich studentów - weźmie udział w międzynarodowych zawodach łazików marsjańskich University Rover Challenge. Odbędą się one między 3 a 5 czerwca w bazie marsjańskiej na pustyni Utah w USA,...
 
Naukowcy rzucają światło na granicę magma-woda morska
Naukowcom z ekspedycji 335 "Skorupa o super szybkim tempie spreadingu 4" (Superfast Spreading Rate Crust 4) przeprowadzonej w ramach "Zintegrowanego programu odwiertów oceanicznych" (IODP) udało się wydobyć komplet hartowanych skał bazaltowych - dają on...
 
Naukowiec: opady potęguje pył wulkaniczny
Nietypowe, gwałtowne opady deszczu w maju to częściowo efekt unoszącego się nad Europą pyłu, który wyrzuca islandzki wulkan Eyjafjoell - uważa meteorolog dr Katarzyna Grabowska z Zakładu Klimatologii Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych...

Reklama:


Skały subwulkaniczne

Czy wiesz że...?
Ciasto skalne to szklista masa skrytokrystaliczna (ma strukturę skrystaliczną, co oznacza, że ziarenka minerałów są w niej niedostrzegalne gołym okiem); gdy tkwią w niej wykształcone duże kryształy (prakryształy), to skałę tego rodzaju nazywamy porfirem.

Magma (gr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, znajdująca się w głębi skorupy ziemskiej.

Skały subwulkaniczne należą do skał magmowych głębinowych powstałych poprzez zakrzepnięcie magmy, która nie zdołała się wydostać na powierzchnię Ziemi (zob. → skały wylewne) i zakrzepła na niewielkich głębokościach - do 1 km. Skały te tworzą intruzje o niewielkich rozmiarach, lecz występujące w różnych formach: lakkolity, pnie wulkaniczne, żyły kominowe, sille i dajki.

Pień wulkaniczny - duże (o średnicy do kilku kilometrów) ciało skalne cylindrycznego kształtu powstałe przez zastygnięcie lawy w kominie wulkanicznym. Czasem termin ten traktuje się jako synonim dużego komina wulkanicznego.

Lamprofiry - należą do skał magmowych, a dokładniej do głębinowych hipabysalnych i subwulkanicznych. Są przeważnie obojętne lub zasadowe, najrzadziej ultrazasadowe. Klasyfikuje się do skał żyłowych gdyż występują w postaci dajek i silli. Nazwa pochodzi od złożenia greckich słów lampros - lśniący połączonego z terminem porfir.

Skały subwulkaniczne posiadają struktury afanitowe, porfirowe, rzadziej fenokrystaliczne, drobnoziarniste. Ciasto skalne skał subwulkanicznych ma zwykle strukturę holokrystaliczną, ale bardzo drobnokrystaliczną. Tekstury skał subwuklanicznych są najczęściej zbite i bezładne.

Jako przykłady tych skał można podać diabazy, porfiry, lamprofiry, czasem karbonatyty, oraz inne skały żyłowe.

Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:

Żyła kominowa - intruzja magmowa o kształcie walca o niewielkiej średnicy. W sytuacji gdy żyła kominowa ma dużą średnicę klasyfikowana jest jako pień wulkaniczny. W przypadku odsłonięcia na powierzchni Ziemi może tworzyć nek wulkaniczny.
  • Zobacz też

  • Skały magmowe
  • Diagram QAPF
  • Literatura uzupełniająca

  • Majerowicz A., Wierzchołowski B. - Petrologia skał magmowych, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1990 r.
  • Ryka W., Maliszewska A., Słownik Petrograficzny, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1991 (wyd. II popr. i uzup.), ISBN 83-220-0406-0
  • Bolewski A., Parachoniak W. - Petrografia, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa
  • Książkiewicz M. - Geologia dynamiczna, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa
  • Karbonatytyskały magmowe, najczęściej głębinowe (hipabysalne, lub subwulkaniczne), rzadziej wylewne i ultrazasadowe. Nazwa pochodzi od składu mineralnego, który jest w ponad 50% reprezentowany przez węglany. Są one bardzo często mieszaniną węglanów. Jeśli są zbudowane z kalcytu i dolomitu, to uzyskują nazwy w zależności od stosunku objętościowego obydwu składników. Występowanie krzemianów określa się przez dodanie do nazwy skały określonych przymiotników np. egirynowo-kalcytowy karbonatyt.

    Diabazmagmowa skała żyłowa o składzie mineralnym bazaltu ale o grubszym ziarnie (paleobazalt). Najczęściej nazywa się tak skały powstałe w erze paleozoicznej, zwłaszcza w dolnej jej części. Zawiera dużo wapnia. Składa się z plagioklazu i piroksenu, ma strukturę ofitową.





    Czy wiesz że...? beta

    Tekstura jest to sposób przestrzennego rozmieszczenia składników w skale. Pojęcie to obejmuje uporządkowanie składników i stopień wypełnienia przez nie przestrzeni w skale.
    Skała wylewna (skała wulkaniczna, wulkanity) – skała magmowa, która powstają wskutek zastygania magmy (lawy) wydostającej się na powierzchnię Ziemi (np. w postaci wulkanu) lub zgromadzonej bardzo płytko pod powierzchnią (do kilkuset metrów), gdzie ciśnienie i temperatura są niewielkie i bardzo zbliżone do atmosferycznych. Lawa zastyga wtedy bardzo szybko, dlatego też kryształy minerałów nie zdążają się wykształcić.
    Skały magmowe – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał osadowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstałych wskutek krystalizacji lub zakrzepnięcia magmy w głębi skorupy ziemskiej lub lawy na powierzchni Ziemi. Geolodzy opisali ponad 700 odmian skał magmowych.
    Dajka (żyła niezgodna) – ciało skalne powstałe przez intruzję magmy niezgodnie z układem starszych warstw skalnych i przecinające te warstwy. Może mieć grubość od kilku milimetrów do kilkuset metrów, a długość do kilkuset kilometrów.
    Lakkolit (lakolit) - intruzja zgodna, jedna z form zjawisk plutonicznych związanych z intruzją (wdzieraniem się magmy w skorupę ziemską i nieprzedostaniem się jej na powierzchnię). Lakkolit ma kształt bochenka, soczewki lub grzyba. Tworzy się na głębokości od 0,5 do 3 kilometrów pod powierzchnią ziemi. W przeciwieństwie do batolitu występuje blisko powierzchni Ziemi powodując wybrzuszenie się warstw skalnych nad intruzją w kształcie kopuły. Lakkolity mogą być zbudowane ze skał magmowych głębinowych (np. granit) lub ze skał magmowych wylewnych (np. porfir). Największym lakkolitem na świecie są Chibiny.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.