|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Strategiczne problemy rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce będą przedmiotem debaty, która odbędzie się 25 stycznia w Polskim Towarzystwie Ekonomicznym w Warszawie. Spotkanie odbędzie się w ramach Forum Myśli Strategicznej.
Forum zainicjowało swą dzi... Komisja Europejska ogłosiła zaproszenie do składania wniosków w zakresie reformy szkolnictwa wyższego poprzez międzynarodową współpracę uniwersytecką w ramach programu Tempus.
Tempus to program Unii Europejskiej, który wspiera modernizację szkolnictwa wyższego na obszarze okalającym UE. Promuje współpracę instytucjonalną między Unią Europejsk... Badacze z Wydziału Informatyki Politechniki w Madrycie (FIUPM) w Hiszpanii pracują nad systemem oceny i wczesnego ostrzegania, który ma zapobiec wyczerpywaniu się i nadmiernej eksploatacji światowych zasobów ryb. W materiałach prezentowanych ostatnio na posiedzeniu poświęconym sztucznej i... W Australii Zachodniej odkryto diamenty sprzed czterech miliardów lat. Dzięki Temu odkryciu poszerzy się wiedza współczesnej nauki na temat wczesnego kształtowania się skorupy ziemskiej.
Diamenty z tak odległej... W latach 90. średni wiek, w którym kobiety rodziły pierwsze dziecko wynosił 20-24 lata. Ostatnie dane GUS (Rocznika Demograficznego 2009 GUS) pokazują, że najwięcej urodzeń w 2008 r. było wśród kobiet w wieku 25-29 lat - 151 894 żywe urodzenia. Znacznie więce...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Skala - muzyka Czy wiesz że...? System tonalny – system dźwiękowy porządkujący materiał dźwiękowy w ten sposób, że jedne dźwięki są zależne od innych na zasadzie swoistej hierarchii. Kwinta - interwał prosty zawarty między pięcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwinta czysta i kwinta zmniejszona (tryton). Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar. Skala hypolidyjska kościelna (jońska) – siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu w celach sakralnych. Współcześnie nie jest używana, na jej bazie powstała używana obecnie skala durowa. Skala – szereg dźwięków ułożonych według stałego schematu. Kolejne dźwięki skali oznacza się cyframi rzymskimi, tworząc stopnie. Zależnie od rodzaju skali, każdy stopień pełni inną funkcję. Skale mogą być budowane w kierunku wznoszącym (od najniższego dźwięku do najwyższego) lub opadającym (od najwyższego do najniższego). Tonika, akord toniczny, centrum tonalne, ośrodek/punkt ciążenia tonalnego (fr. tonique; często oznaczana symbolem T) – z punktu widzenia harmonii jedna z trzech funkcji głównych systemu dur-moll (obok dominanty oraz subdominanty). Toniką bywa nazywany także pierwszy stopień skali durowej lub mollowej, będący prymą toniki w rozumieniu funkcyjnym.
Muzyka antyczna - termin obejmujący kulturę muzyczną wytworzoną w starożytności na terenach Mezopotamii, Egiptu, Palestyny, Indii, Chin, Japonii, Grecji i Cesarstwa rzymskiego. Stanowi element kultury antycznej. Skalą jest także zakres dźwięków danego instrumentu lub głosu ludzkiego. Najstarsze skale muzyczne
 Obserwując pieśni pierwotnych ludów oraz najstarsze zabytki muzyki ludowej można założyć, że muzyka pierwotna opierała się na skalach dwu- lub trzydźwiękowych. Stare kultury azjatyckie (Chiny, Japonia) wypracowały skalę pięciotonową tzw. pentatonikę. Występuje ona również w europejskiej muzyce ludowej. Skale takie sporadycznie są używane również w artystycznej muzyce europejskiej, gdy kompozytorowi zależy na stylistyce orientalnej. W Etiudzie Ges-dur z op.10 Fryderyka Chopina występuje redukcja skali durowej do pentatoniki, wynikająca z założeń technicznych (etiuda napisana została na czarne klawisze). Na pentatonice opiera się także wiele utworów współczesnej muzyki rozrywkowej – bardzo chętnie jest stosowana w bluesie, skąd przeszła do kolejnych powstających gatunków. Skala frygijska grecka lub nazywana starogrecką to jedna z trzech skal muzycznych używanych w starożytnej Grecji, zaczynająca się od dźwięku d1. Jest skalą siedmiostopniową. Charakterystyczną jej cechą jest opadający kierunek dźwięków. Dzieli się na 2 tetrachordy. Tetrachord diatoniczy frygijski zbudowany jest kolejno z: sekundy wielkiej, sekundy małej, sekundy wielkiej.
Skala lidyjska kościelna - siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu, używana w celach sakralnych. Budowana jest w kierunku wznoszącym. Materiał dźwiękowy skali oparty jest na pochodzie diatonicznym począwszy od dźwięku f, czyli: f - g - a - h - c1 - d1 - e1. Charakterystycznym interwałem jest tzw. kwarta lidyjska na I stopniu, jest to kwarta zwiększona (zwana trytonem): f - h. Starożytne skale greckieNazywane też starogreckimi. Antyczna kultura muzyczna wykształciła system skal siedmiostopniowych, których nazwy pochodzą od plemion greckich. W systemie skal greckich były trzy główne skale, z których każda posiadała dwie poboczne (poprzedzone przedrostkami hyper- i hypo-). Przedrostki hyper [gr. nad] oraz hypo [gr. pod] dodawane do nazw skal starogreckich, oznaczały skale położone o kwintę (pięć stopni) wyżej i o kwintę niżej. Skale greckie budowano w kierunku opadającym. Skala miksolidyjska kościelna - siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu w celach sakralnych. Skala współcześnie jest używana w muzyce jazzowej.
Pentatonika to skala złożona z pięciu stopni zbudowana w obrębie oktawy. Jest popularna między innymi w polskiej muzyce ludowej. Pentatonika pochodzi z języka greckiego i oznacza właśnie pięć dźwięków. Przykładem pentatoniki mogą być dźwięki pięciu kolejnych, czarnych klawiszy fortepianu. 
Skale greckie: Skale kościelneNazywane inaczej średniowiecznymi lub modalnymi. Są to siedmiostopniowe skale powstałe w średniowieczu. Budowę tetrachordową oraz nazwy wzięły od skal greckich. Budowane były od dźwięku najniższego do najwyższego. Skala dwunastodźwiękowa - zwana też skalą dodekafoniczną lub chromatyczną jest skalą muzyczną, w której poszczególne stopnie są oddalone od siebie o pół tonu. Jest połączeniem dwóch skal całotonowych, czyli zawiera wszystkie dźwięki w obrębie septymy wielkiej włącznie, te tworzą zaś sznurek dwunastu półtonów.
Polska muzyka ludowa wykazuje wiele podobieństw do muzyki ludowej innych krajów słowiańskich: Czech, Słowacji, Ukrainy, Białorusi, Rosji. Wykazuje również wiele analogii do muzyki krajów Europy Zachodniej, zwłaszcza w wątkach pieśni balladowych, czy w składzie zespołów instrumentalnych. W okresie renesansu wprowadzono 4 dodatkowe skale: Skala durowa (z łac. durus znaczy twardy), zwana też majorową (z łac. maior - większy, odnosi się do tercji wielkiej zawartej między I a III stopniem skali) to siedmiostopniowa skala z charakterystycznym półtonem między stopniami III i IV oraz VII i VIII (stanowiącym powtórzenie I stopnia o oktawę wyżej). Obecnie uznaje się, że skale durowe i utwory na nich oparte mają radosne brzmienie. Jej pierwowzorem jest skala jońska kościelna. Oficjalnie z racji ustawy muzycznej z roku 1911, skala durowa może być uznawana za pełnoprawny wzór muzyczny.
Skala dorycka grecka lub nazywana starogrecką to jedna z trzech skal muzycznych używanych w starożytnej Grecji, zaczynająca się od dźwięku e1. Jest skalą siedmiostopniową. Charakterystyczną jej cechą jest opadający kierunek dźwięków. Dzieli się na tetrachordy. Tetrachord diatoniczny dorycki zbudowany jest kolejno z: sekundy wielkiej, sekundy wielkiej, sekundy małej. Współczesne skaleWspółczesne skale muzyczne oparte na systemie temperowanym wykształciły się w okresie baroku (XVII/XVIII wiek). Powstały wtedy siedmiostopniowe skale durowa i molowa, na których opiera się system tonalny z 24 tonacjami (12 dur i 12 moll) ułożonymi w kole kwintowym. Na przełomie XIX/XX wieku wykształciły się skale pozbawione ośrodka tonalnego: sześciostopniowa skala całotonowa oraz dwunastostopniowa (dodekafoniczna). Koło kwintowe (krąg kwintowy) - układ pokrewieństwa kwintowego tonacji, zbiór wszystkich tonacji przedstawiany w formie okręgu, na którego obwodzie zaznacza się kolejno (co kwintę czystą) następujące po sobie gamy według zwiększającej się ilości znaków przykluczowych.
Skala frygijska kościelna - siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu w celach sakralnych. Skala współcześnie jest używana w muzyce jazzowej. Inne skaleW polskiej muzyce ludowej można spotkać następujące skale: Istnieje też na przykład: Oczywiście nawet nie wyliczono tu bardzo wielu skal muzycznych, zarówno występujących w europejskiej muzyce ludowej, jak i w muzyce ludów pozaeuropejskich. Zobacz też Przypisy
Skala molowa - (z łac. mollis znaczy miękki), zwana też minorową (z łac. minor - mniejszy, odnosi się do tercji małej zawartej między I a III stopniem skali) to siedmiostopniowa skala z charakterystycznym półtonem między stopniami II i III. Obecnie uznaje się, że skale molowe i utwory na niej oparte mają smutne brzmienie.
Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).
Czy wiesz że...? beta Skala lidyjska grecka lub nazywana starogrecką to jedna z trzech skal muzycznych używanych w starożytnej Grecji, zaczynająca się od dźwięku c2. Jej nazwa pochodzi od plemienia Lidów.
Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
Skala dorycka kościelna – siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu w celach sakralnych. Brzmienie skali doryckiej ma charakter dostojny i poważny, a zarazem bardzo zrównoważony, przez co nadaje się do wykorzystania w utworach o dowolnej tematyce. Skala ta składa się z interwałów kwinty d-a i kwarty a-d1, wypełnionych krokami sekundowymi, które razem tworzą interwał oktawy. Pierwszy stopień skali (a także tzw. ósmy stopień, czyli powtórzenie pierwszego oktawę wyżej) nosi nazwę tonu końcowego (finalis). Oprócz tego skala posiada również tony współkońcowe (confinalis) na stopniu piątym (confinalis principalis) i trzecim (confinalis minus principalis). Melodie w skali doryckiej najczęściej kończą się na dźwięku finalis, rzadziej na confinalis principalis lub minus principalis, a najrzadziej na innych stopniach skali.
Skala całotonowa zwana też skalą sześciostopniową jest skalą muzyczną, w której stopnie są rozmieszczone w odległościach sekund wielkich. Brak w niej ośrodka tonalnego. W systemie temperowanym występują dwie odmiany:
Skala hipodorycka kościelna - siedmiostopniowa skala muzyczna wypracowana w średniowieczu w celach sakralnych. Brzmienie skali hipodoryckiej ma charakter dostojny i poważny, a zarazem bardzo zrównoważony, przez co nadaje się do wykorzystania w utworach o dowolnej tematyce, choć jest nieco smutniejsza od swojego autentycznego odpowiednika - skali doryckiej. Skala ta składa się z interwałów kwarty A-d i kwinty d-a, wypełnionych krokami sekundowymi, które razem tworzą interwał oktawy. Czwarty stopień skali nosi nazwę tonu końcowego (finalis). Oprócz tego skala posiada również tony współkońcowe (confinales): na stopniu pierwszym i ósmym (confinalis principalis) i szóstym (confinalis minus principalis). Melodie w skali hipodoryckiej najczęściej kończą się na dźwięku finalis, rzadziej na confinalis principalis lub minus principalis, a najrzadziej na innych stopniach skali. W muzyce średniowiecza i renesansu dozwolone (i często praktykowane) jest w kadencjach podwyższanie o pół tonu dźwięku leżącego o stopień niżej od finalis lub confinales. W średniowiecznych i renesansowych utworach wielogłosowych, celem dostosowania skali do możliwości rejestrowych poszczególnych głosów kompozycji, stosuje się zabieg consociatio modorum lub (i) transpositio modi. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
