Skansen taboru i urządzeń kolejowych w Chabówce

Sekcja Utrzymania i Napraw Taboru Zabytkowego „Skansen” Chabówka, potocznie „Skansen taboru kolejowego w Chabówce” istnieje w Chabówce koło Rabki Zdroju od 1993 roku.

Historia Skansenu

Skansen został zlokalizowany na terenie byłej lokomotywowni pochodzącej z 1944 r. W latach rozkwitu kolejnictwa stacjonowało tu 80 parowozów.

Parowóz TKb-1479 w Chabówce

W 1976 roku na tzw. zakopiance parowozy zastąpiono lokomotywami elektrycznymi. Od 1986 gromadzono w lokomotywowni w Suchej Beskidzkiej parowozy, wagony, urządzenia kolejowe. W 1993 roku uroczyście otwarto Skansen, do którego w latach późniejszych przeniesiono zabytkowy tabor z Suchej Beskidzkiej.

EP03 (dawniej E150 i E03) – seria ośmiu lokomotyw elektrycznych zakupionych w Szwecji dla Polskich Kolei Państwowych w roku 1951. Początkowo lokomotywom nadano serię E150 (numery od 151 do E158), w roku 1951 zmieniono oznaczenie serii na E03 (numery od E03-01 do E03-08), a w 1959 ostatecznie na EP03
Drezyna – rodzaj lekkiego pojazdu szynowego, używanego zwykle przez służby utrzymania szlaku do prowadzenia nadzoru, przewozu materiałów i narzędzi, transportu drużyn roboczych. Dawniej drezyny miały napęd ręczny, a ich niewielki ciężar umożliwiał zdjęcie z toru w dowolnym miejscu, obecnie w użyciu są drezyny o napędzie spalinowym. Najczęściej drezyna składa się z kabiny, umożliwiającej jazdę kilku osób, i skrzyni ładunkowej, są też konstrukcje przypominające mikrobusy. Do drezyn można stosować różnego rodzaju doczepy – np. do przewozu szyn. W Polsce opracowano i produkowano drezyny oparte na konstrukcji samochodu osobowego marki "Warszawa" i opracowano Mitor oparty na mikrobusie Żuk. Podobne przeróbki wykonywano także w innych krajach, np. Czesi mieli swoją drezynę na bazie samochodu osobowego "Škoda" 1202, w ZSRR używano drezyn przebudowanych z mikrobusów UAZ 450.

Opis skansenu

W swoich zbiorach skansen posiada 51 parowozów (w tym 8 czynnych), 25 sprawnych wagonów pasażerskich, 55 wagonów towarowych, 5 pługów odśnieżnych i szereg innych urządzeń. Ogółem zgromadzono 135 różnych zabytkowych pojazdów szynowych i urządzeń do pracy na kolei.

Lokomotywy przeważnie pochodzą z chrzanowskiego Fabloku z lat 50. Niektóre są znacznie starsze, w tym parowóz TKb-1479 z 1878 roku, najstarszy spośród zachowanych w Polsce parowozów.

TKh1 – oznaczenie na Polskich Kolejach Państwowych parowozu pruskiej serii T3. Jej historia sięga roku 1882, kiedy to zaczęto dostarczać kolejom pruskim (KPEV) pierwsze parowozy tego typu. Były to typowe, małe tendrzaki do prac manewrowych i lokalnego ruchu towarowego.
SM40 (orygnialne oznaczenie DVM 2) – manewrowa lokomotywa spalinowa produkcji węgierskiej, sprowadzona do Polski w 1958 roku w liczbie 10 sztuk, do roku 1960 oznaczana jako Lwe58.

Atrakcją są również zabytkowe wagony towarowe oraz czynna drezyna, którą jeździli kolejowi dyrektorzy - stary model samochodu Warszawa, po zmianie kół może poruszać się również po drogach.

W izbie pamiątek zgromadzono wiele ciekawych eksponatów i materiałów piśmiennych związanych z historią kolejnictwa.

Na terenie skansenu znajduje się zabytkowa hala lokomotywowni, budynek administracyjny (wraz ze schronami przeciwlotniczymi), hydrofornia, kanały oczystkowe (służące do oczyszczania paleniska z popiołu), żurawie wodne i wyciąg węglowy.

TKh49 - stosowane na PKP oznaczenie polskiej serii parowozów przetokowych. Znane też jako "Ferrum 47" parowozy TKh49 stanowić miały zamienniki dla przedwojennych parowozów "Ferrum 29" (TKh29).
TKt48 – seria parowozów tendrzaków produkowanych w latach 1950-1957 w zakładach HCP (94 sztuki) i Fablok (199 sztuk). Przeznaczone były do ruchu podmiejskiego i pociągów towarowych. Ostatnia seria parowozów wyprodukowanych przez Fablok dla PKP.

Skansen oferuje 50 miejsc hotelowych w pokojach 2, 3 i 4 osobowych. Oferuje dwa standardy: turystyczny i podwyższony. Ponadto dla gości hotelowych:.

Kuchnia

Świetlica

Sala kominkowa

Plac zabaw dla dzieci

Parking

Miejsce na ognisko

Sala TV, wyposażona w telewizor kolorowy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Chrzanów – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów. Wchodzi w skład Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

T2D Śląsk (SLA) – polski parowóz – tendrzak przemysłowy produkowany w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie (Fablok) w latach 1950-1962. Budowany był w oparciu o zmodyfikowaną dokumentację niemieckich parowozów typu Oberschlesien (OS), skonstruowanych przez firmę Henschel und Sohn i zakłady w Chrzanowie i produkowanych podczas II wojny światowej w Chrzanowie. Pierwsze egzemplarze wyjechały z Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie w roku 1950, otrzymując nazwę typu Śląsk i oznaczenie fabryczne T2D SLA. Wyprodukowano łącznie 390 tych parowozów. Na kolejach przemysłowych często były oznaczane serią TKp (od oznaczenia PKP tendrzaków o układzie osi D). Ostatnim egzemplarzem był TKp 6293, z listopada 1963 (pracował w KWK Gliwice). 90 maszyn o oznaczeniu SLA59 trafiło na eksport do Chin Parowozy eksportowe były nieco zmodernizowane - posiadały między innymi zabudowany sprzęg samoczynny, wymienione drzwiczki paleniska, zamkniętą budkę maszynisty oraz kilka niezbyt istotnych zmian.

Ty37 - seria ciężkich parowozów towarowych PKP, polskiej konstrukcji. Skonstruowana w związku z rosnącą w drugiej połowie lat 30. XX wieku masą składów towarowych. Był odpowiedzią na niewystarczające parametry robocze parowozu Ty23, miał też wyższą od niego sprawność z uwagi na wyższe ciśnienie pary w kotle. Do wybuchu II wojny światowej, w latach 1937-1938, zbudowano w zakładach H. Cegielski w Poznaniu tylko 27 parowozów. 15 z nich zostało po wybuchu wojny przejęte przez koleje niemieckie jako seria 58.29, ponadto po zajęciu fabryki przez Niemców, zmontowano w 1940 z przygotowanych części 10 kolejnych maszyn tej serii. Po wojnie na stan PKP wróciło 17 parowozów, które pracowały do połowy lat 70. Ostatnią lokomotywą wycofaną z ruchu w 1978 był Ty37-17, który jako jedyny zachował się do dnia dzisiejszego - znajduje się on w skansenie w Chabówce.

ET21, ET21M (dawniej E06; również oznaczenia prywatnych przewoźników: 3E, 3E/1, 3E/1M; typ 3E, 3E/1 i 3E/1M) – normalnotorowa elektryczna lokomotywa towarowa produkcji polskiej. Przez miłośników kolei jak i kolejarzy nazywana "sputnikiem".

Parowóz (lokomotywa parowa) – lokomotywa napędzana maszyną parową lub turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem i drewnem, rzadziej ropą czy mazutem, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary.

Parowozjada – cykliczna impreza organizowana od 2005 r. corocznie w Skansenie w Chabówce. Głównym organizatorem jest właściciel skansenu, PKP Cargo. Parada odbywa się na przełomie sierpnia i września.

FSO Warszawa, potocznie Warszawka, Garbuska – samochód osobowy produkowany od 6 listopada 1951 do 30 marca 1973 w FSO na Żeraniu w Warszawie na licencji ZSRR. Przez cały okres produkcji powstało 254 471 egzemplarzy modelu, z czego 72 834 trafiło na eksport. Był to pierwszy samochód produkowany seryjnie w historii powojennej Polski. W oparciu o Warszawę skonstruowano samochody dostawcze: FSC Żuk, ZSD Nysa oraz FSR Tarpan. Następcą modelu został Polski Fiat 125p.