Skawa - rzeka - Polski Serwis Naukowy

Powódź na Skawie w 2001

Skawa (niem. Schaue, w górnym biegu Wsiowy Potok) – rzeka, prawy dopływ Wisły. Płynie na obszarze Beskidów Zachodnich: przez Beskid Żywiecki, dalej przez Beskid Makowski, między pogórzami Śląskim i Wielickim oraz Doliną Wisły. Jej bieg w całości znajduje się na terytorium województwa małopolskiego.

Skawa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Raba Wyżna. Leży między Rabką-Zdrojem i Jordanowem. Pod względem geograficznym znajduje się w Kotlinie Rabczańskiej.

Spytkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Spytkowice. Pod względem geograficznym znajduje się w Kotlinie Rabczańskiej.

Bieg rzeki

Wypływa kilkoma potokami poniżej Przełęczy Spytkowickiej na wysokości ok. 700 m n.p.m.

W miejscowości Świnna Poręba od kilkunastu lat powstaje zapora. Powstanie Zbiornika Świnna Poręba planowane jest na rok 2014. Ma on pełnić głównie funkcję przeciwpowodziową oraz źródło wody dla ludności i przemysłu. Górski charakter reżimu hydrologicznego Skawy sprawia, iż jest ona rzeką o małej bezwładności hydrologicznej. Charakteryzuje się w związku z tym znaczną amplitudą zmienności przepływów. Skawa jest rzeką o znacznym potencjale powodziowym, charakteryzuje się gwałtownymi, lecz krótkotrwałymi wezbraniami.

Potok, niewielki ciek wodny o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach, zwykle w korycie wyerodowanym w skałach. Charakteryzują go duże spadki zwierciadła wody i burzliwy prąd. W Polsce potokami nazywane są przeważnie cieki płynące w górach i na wyżynach. Cechą potoków górskich są spadki koryt od 5% do 30%, a potoków wysokogórskich nawet do 80% i więcej. Na wyżynach, potoki charakteryzują się spadkami od 5% do 10%. Zlewnia potoku zwykle nie przekracza 100 km². Podłoże w potokach wysokogórskich stanowią lite skały, niżej głazy, potem kamienie przemieszane ze żwirem, a jeszcze niżej żwir i wreszcie piasek i muł.

Beskidy Zachodnie (513.4-5, słow. Západné Beskydy) – makroregion położony w obrębie Zewnętrznych Karpat Zachodnich, którego średnie wysokości nad poziomem morza oscylują pomiędzy 600 a 1400 m (wyjątek to masyw Pilska i masyw Babiej Góry, które przekraczają 1500 m n.p.m.).

Skawa uchodzi do Wisły w okolicy wsi Smolice, tuż za znajdującym się tam stopniem wodnym wchodzącym w skład Drogi Wodnej Górnej Wisły.

Przyroda

Z rzadkich w Karpatach gatunków roślin w dolinie Skawy stwierdzono występowanie rdestnicy nawodnej (w miejscowości Dąbrówka) oraz rdestnicy włosowatej (w Świnnej Porębie).

Główne dopływy

Ważniejsze miejscowości nad Skawą: Spytkowice, Skawa, Jordanów, Bystra, Osielec, Maków Podhalański, Sucha Beskidzka, Zembrzyce, Tarnawa Dolna, Wadowice, Zator, Skawce.

Dopływ - rzeka lub mniejszy ciek wodny, który nie uchodzi bezpośrednio do morza, ale do innej rzeki. W zależności od tego, z której strony (brzegu) rzeki dopływ łączy się z nią, wyróżnia się dopływy lewe i prawe. Ponadto dopływy posiadają swoje własne dopływy - tworzą w ten sposób hierarchię sieci rzecznej: rzeka główna, dopływy pierwszego stopnia, drugiego, trzeciego, itd., która tworzy dorzecze i zlewnię.

Maków Podhalański to miasto w woj. małopolskim, w powiecie suskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Maków Podhalański. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Położone nad rzeką Skawą, w Beskidzie Makowskim, u stóp Makowskiej Góry (699 m n.p.m.).

Przypisy

Miliard na tamę, która uratowała Kraków
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

Linki zewnętrzne

Skawa w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.