|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 29 listopada - 2 grudnia 2011 r. we Frascati, Włochy, odbędzie się wydarzenie pt. "Obserwacja Ziemi w ramach badań interakcji ocean-atmosfera".
Badania Powierzchni Oceanu i Dolnej Atmosfery (SOLAS) to zakrojona na szeroką skalę międzynarodowa inicjatywa, która ma z... W dniach 29 listopada - 2 grudnia 2011 r. we Frascati, Włochy, odbędzie się wydarzenie pt. "Obserwacja Ziemi w ramach badań interakcji ocean-atmosfera".
Interakcje fizyczne i biogeochemiczne między powierzchnią oceanu a warstwą graniczną atmosfery obejmują kilka kluczowych ... Odkrycia archeologiczne dokonane podczas budowy linii metra w Sofii doprowadzą do powstania wielopoziomowego kompleksu archeologicznego w stolicy Bułgarii - donosi serwis internetowy Novinite.
Odnalezienie w Sofii - na terenie śródmiejskiej dzielnicy Serdika -... Naukowcy z Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku (IPJ) pomogą w modernizacji kompleksu akceleratorów Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN, w tym Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) - poinformował rzecznik IPJ dr Marek Pawłowski. Porozumienie ram... Rozbudowany kompleks wież i czatowni umożliwiający obserwowanie rzadkich gatunków ptaków otwarto w piątek w Dolinie Baryczy na Dolnym Śląsku. Otwarcie systemu zainaugurowało wiosenny sezon obserwacji ptaków. Jak poinformowała PAP Dorota Chmielowiec-Tyszko z F...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Skorupa ziemskaCzy wiesz że...? Skorupa kontynentalna to jedna z dwóch podstawowych odmian skorupy ziemskiej obok odmiany oceanicznej. W przeciwieństwie do relatywnie cienkiej i gęstej skorupy oceanicznej, znajdującej się poniżej skorupy kontynentalnej i tworzącej dno oceanów, kontynenty zbudowane są z grubej warstwy lżejszych skał, które tworzą znane z mapy fizycznej Ziemi kontynenty. Teorie geotektoniczne mają na celu wyjaśnienie obecnej budowy Ziemi – w szczególności rozmieszczenia lądów i oceanów, oraz mechanizmów powstawania gór. Ogólnie podzielić je można na fiksycyzm i mobilizm. Teorie fiksycystyczne (lub inaczej permanencji) zakładają stałe położenie kontynentów, z kolei teorie mobilistyczne zakładają ciągły ich ruch. Magma (gr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, znajdująca się w głębi skorupy ziemskiej. 
 1. Ocean 2. Dno basenu 3. Ryft 4. Grzbiet śródoceaniczny 5. Rów oceaniczny 6. Szelf 7. Stok kontynentalny 8. Skorupa oceaniczna 9. Skorupa kontynentalna 10. Nieciągłość Mohorovičicia 11. Warstwa skał osadowych 12. Warstwa bazaltowa 13. Warstwa granitowa 14. Płaszcz ziemski 15. Kierunek wsuwania się płyty oceanicznej pod kontynentalną 16. Linia, wzdłuż której następuje wzajemne przemieszczanie się płyt Skorupa ziemska – część litosfery ograniczona od góry atmosferą i hydrosferą, a od dołu granicząca z górną warstwą płaszcza ziemskiego (nieciągłość Mohorovičicia nazywana też nieciągłością Moho). Składa się w głównej mierze z minerałów, tworzących skały. Grubość skorupy ziemskiej wynosi od ok. 10 km do 70 km. Skorupa Ziemi zajmuje 1,4% objętości globu oraz 0,3% jego masy, jest to jednak najbardziej zróżnicowana chemicznie i fizycznie geosfera. Nieciągłość Mohorovičicia (nieciągłość Moho) – termin geologiczny, oznaczający granicę pomiędzy skorupą i płaszczem Ziemi. Jest to kilkusetmetrowej grubości warstwa przejściowa. Leży na różnych głębokościach, pod oceanami średnio na głębokości 5-8 km, natomiast pod kontynentami znacznie głębiej – około 35 km. Pod wysokimi górami (np. Himalajami) może leżeć nawet na głębokościach do 80 km.
Grzbiet śródoceaniczny - silnie wydłużona wypukła forma dna oceanicznego, o stromych stokach, położona zazwyczaj pośrodku oceanów, oddzielająca od siebie dwa baseny oceaniczne. Budowa skorupy ziemskiejMateria tworząca skorupę ziemską znajduje się głównie w stałym stanie skupienia, a jedynie lokalnie, w ogniskach magmowych, występuje stop krzemianowy w stanie ciekłym. Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z bloku s układu okresowego. Jest to najprostszy możliwy pierwiastek o liczbie atomowej 1, składający się z jednego protonu i jednego elektronu.
Hydrosfera – jedna z geosfer, ogół wód na Ziemi obejmujący wody podziemne i powierzchniowe: rzeki, jeziora, morza, oceany, lodowce i lądolody oraz bagna, a także zawarta w atmosferze i biosferze. W obrębie skorupy ziemskiej występują dwa zasadnicze kompleksy skał. Warstwę powierzchniową stanowi kompleks osadowy, spod którego miejscami odsłania się kompleks krystaliczny. Odmienność w ich wykształceniu pozwala wyróżnić skorupę kontynentalną, skorupę oceaniczną oraz występującą pomiędzy nimi skorupę suboceaniczną. Kompleks krystaliczny skorupy ziemskiej, jeden zdwóch głównych kompleksów skał, obok Kompleksu osadowego, tworzących skorupę ziemi. W części kontynentalnej, posiada wyrazna budowę warstwową. Górną warstwę stanowi warstwa granitowa (składająca się ze skał kwaśnych takich jak granity, granitognejsy, gnejsy, łupki krystaliczne). Dolną warstwę stanowi warstwa gabrowo-bazaltowa (zbudowana z gabra, amfibolitów, granulitów). W części oceanicznej, kompleks jest jednolicie zbudowany, głównie ze skał obojętnych i zasadowych, bazaltów, diabazów i gabra. Ze względu na przewagę bazaltu w skorupie oceanicznej, kompleks przyjmuje postać warstwy bazaltowej.
Skorupa oceaniczna to drugi, obok odmiany kontynentalnej, typ skorupy ziemskiej, stanowiący obecnie ok. 60% powierzchni Ziemi. Jest ona relatywnie cienka (średnio 7 km), młoda (do 200 milionów lat) i gęsta (3 g/cm³) w porównaniu z kontynentalną (odpowiednio 35 km, do 4 miliardów lat i średnio 2,7 g/cm³). Dna wszystkich ziemskich oceanów zbudowane są ze skorupy oceanicznej. Prawdopodobnie skorupa oceaniczna (a przynajmniej skorupa o zbliżonych własnościach sejsmicznych) podściela skorupę kontynentalną, od której oddzielona jest nieciągłością Conrada. Miąższość skorupy ziemskiej waha się od 5-8 km w części oceanicznej do 35-40 km w części kontynentalnej (pod Himalajami osiąga maksymalnie 80 km). Gęstość waha się od 2,7-2,8 g/cm³ w części kontynentalnej do 3 g/cm³ w części oceanicznej. Skorupa ziemska składa się z kilkunastu płyt tektonicznych o grubości kilku – kilkudziesięciu kilometrów. Rozpoznaniem i wyjaśnianiem zjawisk związanych z powstawaniem i ruchem płyt zajmują się teorie geotektoniczne, np. tektonika płyt. Skład chemiczny skorupy ziemskiejŹródłaWapń (Ca, łac. calcium) - nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx - wapno, co oznacza więc "metal z wapna", pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych w układzie okresowym.
Magnez (Mg, łac. magnesium) - pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Izotopy stabilne magnezu to 24Mg, 25Mg oraz 26Mg.
Czy wiesz że...? beta Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) - największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o nierzadko wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.
Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych. Do minerałów zalicza się także:
Litosfera - inaczej sklerosfera, zewnętrzna, sztywna powłoka Ziemi obejmująca skorupę ziemską i górną część płaszcza ziemskiego. Miąższość litosfery wynosi ok. 70-80 km, a jej temperatura dochodzi do 700°C. Generalnie występują dwa rodzaje skorupy ziemskiej. Litosfera w częściach globu zajętych przez płyty kontynentalne jest nazywana litosferą kontynentalną. Litosfera oceaniczna występuje pod oceanami. Skorupa kontynentalna jest znacznie grubsza niż oceaniczna o 70-80 km, jest zbudowana z wielu różnych i różnowiekowych skał - magmowych, osadowych i metamorficznych i jest o wiele starsza niż oceaniczna. Najstarsze istniejące fragmenty skorupy oceanicznej pochodzą z jury. Na skorupie oceanicznej leżą nieskonsolidowane osady o wieku od jury do czasów obecnych. Grubość skorupy oceanicznej szacuje się na ok. 5-12 km. Litosfera obejmuje obszary wodne: jeziora, rzeki, morza, bagna. Litosfera ma wiele wspólnego z biosferą oraz hydrosferą, a także atmosferą. Termin litosfera jest często błędnie używany jako zamiennik terminu "skorupa ziemska". Pod pojęciem litosfera należy rozumieć górną warstwę Ziemi obejmującą skorupę ziemską i warstwę perydotytową zaliczaną do górnego płaszcza ziemi.
Rów oceaniczny – silnie wydłużone obniżenie dna oceanu o głębokości ponad 6000 m, czyli znacznie poniżej średniego poziomu dna basenów oceanicznych.
Ciecz – stan skupienia materii – pośredni między ciałem stałym a gazem, w którym ciało fizyczne trudno zmienia objętość, a łatwo zmienia kształt. Wskutek tego ciecz przyjmuje kształt naczynia, w którym się znajduje, ale w przeciwieństwie do gazu nie rozszerza się, aby wypełnić je całe. Powierzchnia styku cieczy z gazem lub próżnią nazywa się powierzchnią swobodną cieczy.
Atmosfera – gazowa powłoka otaczająca planetę o masie wystarczającej do utrzymywania wokół siebie warstwy gazów, w wyniku działania grawitacji. Ta definicja stosuje się do planet skalistych i księżyców. W przypadku gazowych olbrzymów, takich jak Jowisz oraz gwiazd (por. atmosfera słoneczna) terminem atmosfery określa się tylko zewnętrzne (przezroczyste) warstwy gazowej powłoki, z których promieniowanie dociera bezpośrednio do obserwatora. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
Osobne artykuły: 