Skradanka - Polski Serwis Naukowy

Skradanki – gatunek gier komputerowych, w których gracz ma za zadanie wypełnić cel misji nie zostając wykrytym.

Historia

Pierwszą grą zawierającą cechy elementów skradanki był Castle Wolfenstein, wydany w 1981 przez Muse Software. Elementy skradanek zawarto również w grze Metal Gear autorstwa Hideo Kojimy, wydaną w 1987 przez Konami dla MSX2, i w wąskim zakresie dla Nintendo Entertainment System. Gra odniosła sukces, szczególnie w Północnej Ameryce, gdzie sprzedano ponad milion jej sztuk.

Zimna wojna – stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej i politycznej pomiędzy Związkiem Radzieckim i autorytarnymi państwami socjalistycznymi uzależnionymi od ZSRR, a demokratycznymi państwami kapitalistycznymi pod przywództwem Stanów Zjednoczonych. Zimnej wojnie towarzyszył intensywny wyścig zbrojeń spowodowany permanentnym stanem wzajemnej nieufności oraz ideologicznymi założeniami komunizmu dążącego do rozszerzania zasięgu światowej rewolucji proletariackiej z jednej strony, z drugiej zaś, dążeniami krajów zachodnich do powstrzymywania rozszerzania się wpływów ZSRR na świecie.

Hitman – seria czterech części gier komputerowych, w której gracz wciela się w płatnego mordercę, (agenta 47). Hitman łączy klasyczne cechy gier akcji z elementami logicznymi i taktycznymi. Rozgrywkę ogląda się z perspektywy trzeciej osoby lub po naciśnięciu klawisza F1 z z perspektywy pierwszej osoby.

Metal Gear otrzymało dwa sequele, wyprodukowane niezależnie od siebie, oba w 1990 roku:

Snake’s Revenge (niekanoniczny sequel wyprodukowany bez udziału Hideo Kojimy) w Północnej Ameryce i Europie dla NES,

Metal Gear 2: Solid Snake (oficjalny kanoniczny sequel wyprodukowany przez Hideo Kojimę) w Japonii dla MSX2,

Podczas, gdy Snake’s Revenge oferowało tylko drobne udoskonalenia pomysłu, Metal Gear 2: Solid Snake znacząco rozszerzyło tę kategorię, wprowadzając ulepszoną AI wrogów, z równym naciskiem na tajemniczość. Podczas gdy wczesne gry Metal Gear osiągnęły już mierny sukces, pomysł nie był rozwijany ponad tych kilka gier przez prawie dekadę.

Sniper Elite – gra akcji typu stealth zrealizowana przez zespół developerski Rebellion Software. Akcja rozgrywa się wiosną 1945 roku w ostatnich dniach II Wojny Światowej, w czasie rosyjsko-niemieckiej bitwy o Berlin i zarazem na początku Zimnej Wojny.

Metal Gear (メタルギア Metaru Gia) – seria gier łącząca w sobie elementy akcji i gry szpiegowskiej. Została stworzona przez Hideo Kojimę i wydana przez japońskie studio Konami. W grach przeważnie głównym bohaterem jest żołnierz Solid Snake, którego zadaniem jest zazwyczaj cicha eksploracja w wypełnianych misjach. Seria Metal Gear słynie z bardzo filmowych i długich wstawek filmowych, wielowątkowej fabuły, zawiłej historii, łamania czwartej ściany, specyficznego poczucia humoru, a także omawianie takich tematów jak polityka, wojny, cenzura, inżynieria genetyczna, sztuczna inteligencja, lojalność oraz pojmowanie rzeczywistości. Na rok 2011 gry z serii sprzedały się w ponad 50 milionach egzemplarzy

Podczas tworzenia Wolfenstein 3D, konstruktor id Software eksperymentował z kilkoma cechami skradania, takimi jak ukrywanie przed strażnikami lub przebieranie się za wrogów, ale żadnej z tych cech nie wprowadzono w ostatecznej wersji tej gry. Kategoria ta nie rozszerzyła się aż do pojawienia się GoldenEye 007 dla Nintendo 64 w 1997, gdzie było możliwe używanie przemocy lub podstępne skradanie się, przy czym skradanie często było bezpieczniejsze. Innym razem skradanie się było istotą przeżycia - praktyczne podczas ucieczki. Następnie nadszedł Tenchu: Stealth Assassins (luty), bacznie podążający za Metal Gear Solid (wrzesień) , oba powstały dla PlayStation, oraz Thief: The Dark Project (listopad) dla PC, wszystkie powstały w 1998. Thief był pierwszą skradanką oferującą ukrywanie się w cieniach (potem pojawiające się również w Tom Clancy's Splinter Cell) System Shock 2 także skłaniano gracza do stosowania ukrywania się, poprzez użycie w grze odnawiających się wrogów, drastyczne ograniczenie amunicji i broni, która zużywała się w ciągłych strzelaninach.

Dark Sector - gra akcji stworzona przez Digital Extremes. Dostępna na Playstation 3, Xbox 360 oraz Microsoft Windows. W Polsce dystrybutorem gry jest CITY interactive.

Crysis - to gra komputerowa z gatunku sci-fi first person shooterów stworzona przez niemieckie studio Crytek, będąca pierwszą częścią planowanej trylogii. Następne części serii będą miały w tytule słowo "Crysis": Crysis 2 i World in Crysis. Powstała także gra o tytule Crysis Warhead, która jest samodzielnym dodatkiem.

Skradanki nie posiadły ogromnej popularności aż do opublikowania Metal Gear Solid. A następnie były kontynuowane przez sequel Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty i prequel Metal Gear Solid 3: Snake Eater. Powstały również inne gry tego gatunku: Splinter Cell, Syphon Filter, Manhunt i Hitman. Inne gry zbliżone do skradanek to m.in. Deus Ex, Escape From Butcher Bay i Bungie’go Oni. Wiele gier akcji, takich jak Medal of Honor zawiera kilka etapów w grze na bazie skradanki. Kilka gier typu survival horror (np. Siren) zawiera cechy tego gatunku, podobnie jak gry platformowe np. Sly Cooper.

Medal of Honor (MoH) – gra konsolowa z gatunku first-person shooter w realiach II wojny światowej, wyprodukowana przez DreamWorks Interactive i wydana przez Electronic Arts w 1999 na konsolę Sony PlayStation.

Nintendo 64 (N64) – domowa konsola gier telewizyjnych stworzona przez firmę Nintendo. Premiera konsoli w Japonii miała miejsce 23 czerwca 1996 roku, w Ameryce Północnej – 29 września 1996, a w Europie – 1 marca 1997 roku. Oficjalnie prace nad konsolą rozpoczęły się 23 sierpnia 1993. W tym dniu bowiem poinformowano o podpisaniu umowy między firmami Nintendo i Silicon Graphics, w której była mowa o projekcie "Reality", mającym na celu stworzenie nowej konsoli do gier. Początkowo konsola miała się nazywać Ultra 64 i miała kosztować około 300 dolarów. Trudno było w to uwierzyć ze względu na niedawną premierę 32-bitowej konsoli 3DO Interactive Multiplayer, która kosztowała aż 699 dolarów i z tego powodu pojawiały się złośliwe uwagi aby zmienić nazwę projektu na "Unreality" (nierealny). Dzięki tej współpracy powstała pierwsza 64-bitowa konsola o możliwościach przewyższających dostępne wtedy na rynku konsole w tym jej głównego rywala Sony PlayStation.

W ostatnim czasie, skradanki osiągnęły porównywalną popularność, niczym dominujące do tej pory gry typu first-person shooter, np. No One Lives Forever’a i GoldenEye’a następcy Perfect Dark i Perfect Dark Zero, zawierające elementy skradania i szpiegowania podczas gry. Bliska kategoria łącząca elementy gry first-person shooter i skradanki to podkategoria first-person shooter – tactical shooters, w tym tytuł: Tom Clancy’s Rainbow Six. Far Cry również rozszerzyło tę dziedzinę poprzez rozległe otoczenie zewnętrzne (gracz może ukrywać się za głazami, drzewami lub krzakami).

PlayStation (PS) (jap. プレイステーション, pureisutēshon; pol. StacjaGier) – 32-bitowa konsola do gier wideo, wyprodukowana w Japonii przez firmę Sony Computer Entertainment, zaprojektowana przez Kena Kutaragiego.

Manhunt – gra komputerowa z gatunku third-person shooter, wydana przez Rockstar Games w listopadzie 2003. Wywołała burzę w mediach, została zakazana w kilku krajach, a jej twórcy zostali oskarżeni o zainspirowanie morderstwa dokonanego na terenie Wielkiej Brytanii. Wydanie następnej części pod tytułem Manhunt 2 zostało odłożone po oznaczeniu jej przez ESRB oceną Adult Only.

Ważne gry i główne serie

Ważne gry

Gry zawierające mechanikę gry, strukturę, lub jej punkty odniesienia jak kategorię skradanki.

Castle Wolfenstein (1981): Pierwsza skradanka. Pierwsza z cechą systemu alarmowego, i zdolność do przemykania się w ubiorze przeciwników.

Kameleon (2005): Gra 3D w pełni wykorzystująca cechy gier typu stealth action. Gracz zmuszony jest do ciągłej gotowości, pozostając niewykrytym.

Metal Gear (1987): Pierwsza gra z motywem przewodnim jako skradanie i pierwsza skradanka na konsolę (NES).

Metal Gear 2: Solid Snake (1990): Pierwsza skradanka posiadająca zdolności ukrywania się przed strażnikami, i pierwsza cecha strażników wrażliwych na hałas.

Tenchu: Stealth Assassins (1998): Pierwsza skradanka 3D na konsole.

Metal Gear Solid (1998): Pierwsza gra 3D, której motywem przewodnim jest skradanie.

Thief: The Dark Project (1998): Pierwsza skradanka 3D na PC. Pierwsza, w której wprowadzono system światła i cienia, głośnych kroków.

Deus Ex (2000): Pierwsza gra pozwalająca na zrównoważone użycie zarówno akcji jak i skradania się, w celu osiągnięcia celu.

Hitman: Codename 47 (2000): Pierwsza skradanka 3D pozwalająca graczowi na przebieranie się w ubiór wrogów i pierwsza skradanka skupiająca się na "ukrywanie w zasięgu wzroku".

Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty (2001): Pierwsza skradanka 3D z cechą zbiorowej sztucznej inteligencji dla grupy strażników, przekazujących sobie poprzez radio informacji o pojawieniu się gracza.

Tenchu: Wrath of Heaven (2003): Pierwsza komercyjna skradanka z trybem gry multiplayer.

Tom Clancy's Splinter Cell: Pandora Tomorrow (2004): Pierwsza zarejestrowana skradanka bazująca na typie gry “hide and seek” w wersji multiplayer.

Metal Gear Solid 3: Snake Eater (2004): Pierwsza skradanka z zarejestrowanym kamuflażem jako ukrywaniem się.

Shinobido: Way of the Ninja (2006): Pierwsza skradanka oferująca wiele zakończeń misji. Misje zmieniają się w zależności kto przeżyje, jak bardzo jesteś godny zaufania, lub jak bardzo jesteś podstępny.

Death to Spies (2007): Skradanka, która przesnosi nas w czasy II wojny światowej. Oferuje typowe misje polegające się na zakradaniu do przeciwnika.

Death to Spies: Moment of Truth (2009): Skradanka, podobnie jak poprzednia część, która oferuje typowe misje polegające się na zakradaniu do przeciwnika, sabotażu obiektów, kradzieży dokumentów. Jedna z najtrudniejszych tego typu gier na rynku.

Velvet Assasin (2009): Gra, którą bohater steruje kobietą agentem MI6. Przenosi gracza w odległe i mroczne czasy II wojny światowej. 90% gry polega na bezszelestnym skradaniu się do wrogów. 10% gry jest bezpośrednią konforontacją z przeciwnikami (szczególnie pod koniec gry).

Główne serie

Metal Gear seria: Główny pionier gier typu skradanek, który spopularyzował tę kategorię w wersji 2D i 3D dodający wiele nowości w każdej grze z tej serii.

Thief seria: Pionier typu 'first person sneaking' (jako przeciwstawienie się 'strzelankom').

Deus Ex seria: Wielo-zakończeniowa hybryda FPS-RPG, która zezwala bazować na podstępie i akcji do osiągnięcia celu.

Splinter Cell seria:

Syphon Filter seria:

Hitman seria:

Tenchu seria:

No One Lives Forever seria:

Inne gry na bazie skradanki, lub gry z elementami skradanki

Commandos: Behind Enemy Lines (1998)

Hidden & Dangerous (1999)

WinBack (1999)

Second Sight (2004)

Drakan: Order of the Flame (1999)

Project I.G.I.: I'm Going In (2000)

Headhunter (2001)

Operation Flashpoint: Cold War Crisis (2001)

Return to Castle Wolfenstein (2001)

Arx Fatalis (2002)

Europa 1400: The Guild (2002)

Prisoner of War (2002)

Soldier of Fortune II: Double Helix (2002)

Sly Cooper (2002)

Drakan: The Ancients' Gates (2002)

I.G.I.-2: Covert Strike (2003)

The Great Escape (2003)

Rogue Ops (2003)

Siren (2003)

Beyond Good & Evil (2003)

Manhunt (2003)

Aurora Watching: Gorky Zero (2004)

The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay (2004)

Psi-Ops: The Mindgate Conspiracy (2004)

Spy Fiction (2004)

Vampire: The Masquerade – Bloodlines (2004)

Stolen (2005)

Dark Messiah of Might and Magic (2006)

Forbidden Siren 2 (2006)

Call of Juarez (2006)

Sneak King (2006)

Assassin's Creed (2007)

BioShock (2007)

Call of Duty 4 (2007)

Crysis (2007)

Dark Sector (2007)

Manhunt 2 (2007)

S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl (2007)

Data-Fly (2008)

Saboteur (2008)

Cipher Complex (TBA)

StarCraft: Ghost

Alpha Protocol: Szpiegowska gra RPG (2010)

Thief – seria gier z gatunku skradanek z widokiem pierwszoosobowym. Jak dotąd ukazały się Thief: The Dark Project w wersji podstawowej oraz Gold z dodatkowymi trzema misjami i poprawionymi błędami, Thief II: The Metal Age oraz Thief: Deadly Shadows. Oprócz tego istnieje także stworzony przez grupę fanów Thief2X: Shadows of the Metal Age toczący się pomiędzy pierwszą a drugą częścią gry. W produkcji znajduje się gra Thief 4.

First-person shooter (FPS) – rodzaj gry komputerowej, w której gracz wciela się w postać, a wirtualny świat widzi jej oczami. Warstwa fabularna gry jest zazwyczaj niezbyt rozbudowana. Głównym zajęciem gracza jest unikanie strzałów i zabijanie przeciwników, urozmaicone dodatkowymi zadaniami jak poszukiwanie kluczy czy używanie prostych mechanizmów. Postać sterowana przez gracza ma do wyboru kilka lub kilkanaście rodzajów broni, odnoszone obrażenia opisywane są tzw. punktami życia. Gdy ich ilość spadnie do zera, postać umiera.