Skrzydło ptaka - Polski Serwis Naukowy

U ptaków skrzydłem jest przekształcona pierwsza para kończyn. Na skrzydło ptaka składa się: kość ramieniowa (humerus), dwie zrośnięte ze sobą kości przedramienia (kość łokciowa (ulna) i kość promieniowa (radius), dwu kostek powstałych ze zrośnięcia kości pierwszego szeregu nadgarstka oraz kości nadgarstkowo-dłoniowej (carpus-metacarpus). Kość nadgarstkowo-dłoniowa składa się z kolei z dwu wydłużonych i zrośniętych ze sobą na obu końcach kości nadgarstka, tworząc tzw. trzy palce z czego środkowy jest dwuczłonowy, a pozostałe dwa skrajne są jednoczłonowe.

Pióro (łac. penna) – twory nabłonkowe pokrywające ciała ptaków , a w czasach prehistorycznych niektórych dinozaurów, przede wszystkim z grupy teropodów, zwłaszcza celurozaurów. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato. Wyrastają z brodawek skórnych zbudowanych z komórek mezodermalnych, w których formują się najpierw pióra puchowe (embrionalne), a następnie pióra ostateczne (penna).

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Pióra pokrywające skrzydła i stanowiące istotną część organu lotu ptaka charakteryzują się zróżnicowaniem pod względem wielkości i kształtu. Podstawę skrzydła tworzą lotki. Tak zwane lotki pierwszego rzędu osadzone są wzdłuż kości dłoni; lotki drugiego rzędu osadzone są wzdłuż kości przedramienia. Kilka piór osadzonych na pierwszym palcu nosi nazwę skrzydełka. Z wierzchu lotki przykryte są piórami pokrywowymi (nadlotki), które różnią się między sobą wielkością (wielkie, średnie i małe). Od spodu skrzydła pokrywom skrzydłowym odpowiadają pokrywy podskrzydłowe. Lotki są u ptaków latających najdłuższe i najbardziej sztywne ze wszystkich piór. Również sztywne i wydłużone są pióra ogonowe, czyli sterówki.

Kość łokciowa (łac. ulna) – jest kością długą. Nasada bliższa (proksymalna) jest zaopatrzona w dwa wyrostki. Wyrostek tylny większy stanowi górne zakończenie kości i nazywa się wyrostkiem łokciowym (olecranon). Mniejszy, niżej położony i skierowany swym wierzchołkiem do przodu to wyrostek dziobiasty (processus coronoideus). Trzon kości łokciowej ma w przekroju poprzecznym kształt trójkątny. Wyróżnia się trzy brzegi ograniczające trzy powierzchnie: przednią, przyśrodkową i tylną. Nasadę dalszą (dystalną) stanowi głowa kości łokciowej, przedłużająca się po stronie przyśrodkowej w wyrostek rylcowaty (processus styloideus). Głowa kości łokciowej jest zakończona powierzchnią dla połączenia z trójkątną chrząstką, oddzielającą tę kość od nadgarstka.

Kość promieniowa (łac. radius) jest kością długą. Koniec bliższy tworzy głowa kości promieniowej, którą od trzonu oddziela szyjka. Koniec dalszy jest zgrubiały, czworoboczny, posiada skierowaną ku dołowi powierzchnię stawową nadgarstkową, po stronie przyśrodkowej-wcięcie łokciowe, a po stronie bocznej-krótki wyrostek rylcowaty.

Zobacz też

ptaki