Skupienia minerałów

Skupienia minerałów - zrośnięte grupy minerałów wielkości od kilku centymetrów do wielu metrów. Nie jest przy tym istotne, czy kryształy należą do tego samego czy innego rodzaju.

Swój idiomorficzny - prawidłowy kształt mogą kryształy rozwinąć tylko wtedy, gdy nic nie przeszkadza w ich wzroście. Jeśli kryształy stykają się i łączą w trakcie wzrostu, powstałe w ten sposób utwory nazywa się skupieniami lub agregatami.

formy skupień są w wielu przypadkach typowe dla rodzajów mineralnych (cenne diagnostycznie).

niektóre rodzaje skupień wskazują również warunki wzrostu minerałów.

skupienie złożone z wielu kryształów stojących pojedynczo i mających dobrze wykształcone powierzchnie nosi nazwę – szczotki krystalicznej.

skupienia o dużej powierzchni tworzą skały.

Ze względu na sposób wykształcenia (charakterystyczny wygląd) wyróżnia się skupienia:

ziarniste, *zbite, *ziemiste, *sypkie lub proszkowe.

Ze względu na pokrój kryształów:

słupkowe, *pręcikowe, *igiełkowe, *włókniste, *listewkowe, *tabliczkowe, *płytkowe, *blaszkowe, *łuseczkowe

W zależności od ułożenia kryształów

promieniste, *wachlarzowe, *włókniste, *pilśniowe, *snopkowe, *łodygowate, *rozetowe, *sferolitowe, *pierzaste, *naciekowe, *nerkowate, groniaste, kuliste, *skorupowe (naskorupienia) ; powłoki; naloty

Typowe przykłady skupień minerałów

szkieletowe – podobne: dendryty, krzewiasto rozgałęzione, drutowe (np.miedź rodzima)

blaszkowe – podobne: łuseczkowe, rozetkowe (np. gipsowa róża pustyni)

sferolitowe – podobne: promienisto-włókniste (np. piryt, tzw. pomarańcze)

ziarniste – złączone ziarna, widoczne gołym okiem (np.oliwin)

naskorupienia- podobne: naloty, wykwity (np. piromorfit)

konkrecje – podobne: nerkowate, groniaste, bulwiaste, kuliste (np. ‘’szklane głowy” hematytu).

równoległe włókniste – podobne: wiązkowe (amiant – odmiana aktynolitu).

włókniste – podobne: spilśnione: (aktynolit).

oolitowe – podobne: pizolitowe, miseczkowate (np. grochowiec – odmiana aragonitu).

Zobacz też

właściwości fizyczne i chemiczne minerałów, pokrój kryształu, sieć krystaliczna, komórka elementarna, Układ krystalograficzny, zbliźniaczenia

Idiomorfizm = automorfizm - występowanie minerałów w skałach w postaci kryształów o symetrii odpowiadającej ich budowie wewnętrznej, ograniczonej płaskimi ścianami.

Konkrecja – agregat mineralny powstały wskutek stopniowego narastania minerałów wokół jakiegoś obiektu w skale. Obiektem tym może być otoczak jakiejś skały, skamieniałość lub nawet ziarenko piasku. Przyrastanie odbywa się zawsze od środka (jądra konkrecji) na zewnątrz, co różni konkrecję od sekrecji.

Typowe przykłady skupień minerałów

skupienie drutowe - miedź

skupienie ziarniste - oliwin

skupienie nerkowate - hematyt

skupienie bulwiaste /groniaste -malachit

skupienie dendryczne - piroluzyt

skupienie promieniste - piroluzyt

skupienie włókniste - azbestu

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

skupienie wiązkowe - rutyl

skupienie drutowe - srebro

skupienie promieniste - egiryn

skupienie kuliste - kalcytu

skupienie igiełkowe - skolecytu

skupienie oolitowe - żelaza