Smar - Polski Serwis Naukowy

Przykładowy smar (miedziowy)

Smar – substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów, które stykając się ze sobą tymi powierzchniami, poruszają się względem siebie. Smar działa na zasadzie wniknięcia w szczelinę pomiędzy tymi powierzchniami i utworzenia tam warstwy poślizgowej poprzez całkowite odseparowanie od siebie tych powierzchni.

Grafit – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Stosowany jako naturalny suchy smar. Jest – obok diamentu i fulerytu – odmianą alotropową węgla. Nazwa pochodzi od gr. graphein = pisać, nawiązuje do tradycyjnego zastosowania tego minerału.

Disiarczek molibdenu – nieorganiczny związek chemiczny z grupy siarczków, sól kwasu siarkowodorowego i molibdenu na IV stopniu utlenienia. Występuje w dwóch odmianach – heksagonalnej, w postaci minerału molibdenitu, najważniejszej rudy, z której otrzymuje się molibden, i trygonalnej. Jest diamagnetykiem i półprzewodnikiem. Disiarczek molibdenu stosowany jest także jako smar stały, dodatek do smarów i katalizator.

Poszczególne smary mogą mieć, w zależności od zastosowania, różne konsystencje: od stałej, poprzez półpłynną, płynną aż do gazowej.

Smary zawierają substancję nośną, mająca właściwości ślizgowe - towot, olej silikonowy oraz substancje dodatkowe, decydujące często o przeznaczeniu smaru. Do smarów często dodaje się: PTFE (Teflon, Tarflen), dwusiarczek molibdenu, grafit lub miedź. Same dodatki zapewniają wytworzenie prawidłowej warstwy poślizgowej.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Tribologia (czasami spotykana także pod nazwą trybologia) – nauka o procesach zachodzących w ruchomym styku ciał stałych. W jej skład wchodzą badania nad tarciem, zużywaniem oraz smarowaniem zespołów ruchomych (głównie maszyn). Tribologia jest ważna przy konstruowaniu i eksploatacji ruchowych węzłów maszyn (np.: łożyska, sprzęgła, hamulce itp.). Stosowanie tej wiedzy pozwala osiągnąć polepszenie sprawności, niezawodności i trwałości różnych urządzeń.

Smary zazwyczaj spełniają jednocześnie dodatkowe funkcje, takie jak np. usprawnienie odprowadzania ciepła, ochrona antykorozyjna. Niektóre nadają się do stosowania w urządzeniach mających kontakt z żywnością (PTFE, silikon).

Zobacz też

tribologia

smarowanie