Smolnica - województwo zachodniopomorskie

Smolnica (niem. Bärfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno. Według danych z 2010 r. miejscowość liczyła 583 mieszkańców.

W X–XII w. na półwyspie jeziora Czaple, 2.5 km od dzisiejszej wsi Smolnica, istniało słowiańskie grodzisko typu podkowiastego. W tym okresie (X-XIII w.) wieś była prawdopodobnie, obok produkcji rolnej i hodowlanej, osadą garncarzy, o czym świadczy odkryta w latach 1997-1998 jama piecowa związana z warsztatem garncarskim, zawierająca około 5000 ułamków ceramiki średniowiecznej.

Bonn - jest miastem, położonym na zachodzie Niemiec w Nadrenii Północnej-Westfalii po obu stronach rzeki Ren. Bonn leży około 30 km na południe od Kolonii. Liczy 316 416 mieszkańców. W połowie drogi między tymi miastami leży port lotniczy Köln/Bonn (Kolońsko-Boński). Historia miasta liczy ponad 2000 lat i sięga do czasów germańskich i rzymskich osad. Od 1597 do 1794 Bonn było rezydencją książąt kolońskich, a w 1770 r. przyszedł tu na świat Ludwig van Beethoven.
Komornik sądowy - funkcjonariusz publiczny (niebędący urzędnikiem państwowym), działający przy sądzie rejonowym, zajmujący się w zasadzie wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego. Komornik wykonuje także inne czynności przekazane na podstawie odrębnych przepisów, m.in. przeprowadza spis inwentarza i sporządza (na zarządzenie sądu lub prokuratora) protokół stanu faktycznego przed wszczęciem procesu sądowego lub przed wydaniem orzeczenia.

Miejscowość znajdowała się od ok. 1250 r. na terytorium powstałej Nowej Marchii. Od XIV w. do 1819 r. właścicielem była rodzina von der Marwitz, posiadająca dobra w powiecie gorzowskim i chojeńskim; w późniejszych latach majątek kilkukrotnie zmieniał właścicieli. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

Pośrodku miejscowości znajduje się kościół z 2 połowy XIII w. zbudowany z granitowej kostki układanej w regularnym wątku, z masywną zachodnią wieżą o szerokości równej nawie. Odbudowany został w latach 1983–1984 po zniszczeniach wojennych, bez barokowego zwieńczenia wieży.

Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).
Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Obok kościoła stoi pałac w stylu neoklasycystycznym zbudowany przez rodzinę von Sydow w latach 1880-1883 na miejscu spalonego dworu von der Marwitzów, z elementami neobarokowymi, 2–kondygnacyjny; niektóre elementy elewacji zmienione w 1932 r. Do najcenniejszych elementów wystroju należy dekoracja sztukatorska dawnej sali balowej na parterze budynku. Park pałacowy założony został w XIX w.; występują w nim cenne gatunki drzew liściastych i iglastych, krzewy i pnącza. Wiek drzew szacuje się na 150-250 lat.

Łowicz - miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.
Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, gimnazjum i Zespół Szkół Rolniczych (w budynku pałacu).

Środowisko geograficzne

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski wg Kondrackiego teren na którym położona jest Smolnica należy do prowincji Niżu Środkowoeuropejskiego, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pojezierze Południowopomorskie oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska. Równina smolnicka charakteryzuje się lekko falistym terenem w kulminacjach osiągającym do 70 m n.p.m. urozmaiconym pagórkami kemowymi, z których dwa najwyższe o wysokości 68 i 70 m n.p.m. znajdują się na zachód i południe od wsi, obecnie zajęte pod pola uprawne. Podłoże zbudowane jest z glin zwałowych. Wokół występują niewielkie kompleksy lasów i zadrzewień śródpolnych. Ok. 2,5 km na płn.-wsch. znajduje się śródleśne Jezioro Czaple, przez które przepływa rzeka Kosa. Zagospodarowanie to głównie ziemie orne.

Władysław III Laskonogi (ur. 1161-1166/1167, zm. 3 listopada 1231) – książę wielkopolski, w latach 1194-1202 w południowej Wielkopolsce, w latach 1202-1229 w Wielkopolsce, w latach 1202-1206, 1228-1229 książę krakowski, w 1206 oddał Kalisz Henrykowi I Brodatemu z linii śląskiej, 1206-1210 i 1218-1225 w Lubuszu, 1216-1217 tylko w Gnieźnie, choć według innych prawdopodobniejszych wersji oddał wtedy bratankowi tylko południowo-zachodnią Wielkopolskę.
Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.

Toponimia

Najdawniejsza nazwa miejscowości – Berenvelde, pochodzi prawdopodobnie od nazwiska zasadźcy wsi wywodzącego się z pomorskiego rodu rycerskiego von Behr (łac. Ursus – niedźwiedź), podobnie jak nazwy Pełczyc (Bernstein), Bolewic (Berenfelde 1337, 1523; Berenvelde 1383) i zapewne Mieszkowic (Berenwalde 1295).

Stalag, niem. skrót od Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere - w czasie II wojny światowej niemiecki obóz jeniecki dla szeregowców i podoficerów. Oddzielną kategorię stanowiły obozy Stalag Luft (Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige) przeznaczone dla podoficerów i szeregowych lotnictwa oraz Marlag (Kriegsmarine-Kriegsgefangenen-Mannschaftsstammlager) przeznaczone dla podoficerów i szeregowych marynarki wojennej.
Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Nazwa na przestrzeni wieków: Berenvelde 1335; Bernuelt (Bernfeldt) 1337; Bernfelde 1371; Berenvelde 1409; Bernwolde 1433; Berenfelde 1448, 1455; Bermvelde 1464; Berenfelde 1465; Bernwolde 1478; Bärfelde do 1945 (oznacza tyle co "niedźwiedzie pole").

Nazwa Smolnica, nadana urzędowo w 1947 r., nawiązuje do rzeczki Smolnitz (obecnie Kosa) i okolicznej puszczy (Merica Smolnitz), wymienianych już w 1337 r. w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego. Nazwę Smolnitz, Schmolnitz (obie poprawne) wywodzić można od słowiańskiej "smolnice", czyli "miejsca, gdzie wytapiano smołę" - smolarni. Przy zapisywaniu nazw miejscowych przez Niemców w średniowieczu często słowiańska końcówka -ice przechodziła w niemieckie -itz.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.
Kosa (niem. w górnym biegu Sprinde, w środkowym Mühlen Fließ, w dolnym Pulver Fließ) – rzeka w województwie zachodniopomorskim, prawy dopływ Myśli, do której uchodzi poniżej Dębna. Długość 21 km, z czego na terenie powiatu myśliborskiego 13,6 km. Szerokość koryta do 2 m, przebieg z północy w kierunku Dębna przez tereny rolnicze i leśne. Dolina rzeki Kosy na odcinku od jez. Czaple do Dębna przekształcona w niewielkim stopniu; występują tu fragmenty lasów łęgowych i olsów, niewielkie stawy rybne, liczne okazałe drzewa oraz stanowiska żurawia, perkoza rdzawoszyjego, wydry i żółwia błotnego.

Niemiecka nazwa pobliskiego jeziora Czaple to Schmollnitz See. Znajdował się nad nim Duży Młyn – Große Mühle, zaś przy drodze do Warnic Mały Młyn – Schmollnitzer Kleine Mühle.

Historia

Początek III w. (okres wczesnorzymski) - stwierdzona bliżej nieokreślona osada lub obozowisko; z tego okresu pochodzi luźne znalezisko w postaci zapinki

VIII-poł. X w. - w widłach Odry i dolnej Warty znajduje się odrębna jednostka terytorialna typu plemiennego, prawdopodobnie powiązana z plemieniem Lubuszan. Na północy od osadnictwa grupy cedyńskiej oddzielały ją puszcze mosińska (merica Massen) i smolnicka (merica Smolnitz). Mieszkańcy zajmowali się gospodarką rolniczo-hodowlaną.

X–XII w. – istnieje słowiańskie grodzisko typu podkowiastego w Smolińcu Wielkim (niem. Schmollnitzer Große Mühle) na półwyspie jeziora Czaple, 2,5 km od dzisiejszej wsi Smolnica, stanowiące element systemu grodów zabezpieczających lokalne szlaki handlowe. Nie można wykluczyć, że pomiędzy wałami grodziska istniało podgrodzie.

960–972 - książę Mieszko I opanowuje tereny nadodrzańskie, obejmujące obręb późniejszej kasztelani cedyńskiej, ziemię kiniecką i kostrzyńską.

1005 (lub 1007) - Polska traci zwierzchność nad Pomorzem, w tym również nad terytorium w widłach Odry i dolnej Warty.

XI-XIII w. – wieś jest prawdopodobnie, obok produkcji rolnej i hodowlanej, osadą garncarzy. W latach 1997 i 1998 w wyniku prowadzonych przez Muzeum Lubuskie w Gorzowie Wlkp. badań archeologicznych (Archeologiczne Zdjęcie Polski 44-6/1) odkryto jamę piecową związaną z warsztatem garncarskim. Jama o wymiarach: 2,50 x 1,50 x l,50 m zawierała około 5000 ułamków ceramiki średniowiecznej i była prawdopodobnie wykorzystywana na odpady produkcyjne po zawaleniu się pieca garncarskiego. Z dna jamy wydobyto zachowany w całości garnek o dnie kulistym, w kolorze szarym oraz fragmenty w przeważającej liczbie naczyń o dnie kulistym, a także cienkościenne pucharki, dzbany oraz grupę klasycznych siwaków. Na naczyniach widoczne były próby szkliwienia. Kolor wypału był żółtobrunatny, czerwony, szary, brunatny po stalowoszary.

1112-1116 - w wyniku wyprawy Bolesława Krzywoustego, Pomorze Zachodnie uznaje zwierzchność lenną Polski.

Pocz. XIII w. - obszar na północ od linii Noteci-dolnej Warty i zachód od Gwdy w dorzeczu Myśli, Drawy, środkowej Iny, stanowi część składową księstwa zachodniopomorskiego; w niewyjaśnionych okolicznościach zostaje przejęty przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego, a następnie jego bratanka, Władysława Odonica

1250 - margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczynają ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstaje następnie Nowa Marchia

1272 – pierwsza wzmianka; dokument bliżej nie sprecyzowany, na który powoływali się historycy niemieccy, określając pochodzenie nazwy wsi od nazwiska "Behr", co do którego nie byli pewni czy jest nazwiskiem sołtysa, zasadźcy czy też lokalną nazwą zniekształconą na język niemiecki

2 poł. XIII w. – wybudowany zostaje granitowy kościół z masywną zachodnią wieżą

1320-1323 – po wygaśnięciu dynastii askańskiej, Nowa Marchia przejściowo przechodzi we władanie książąt pomorskich

1323 – władzę w Nowej Marchii obejmują Wittelsbachowie

20.09.1335 – wzmianka pod nazwą Berenvelde; margrabia Ludwik Starszy nadaje braciom Henningowi i Maciejowi von Jagow, ich kuzynowi Klausowi oraz Henningowi i Arndowi z Uchtenhagen zamek Santok wraz z ½ cła w Santoku, z wsią Czechów (Techowe)i wszystkimi przynależnościami, z prawem rybołówstwa, łąką zwaną Książęca (hertoghen wese), lasem i mostem, a także dochody ze wsi Zielin (Sellin), Smolnica (Berenvelde), Henrichesdorpp (wieś niezidentyfikowana) i Małyszyn (Mertensdorpp), w zastaw za 400 grzywien brandenburskich

Herb rodu von der Marwitz z herbarza Johanna Siebmachera z 1605 r.

1337 – wzmianka w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Bernuelt (Bernfeldt), w ziemi mieszkowickiej: "Bernuelt habet C et IIII mansos, Ecclesia I, Henningus de Marwitz et Ffritz de libental pro seruicio XV, Nicolaus de laurentzdorp pro seruicio VII, Damitz pro seruicio VII, pactus XV solidos, taberna soluit I talentum" - wieś liczy 104 łany, kościół posiada 1 łan, lennikami zobowiązanymi do służby konnej są Henningus de Marwitz i Ffritz de Libental (Libenthal, Liwendal) posiadający 15 łanów, Nicolaus de Laurentzdorp (Mikołaj Lamnesdorp, Lorenzdorf, czyli z Wawrowa) z 7 łanami oraz Damitz (Damnitz) również z 7 łanami, pakt (rodzaj podatku) płacony rycerstwu przez chłopów wynosi 15 szylingów, opłata karczmy 1 funt. Dochód margrabiego z tytułu korzystania przez mieszkańców z okolicznych lasów (Merica Smolnitz - Puszcza Smolnicka) do np. wypasania świń czy bydła, wynosi 6 korców owsa. Wyróżnić można już wówczas dwie linie Marwitzów: smolnicko-zielińską i marwicko-kłodawską. W rękach rodziny von der Marwitz wieś pozostaje do 1819 r.

21.06.1353 - margrabia Ludwik Rzymski nadaje trzem braciom von Wedel puszczę smolnicką (heyde de Smolnitze) zamiast opieki nad miastem Chojna, do której byli zobowiązani nadaniem margrabiego Ludwika Starszego

04.05.1371 – Henning von Wedel, syn Hansa, otrzymuje od margrabiego Ottona rentę ze wsi Smolnica (Bernfelde) za straty wojenne

1402-1454/55 – ziemie Nowej Marchii pod rządami zakonu krzyżackiego.

Przed 11.01.1409 – Mikołaj I Starszy von der Marwitz sprzedaje pewien dochód w Smolnicy na rzecz kościoła w Przyjezierzu, ufundowanego przez Sacków.

1433 – podczas wojny polsko-krzyżackiej, okoliczne tereny zostają zdobyte i splądrowane przez Husytów

1470 - Claus von der Marwitz ze Smolnicy, główny przedstawiciel rodu, składa hołd nowemu elektorowi Albrechtowi

15.02.1493 – Georg II von der Marwitz prezentuje proboszcza w Grzymiradzu

1508?-1557 – żyje Peter "der Aeltere" (Starszy) von der Marwitz , właściciel Grzymiradza, Smolnicy i Zielina; od niego pochodzą cztery linie rodu: z Friedersdorf, Zielina, Smolnicy i Linie. "Dom smolnicki" Marwitzów rozpoczyna się od Christiana von der Marwitz (ur. 15.12.1658 - zm. 1.12.1709), którego prawnuk, Otto Friedrich Ludwig von der Marwitz był ostatnim z tej rodziny właścicielem majątku Smolnica.

21.11.1517 – list lenny elektora Joachima stwierdza, że Claus, Melchior i Hans von der Marwitz ze Smolnicy, Zachariasz i Kaspar z Marwic, Piotr z Grzymiradza i Otto ze Stanowic posiadają do wspólnej ręki m.in. Zielin, połowę opuszczonych pól Babina, jezioro Warnice na warnickim polu, młyn Wielki Smoliniec z obydwoma jeziorami, staw Kuckuck z miejscem młyna, rzekę Smolnicę od młyna Smoliniec Mały po las Dębna, Smolnicę oraz Grzymiradz, (Nowy) Santok z połową miasteczka, Marwice, połowę Tarnowa, ¾ Jenina, ¾ Stanowic

1529 – Peter von der Marwitz "Starszy" sprowadza do swojego domu luterańskiego kapelana

1535-1571 - za rządów Jana kostrzyńskiego Nowa Marchia staje się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego

Widok Smolnicy na początku XX w.

1538 – margrabia Jan kostrzyński oficjalnie wprowadza na terenie Nowej Marchii luteranizm jako religię obowiązującą

Koniec XVI w. - pierwszym znanym pastorem jest Franz Schmer (jego epitafium stało w bocznym wejściu kościoła, przedstawiało jego wraz z rodziną)

II poł. XVII w. – rejestry dóbr i powinności szlacheckich wymieniają: Maurycy I von der Marwitz ze Smolnicy posiada część Grzymiradza, pola opuszczonego Babina, 16 łanów w Zielinie, 16.5 łanów w Smolnicy; Barbara, wdowa po Mikołaju (Clausie) posiada 10 łanów w Smolnicy; Baltazar w 1575 r. bez konsensu władcy zakupuje 2 łany w Smolnicy; dziedzice Baltazara mają 7.5 łana w Smolnicy

1618-1648 (wojna trzydziestoletnia) – zniszczenia wsi w wyniku działań wojennych; kilkukrotnie grabiona przez wojska cesarskie, jak i szwedzkie.

1680 - wybudowany zostaje dom parafialny

1701 - powstanie Królestwa Prus

1716 (lub 1726) – wieża kościelna otrzymuje nowe barokowe zwieńczenie

1758 – zniszczenia w wyniku rabunkowej akcji Rosjan podczas działań wojennych zwieńczonych bitwą pod Sarbinowem

1766 – wybudowany zostaje dwór; właścicielem majątku jest wówczas Albrecht Bernd Ludwig von der Marwitz (30.8.1707-17.1.1793), najmłodszy syn Christiana (15.12.1658-1.12.1709)

1776 - we wsi jest szkoła parafialna, nauczycielem jest Johann Adam Schortz

1800 - wybudowany zostaje nowy drewniany dom parafialny, przekazany następnie trzem rodzinom z majątku

1806-1807 – Nowa Marchia pod okupacją wojsk napoleońskich; na mocy traktatu w Tylży w dniu 12.07.1807 wojska francuskie opuszczają terytorium państwa pruskiego z wyjątkiem niektórych ważniejszych twierdz, pod warunkiem spłaty bądź zabezpieczenia nałożonej na Prusy kontrybucji wojennej

1807-1811 – reformy gospodarcze Steina- Hardenberga dotyczące zniesienia poddaństwa chłopów w Prusach

1808 – miejscowi chłopi odmawiają pracy we dworze na wieść o planowanym zniesieniu poddaństwa dziedzicznego. Pogarsza to i tak złą sytuację finansową rodziny von der Marwitz

1815-1818 - reformy administracyjne Prus zmieniają strukturę Nowej Marchii; wieś należy do powiatu Chojna, w rejencji frankfurckiej, w prowincji brandenburskiej

1819 – majątek zostaje sprzedany przez Otto Friedricha von der Marwitz (5.1.1751-3.10.1821) z powodu długów bankierowi Aronowi Meyer-Kornecker

1820 - cmentarz przeniesiono poza wieś; do tego czasu był nim plac wokół kościoła

1825 – dekrety reform Steina- Hardenberga zostają wprowadzone w życie w Smolnicy. W gminie jest wówczas 7 chłopów (Michael Lehmpfuhl, Daniel Mette, David Rohrbeck, Christian BraBike starszy, David BraBike młodszy, Friedrich Rasch, Gottlieb Rosenthal, Erdmann Zickerick, David Klage) i 2 komorników (Christian Robeck i Christian Hagen). Pozostałe gospodarstwa zostają rozparcelowane lub przechodzą na własność majątku.

1826 – majątek nabywa królewski radca komisyjny Karl Johann Jentsch z Płońska koło Pyrzyc

1832 – po śmierci Karla Johanna Jentsch, majątek zostaje kupiony przez Ludwiga Wilhelma von Sydow ze Stołecznej

1837 - dawny budynek szkoły zostaje wyburzony i postawiono nowy, obok domu parafialnego; była to budowla z kamienia polnego z dachem krytym dachówką.

08.05.1840 – po 10-dniowej chorobie umiera Ludwig Wilhelm von Sydow. Majątkiem zajmuje się odtąd wdowa po nim, Adelajda z domu von der Osten (zm. 26.06.1855).

1850 - majątek Smolnica, wraz z folwarkami Babin, Friedrichshof i Hajnówka oraz młynem w Smolińcu Wielkim, liczy 8687,53 morgi(2218,118 ha)

1857 – z Dobropola do Smolnicy przeprowadza się spadkobierca majątku, jedyny syn Ludwiga Wilhelma von Sydow i Adelajdy, Karl Wilhelm von Sydow.

1859-1860 - wybudowano nowy dom parafialny, ośmiokątny budynek z wypalanej cegły

1866 – dwór zostaje gruntownie przebudowany

1871-1918 – Nowa Marchia w ramach zjednoczonej Drugiej Rzeszy Niemieckiej

01.12.1879 – dwór zostaje całkowicie zniszczony w pożarze

1880-1883 – Wilhelm Karl Friedrich von Sydow buduje nowy pałac w miejscu spalonego dworu von Marwitzów

1885 – latyfundium Smolnica rodziny von Sydow liczy 5479 ha, wraz z majątkami Dobropole i Stołeczna

1893 – założono Parafialną Bibliotekę Ludową w Smolnicy

Koniec XIX w. – zmieniono wystrój średniowiecznego wnętrza kościoła nadając mu kształt neogotycki, wymieniono też kolejny raz hełm wieży. Przestrzeń nawy doświetlono większymi otworami okiennymi

1900 - szkoła zostaje przejęta przez gminę

1902 – do majątku należy 98 rodzin, czyli 388 ludzi; powierzchnia (wraz z folwarkami w Gostynku, Wilkowie, Hajnówce i Grzymiradzu) 2640 ha. Gmina Smolnica liczy 149 mieszkańców, pow. gruntów 115 ha. Urząd sołtysa w ciągu poprzednich 100 lat sprawowali: chłop Michael Lehmfuhl, komornik Daniel Metke, komornik Martin Gesche i na pocz. XX w. chłop małorolny Otto Gierke. Wydawana jest gazeta gminna "Dzwon Ojczyzny".

1909 – majątek Smolnica zostaje kupiony przez właściciela ziemskiego Maxa Friedheim’a; liczy on wówczas ok. 2900 ha gruntu, z czego ok. 40% stanowi ziemia uprawna. Friedheim dokonuje wielu zmian i modernizacji, m.in. przeprowadza elektryfikację kolei wąskotorowej do Różańska, instaluje elektryczny generator w celu zasilania kolejki, majątku i wsi, buduje destylarnię alkoholu przemysłowego (największa w powiecie chojeńskim) i wieżę ciśnień, zaopatruje gospodarstwo w traktory i kombajny żniwne, mechanizuje pojazdy konne, buduje silosy na pasze. W majątku znajduje się również stadnina angielskich koni wyścigowych, które odnoszą wiele sukcesów w gonitwach na terenie Niemiec. Do majątku należą folwarki Hajnówka (Herrnhausen) i Wilkowo (Wilhelmshof).

Lata 30. XX w. - w kierunku na Dębno wybudowano kilka parterowych domów przykrytych "pękatymi" dachami, typ spotykany na Pomorzu upowszechniany wówczas przez towarzystwa budowlane

1938 – na skutek prześladowań ze strony nazistów, Max Friedheim sprzedaje majątek, który przejmuje dr Friedrich Flick, protegowany Hermanna Göringa. 09.11.1938 Friedheim zostaje wraz z innymi Żydami aresztowany, po czym zwolniony w wyniku interwencji żony i adwokatów. Następnie Friedheimowie emigrują do Anglii.

Okres II wojny światowej – w majątku pracują robotnicy przymusowi z okolicznych stalagów

04.02.1945 – zajęcie Smolnicy przez wojska 5 Armii 1 Frontu Białoruskiego

01.09.1945 – rozpoczęcie roku w szkole podstawowej

Po 1945 – napływ przesiedleńców z centralnej Polski (z okolic Koła i Łowicza), oraz przymusowych polskich wysiedleńców z Kresów Wschodnich ( w tym 43 rodziny z byłego województwa tarnopolskiego) i kilka rodzin repatriowanych z Syberii

Lata 50 XX w. – pałac jest ośrodkiem kolonijnym dla dzieci górników ze Śląska

1950 - założono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną

1953 – uruchomiono w Smolnicy placówkę pocztową

1956 – budynek pałacu zostaje przejmuje przez Wojewódzkie Zjednoczenie PGR w Szczecinie, mieszczą się tutaj biura PGR i mieszkania rodzin pracowników; rozwiązano Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną

Ok. 1960 - ponownie zawiązano Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną; funkcjonowała do 2003 r.

05.07.1965 – uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie powołująca 3-letnie Państwowe Technikum Rolnicze na podbudowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej

1969 – siedziba szkoły podstawowej przeniesiona do nowo wybudowanego obiektu, w którym mieści się do dziś

1975-1998 - miejscowość administracyjnie przynależy do województwa gorzowskiego

1983–1984 – odbudowa zabytkowego kościoła, zniszczonego podczas II wojny światowej

08.12.1984 – konsekracja kościoła

31.12.1986 – erygowanie parafii rzymskokatolickiej pw. Narodzenia NMP, w dekanacie Dębno

1991 – wybudowanie boisk przez Zespół Szkół Rolniczych

2003 - rozwiązano Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną

Koniec 2004 – oddanie do użytku hali sportowej, którą administruje Szkoła Podstawowa, odbywają się w niej również zajęcia Zespołu Szkół

23.04.2008 – wystawienie w pałacu opery Giovanniego Battisty Pergolesiego "La serva Padrona" (Służąca panią) przez artystów Opery na Zamku w Szczecinie, w ramach projektu "Opera w pałacach" finansowanego z Programu Operacyjnego Promocja Twórczości ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Kościół pw. Narodzenia NMP

Landwehra (niem.: Landwehr, tłum.: od Land - ziemia, kraj i Wehr - obrona = obrona krajowa, staropol.: landwerzysta) – kategoria obowiązku wojskowego drugiej kolejności i jednostki wojskowe tzw. drugiej kolejności, formowane w Prusach, Niemczech, Austro-Węgrach i Szwajcarii w XIX i XX wieku.
Ziemia kiniecka – terytorium historyczne określane w średniowieczu mianem terra Chinz. Lokalizacja ziemi kinieckiej, a zwłaszcza jej ośrodka terytorialnego, jest sporna. Przeważa pogląd, że obejmowała obszar po obu stronach Odry pomiędzy Pomorzem Zachodnim na północy (przy czym nie sposób dokładnie dociec granic północnych i zachodnich) a ziemią lubuską i ziemią kostrzyńską na południu, zaś ośrodkiem był dzisiejszy Kienitz (Kiniec).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)