Sochy - województwo lubelskie - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Zwierzyniec. Zapoznaj się również z: inne artykuły o miejscowościach o nazwie Sochy.

Kompletnie zniszczona polska wieś Sochy po pacyfikacji

Sochy – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zwierzyniec.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Bukowa Góra – wzniesienie na Roztoczu Środkowym o wysokości 310 m n.p.m., znajdujące się w rezerwacie przyrody o tej samej nazwie (rezerwat przyrody Bukowa Góra), na obszarze ochrony ścisłej Roztoczańskiego Parku Narodowego. Znakomity punkt widokowy na pobliskie tereny Roztocza Środkowego oraz na położoną w malowniczym wąwozie wieś Sochy.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie zamojskim.

Historia

Wieś została założona przed 1826 rokiem i jej nazwa nawiązuje do drewnianego narzędzia z rozdwojonym rylcem, podobny kształt i nazwę ma też słup stanowiący część żurawia. Socha to też dawna nazwa powierzchni.

Na początku XX wieku wieś i okolicę nawiedziła epidemia tyfusu. Z tego okresu zachowała się na górze figura ufundowana (zgodnie z umieszczonym na niej napisem) w 1905 roku przez Józefa Ferenca. Jest to jedyna z 3 wystawionych wtedy figur.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Pod koniec maja 1943 roku dwóch niemieckich żandarmów dokonało prowokacji we wsi. Przebrani za partyzantów próbowali nabyć broń. Zadanie wykonali, zostali jednak rozpoznani przez AK w pobliskim Józefowie. Niestety, tam udało się zlikwidować jedynie jednego z nich, drugi zbiegł.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Wehrmacht – niemieckie siły zbrojne okresu III Rzeszy. Zostały utworzone 16 marca 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu zastępując Reichswehrę. Powstały po wprowadzeniu przez Adolfa Hitlera powszechnej służby wojskowej. W skład Wehrmachtu wchodziły niezależne od siebie i posiadające własne sztaby generalne; wojska lądowe (Heer), lotnictwo (Luftwaffe) i marynarka wojenna (Kriegsmarine).

Cmentarz mieszkańców Soch zamordowanych przez hitlerowskich okupantów podczas pacyfikacji wsi

Kilka dni później, 1 czerwca 1943 roku, niemieckie wojska wymordowały ok. 200 osób (po ekshumacji zidentyfikowano 88 mężczyzn, 45 dzieci i 52 kobiety). Rzeź rozpoczęła się około godziny 5:30. Najpierw zginęły osoby idące do pracy w Zwierzyńcu. Żołnierze Wehrmachtu rozmieścili stanowiska karabinów maszynowych na otaczających wieś wzgórzach. Do pacyfikacji zostały również użyte samoloty. Z relacji świadków zbrodni wynika iż ocałał jedynie 1 dom, reszta została spalona lub zburzona a ocalali mieszkańcy do czasu odbudowy musieli mieszkać w pozostałych piwnicach i częściach zabudowań gospodarczych. Na terenie wsi znajduje się cmentarz zamordowanych mieszkańców oraz tablica pamiątkowa.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Województwo zamojskie - istniało w latach 1975-1998 z siedzibą w Zamościu, które było położone na terenie obecnego województwa lubelskiego w południowo-wschodniej Polsce.

Sochy należą do grupy 4 miejscowości najbardziej poszkodowanych podczas II wojny światowej, obok miejscowości Oradour-sur-Glane (Francja), Mazinote (Włochy) i Lidice (Czechy).

Turystyka

Wokół wsi znajduje się wiele tras pieszych i rowerowych umożliwiających poznanie uroków Roztocza. Prowadzi tutaj szlak turystyczny czerwony ze Zwierzyńca przez rezerwat i wzniesienie Bukowa Góra. We wsi znajduje się też kaplica pw. Miłosierdzia Bożego.

Przypisy

↑ Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 456.

Zobacz też

Powstanie zamojskie

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Józefów (inne nazwy: Józefów Biłgorajski, Józefów Ordynacki, Józefów Roztoczański) – miasto w woj. lubelskim, w powiecie biłgorajskim, położone nad rzeką Niepryszką, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Józefów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. zamojskiego.

Ekshumacja (z łac. extra = poza, na zewnątrz, humus = gleba) — wydobycie zwłok lub szczątków w celu dokonania oględzin sądowych, lekarskich (np. aby ustalić bądź potwierdzić przyczynę zgonu) lub w celu przeniesienia ich do innego grobu (np. z leśnych mogił wojennych na cmentarze lub bliżej miejsca zamieszkania żyjących krewnych).