Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii (maced. Социјалистичка федеративна република Југославија, serb.-chor. Socijalistička federativna republika Jugoslavija, Социјалистичка федеративна република Југославија, słow. Socialistična federativna republika Jugoslavija) – państwo socjalistyczne na Półwyspie Bałkańskim, istniejące w latach 1945–1991, obejmujące teren Jugosławii.

Josip BrozTito, (ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry - 25 maja wg oficjalnego aktu urodzenia - zm. 4 maja 1980 w Lublanie) - przywódca Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się sowieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów ruchu państw niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.

Półwysep Bałkański (Bałkany) - półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu.

Formalnie państwo to zostało proklamowane w 1943 r. jako Demokratyczna Federacyjna Jugosławia. Dopiero w listopadzie 1945 r. zdominowany przez komunistów parlament zdetronizował króla i proklamował republikę. W 1946 r. nazwę oficjalną zmieniono na Federacyjna Ludowa Republika Jugosławii, a w 1963 r. – na Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii. Potocznie była przez mieszkańców niekiedy nazywana "drugą Jugosławią" (dla odróżnienia od "pierwszej", czyli Królestwa Jugosławii).

Królestwo Jugosławii – nazwa państwa południowosłowiańskiego, używana od 1929 dla królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Rządziła nią dynastię Karadziordziewiciów (do 1945).

Socjalistyczna Republika Czarnogóry - jedna z sześciu republik wchodzących w skład Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii. Stolica mieściła się w Titogradzie, obecnej Podgoricy. SR Czarnogóry graniczyła z SR Bośni i Hercegowiny, oraz SR Serbii.

Podział administracyjny

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii

SFRJ była podzielona na 6 republik, były to:

Socjalistyczna Republika Bośni i Hercegowiny ze stolicą w Sarajewie

Socjalistyczna Republika Chorwacji ze stolicą w Zagrzebiu

Socjalistyczna Republika Macedonii ze stolicą w Skopje

Socjalistyczna Republika Serbii - jedna z sześciu republik wchodzących w skład Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii. Stolica mieściła się w Belgradzie. Na jej terytorium znajdowały się 2 republiki autonomiczne: SPA Kosowo i SP Wojwodina.

Socjalistyczna Republika Słowenii - jedna z sześciu republik wchodzących w skład Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii. Stolica mieściła się w Lublanie.

Socjalistyczna Republika Czarnogóry ze stolicą w Titogradzie (ob. Podgorica)

Socjalistyczna Republika Serbii ze stolicą w Belgradzie, w której wydzielone zostały:

Socjalistyczna Prowincja Autonomiczna Kosowo ze stolicą w Prisztinie Socjalistyczna Prowincja Wojwodina ze stolicą w Nowym Sadzie

Socjalistyczna Republika Słowenii ze stolicą w Lublanie

Władze SFRJ

Imię i nazwisko, lata urzędowania

Ante Marković (ur. 25 listopada 1924 w Konjic, zm. 28 listopada 2011 w Zagrzebiu) − inżynier elektrotechnik, polityk chorwacki i jugosłowiański, premier SFRJ.

Stjepan Mesić, także Stipe Mesić (ur. 24 grudnia 1934 w Orahovicy) – chorwacki polityk, adwokat. Prezydent Chorwacji do 18 lutego 2000 do 18 lutego 2010.

Przywódcy Związku Komunistów Jugosławii (ZKJ)

Josip Broz Tito, 1937 – X 1966 (jako sekretarz generalny KC), X 1966 – V 1980 (jako przewodniczący ZKJ)

Przewodniczący Prezydium Skupsztiny Ludowej

Ivan Ribar, XII 1945 – I 1953

Prezydent SFRJ (do 1963 FLRJ)

Josip Broz Tito, I 1953 – V 1980

Przewodniczący Prezydium SFRJ

Socjalistyczna Republika Macedonii - jedna z sześciu republik wchodzących w skład Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii. Stolica mieściła się w Skopje.

Cvijetin Mijatović (serb. Цвијетин Мијатовић; ur. 8 stycznia 1913 w Lopare, zm. 1993 w Belgradzie) - polityk serbski, bośniacki i jugosłowiański, prezydent SFRJ.

Lazar Koliševski, V 1980

Cvijetin Mijatović, V 1980 – V 1981

Sejgej Krajger, V 1981 – V 1982

Petar Stambolić, V 1982 – V 1983

Mika Špiljak, V 1983 – V 1984

Veselin Đuranović, V 1984 – V 1985

Radovan Vlajković, V 1985 – V 1986

Sinan Hasani, V 1986 – V 1987

Lazar Mojsov, V 1987 – V 1988

Raif Dizdarević, V 1988 – V 1989

Janez Drnovšek, V 1989 – V 1990

Borisav Jović, V 1990 – V 1991

Sejdo Bajramović, (tymczasowo) V 1991 - VI 1991

Stjepan Mesić, V – XII 1991

Branko Kostić, (tymczasowo) X 1991 - IV 1992

Premierzy

Borisav Jović (serbska cyrylica: Борисав Јовић, ur. 19 października 1928) – serbski komunistyczny polityk. W czasie od 15 maja 1990 do 15 maja 1991 sprawował funkcję prezydenta socjalistycznej Jugosławii.

Socjalistyczna Republika Bośni i Hercegowiny - jedna z sześciu republik wchodzących w skład Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii. Stolica mieściła się w Sarajewie. SR Bośni i Hercegowiny graniczyła z: SR Czarnogóry, SR Serbii oraz SR Chorwacji.

Josip Broz Tito, III 1945 – VI 1963

Petar Stambolić, VI 1963 – V 1967

Mika Špiljak, V 1967 – V 1969

Mitja Ribičič, V 1969 – VII 1971

Džemal Bijedić, VII 1971 – I 1977

Veselin Đuranović, I 1977 – V 1982

Milka Planinc, V 1982 – V 1986

Branko Mikulić, V 1986 – III 1989

Ante Marković, III 1989 – XII 1991

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Podgorica (czarnog. Подгорица, dawniej Titograd / Титоград, Ribnica) – stolica Czarnogóry, o współrzędnych geograficznych 42°28′N 19°16′E / 42.467, 19.267Na mapach: 42°28′N 19°16′E / 42.467, 19.267, leżąca na wysokości 44 m n.p.m. Wg danych ze spisu ludności z 2003 miasto liczy 136 473 mieszkańców, 22% ludności republiki. Dobre położenie geograficzne między rzekami Ribnicą i Moračą uczyniło miasto atrakcyjnym miejscem do zasiedlenia. Miasto znajduje się blisko ośrodków narciarskich w Górach Dynarskich oraz wybrzeża Morza Adriatyckiego.