Sojuz T-10-1 - Polski Serwis Naukowy

Sojuz T-10-1 (w literaturze zachodniej nazywany także Sojuzem T-10a) – radziecka załogowa misja kosmiczna, która zakończyła się eksplozją rakiety nośnej na wyrzutni i ewakuacją załogi przy pomocy rakiety ewakuacyjnej pojazdu.

Tuż przed planowanym startem przy podstawie rakiety rozlało się paliwo, które natychmiast stanęło w ogniu. Kontrola lotów uruchomiła system ewakuacyjny, lecz kable uległy przepaleniu i załoga nie mogła własnoręcznie uruchomić i kontrolować systemu ewakuacji. Po dwudziestu sekundach kontrolerom udało się wreszcie włączyć układy ewakuacyjne poleceniem radiowym - w tym momencie płonęła już cała rakieta nośna.

Wostok 1 – pierwszy lot kosmiczny człowieka w kosmos. Pierwsza załogowa misja statku kosmicznego typu Wostok. Misja Wostoka miała miejsce 12 kwietnia 1961 roku. O godzinie 6:07 tego dnia, Jurij Gagarin wystartował z kosmodromu Bajkonur w pierwszym locie człowieka w przestrzeni kosmicznej. Przebywał w niej 108 minut. Lot Wostoka 1 był kierowany całkowicie z Ziemi, ponieważ nie wiedziano jak zachowa się organizm kosmonauty w przestrzeni kosmicznej. Przyrządy kontrolne były zablokowane, a kod odblokowujący umieszczono w zalakowanej kopercie na Ziemi.

Sojuz (ros. Союз, związek) - seria radzieckich oraz rosyjskich pojazdów kosmicznych. Program zapoczątkowano we wczesnych latach sześćdziesiątych jako część radzieckiego programu lądowania na księżycu. Do programu zalicza się zarówno kapsuła jak i rakieta nośna, oba pod nazwą Sojuz. Należy przy tym zaznaczyć, że nazwa Program Sojuz ściśle rzecz biorąc odnosi się jedyne do pierwszych lotów kapsuł, mających na celu przygotowanie do lotów na Księżyc. Od misji Sojuz 11 loty realizowano w ramach innych programów - Ałmaz, Salut, Mir i ISS. Ostatni lot Sojuza zaplanowany jest na rok 2014.

Ładunki wybuchowe oddzieliły moduł lądownika i górną część powłoki rakiety od modułu serwisowego i powłoki go pokrywającej. Następnie uruchomiony został na pięć sekund silnik rakietowy, odciągając moduł orbitalny i moduł lądownika od rakiety nośnej z przyspieszeniem równym 14 do 17 G (137 do 167 m/s²). W dwie sekundy po uruchomieniu systemu ewakuacyjnego rakieta nośna eksplodowała, niszcząc doszczętnie kompleks startowy nr 1 (ten sam, z którego wystrzelono pierwszego sztucznego satelitę Sputnik 1 i pierwszy załogowy statek kosmiczny, Wostok 1).

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Kapsuła na wysokości 650 metrów odrzuciła osłonę zewnętrzną, moduł lądownika odłączył się od modułu orbitalnego i odrzucił osłonę termiczną, odsłaniając silniki amortyzujące lądowanie. Opadanie spowolnił szybko otwierający się spadochron ewakuacyjny. Pojazd wylądował 4 kilometry od wyrzutni.

Linki zewnętrzne

Sojuz T-10-1 na stronie Spacefacts