Sojuz TMA-8 - Polski Serwis Naukowy

Sojuz TMA-8 – misja rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz. Dwudziesta dziewiąta załogowa wizyta na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

W skład załogi weszło dwóch członków trzynastej, stałej misji oraz brazylijczyk Marcos Pontes. Do 8 grudnia 2005 w planowanym składzie załogi znajdował się amerykański astronauta Daniel Tani. Z powodu braku postępów w nauce języka rosyjskiego został on zastąpiony przez dublera Jeffreya Williamsa. Ostatni stały członek załogi trzynastej – astronauta ESA (z Niemiec) Thomas Reiter dotarł na stację na pokładzie amerykańskiego wahadłowca w ramach misji STS-121 w lipcu 2006 roku.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 14 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów zajmują się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.

Discovery (oznaczenie NASA dla orbitera – OV-103) - skonstruowany przez NASA amerykański wahadłowiec kosmiczny, przystosowany do odbywania wielokrotnych podróży na orbitę. Jest trzecim promem NASA, który odbył lot w przestrzeń kosmiczną (wcześniej taką podróż odbyły Columbia i Challenger) i jednocześnie najstarszym pozostającym w służbie. Jego pierwsza podróż kosmiczna miała miejsce 30 sierpnia 1984. Jego zadaniem jest transport załogi i wymiana zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

Start statku Sojuz TMA-8 nastąpił z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie 30 marca 2006 o 2:30:20 UTC. Połączenie z Międzynarodową Stacją Kosmiczną nastąpiło zgodnie z planem o 4:19 1 kwietnia 2006. Około 6:00 właz do stacji został otwarty i nowa załoga weszła na jej pokład.

Astronauci Paweł Winogradow i Jeffrey Williams zastąpili na pokładzie 12. stałą załogę stacji, Walerija Tokariewa i Williama McArthura, którzy razem z Marcosem Pontesem powrócili na Ziemię 8 kwietnia na pokładzie Sojuza TMA-7.

Sojuz TMA-7 – misja rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz. Lot był dwudziestą ósmą załogową wizytą na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Wyprawa w ramach programu Sojuz-Taxi nosiła oznaczenie EP-9 (dziewiąta ekspedycja odwiedzająca).

Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir. Dlatego też Zwiezda jet bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

4 maja 2006 przy pomocy silników statku transportowego Progress M-56 podniesiono orbitę kompleksu o 3 km.

1 czerwca 2006 Winogradow i Williams przez ponad 6,5 godziny pracowali na zewnątrz stacji kosmicznej. Podczas Spacer kosmicznyEVA pracowali na powierzchni modułów Zwiezda i Zarja demontując niektóre przyrządy naukowe oraz remontując m.in. system zaopatrujący stację w tlen.

Od 6 do 15 lipca załoga Sojuza TMA-8 pracowała wspólnie z astronautami z misji STS-121, którzy przybyli na Międzynarodową Stację Kosmiczną promem Discovery. Na ISS pozostał Thomas Reiter. W ten sposób stała załoga stacji (w tym przypadku ekspedycja 13) ponownie zaczęła liczyć trzech astronautów tak, jak miało to miejsce podczas poprzednich ekspedycji przed katastrofą promu Columbia.

Zarja (ros. заря́ - zachód słońca) – pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, należący do rosyjskiej części stacji. Została sfinansowana przez Amerykanów, a budowana od grudnia 1994 do stycznia 1998 przez Rosjan. Zarja, w początkowym okresie budowy stacji, zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu jego roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych.

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.

3 sierpnia 2006 podczas EVA-2 astronauci Williams i Reiter pracowali przez blisko 6 godzin na zewnątrz ISS. W tym czasie m.in. zainstalowali na powierzchni modułu Quest eksperymenty materiałowe MISSE 4 i 5 (Materials International Space Station Experiment) oraz zainstalowali kamerę podczerwieni. Poza tym wykonali szereg czynności przygotowawczych do kolejnych planowanych spacerów kosmicznych.

Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0.9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).

Kosmonauta, z ang. astronauta oraz tajkonauta lub yuhangyuan (chiń. kosmiczny nawigator (podróżnik)) – osoba odbywająca loty kosmiczne lub przygotowania do odbywania takich lotów.

Linki zewnętrzne

Sojuz TMA-8 na stronie Spacefacts (ang.)