Sokół - raper - Polski Serwis Naukowy

Sokół, właściwie Wojciech Sosnowski (ur. 11 marca 1977 w Warszawie), znany również jako Wojtek Sokół oraz Nocny Narrator – polski raper. Współtwórca grup muzycznych ZIP Skład, TPWC oraz WWO. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV. Założyciel, pomysłodawca, współwłaściciel, brand manager i członek zarządu (01.2006 - 10.2009), a obecnie przewodniczący rady nadzorczej spółki Prosto Sp. z o.o., w skład której wchodzi wytwórnia płytowa Prosto Label oraz firma odzieżowa Prosto Wear.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
WWO (W Wyjątkowych Okolicznościach / W Witrynach Odbicia / We Własnej Osobie / Wandale W Okolicy / Weź Wreszcie Odbij), to polska grupa muzyczna wykonująca rap. Powstała w grudniu 1999 roku z inicjatywy raperów Jędkera oraz Sokoła, (WWO to część większej grupy ZIP Skład). Jest uważana za wykonawcę świadomego hip-hopu.

Swoją karierę muzyczną Sokół zaczynał w połowie lat 90. razem z Ponem w składzie TPWC. W ciągu wielu lat twórczości nagrywał między innymi z takimi grupami i wykonawcami jak: Slums Attack, Molesta, Hemp Gru, Wzgórze Ya-Pa 3, O.S.T.R., Mor W.A., Kapela Czerniakowska, Michał Urbaniak, 15 Minut Projekt, Ania Szarmach, Tede, Franek Kimono, Kontrafakt, PSH, DJ Wich, Čistychov, Komplex, Ligalize, Berezin, Orion, a także z kubańską grupą Los Sicarios, amerykańskim raperem Lil' Dap oraz francuskimi grupami Soundkail i Intouchable.

We własnej osobie – druga płyta nagrana przez skład WWO, pod zmienionym szyldem – W Wyjątkowych Okolicznościach. Wydana została 28 października 2002 r. nakładem wytwórni PROSTO. Album promowały cztery teledyski do utworów "Damy radę", "W wyjątkowych okolicznościach", "Sen" i "Nie bój się zmiany na lepsze" z gościnnym udziałem Soundkail i Fu. Album został również wydany na winylu w trzech częściach.
Vienio, właściwie Piotr Więcławski (ur. 24 stycznia 1977 roku w Warszawie) - polski wykonawca hip-hopowy, raper i muzyk. Wraz z Włodim założył zespół Molesta Ewenement. Znany również z współpracy z Pelem, O.S.T.R., Gutkiem, Noviką.

Sokół podkładał głos w kreskówkach Ziomek oraz Jeż Jerzy. W tej drugiej wcielił się w postać skinheada Stefana. Poza tym był asystentem tłumacza książki pt. "Wściekły blond", mówiącej o amerykańskim raperze Eminemie.

1 października 2010 miała miejsce premiera książki Jakuba Żulczyka wydanej na CD w formie audiobooka czytanego przez Sokoła.

Sokół jest znanym entuzjastą słowiańskości, jest autorem sloganu Straight Slavic Flavour, który towarzyszy różnym kulturalnym i biznesowym inicjatywom, w których biorą udział słowianie z różnych krajów. W ramach jednej z takich inicjatyw powstał pierwszy w historii utwór muzyczny z przedstawicielami wszystkich słowiańskich narodowości pt."Nie lekceważ nas", w którym udział wzięli raperzy: Sokół (PL), Pono (PL), Vova Zi Lvova (UKR), XL Deluxe (UKR), Cistyhov (SK), Ego (SK), Orion (CZ), Vladimir (CZ), Koff (SLO), Sharks (SLO), Ill G (SRB), Komplex (SRB), Liga (RUS), Berezin (RUS), Mih (BY), Bazyl (BY), Remi (HR), SAF (MK), Frenkie (BIH), Spens (BG), oraz polska wokalistka Martina. Utwór ten znalazł się na albumie Sokół feat. Pono Teraz Pieniądz W Cenie.

Orange jest międzynarodową marką telefonii komórkowej. Świadczy usługi w 17 krajach. Razem ma ponad 84 mln klientów (31.12.2005). 19 września 2005 marka Orange została wprowadzona do Polski przez operatora PTK Centertel. Marka ta zastąpiła markę Idea. Marka Orange należy do France Télécom, m.in. głównego udziałowca w TP S.A.
ZIP Skład (Ziomki i Przyjaciele Skład), to polska grupa muzyczna wykonująca hip-hop, zaliczana również do prekursorów nurtu ulicznego w Polsce. Powstała w 1997 roku w Warszawie z inicjatywy członków grup Fundacja 1 tj. Jędker, Felipe, Mieron, Dj TJ; TPWC (Trzecie Pokolenie Warszawskiej Colendy) tj. Pono i Sokół przy współpracy z zespołem ko1fu tj. Koras (Ko1) i Fu.

W 2011 roku Sosnowski został sklasyfikowany na 2. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów wg magazynu Machina.

Życie prywatne

Jest praprawnukiem Stanisława Wyspiańskiego (1869-1907). Babcia Sokoła, Krystyna Maria Chmurska, była wnuczką Wyspiańskiego, córką Heleny (1895-1971).

Sokół pochodzi z niepełnej rodziny, o zmiennym statusie materialnym. Jego dziadek w latach 70. i 80. XX wieku był przedstawicielem na Polskę szwajcarskich firm farmaceutycznych Solco Basel i Boehringer Ingelheim. Matka przez pewien czas była prezesem dużej firmy odzieżowej, zaś zmarły w 1995 roku ojciec Jan Sokół, oprócz prowadzenia biznesu, pisał teksty piosenek dla grupy Papa Dance. Ma starszego brata, który mieszka w Moskwie.

Barbara Kudrycka z domu Stelmaszyńska (ur. 22 stycznia 1956 w Kolnie) – profesor nauk prawnych, była deputowana do Parlamentu Europejskiego, od 2007 minister nauki i szkolnictwa wyższego w rządzie Donalda Tuska.
Mor W.A. – zespół muzyczny powstały pod koniec 1997 na warszawskim Ursynowie. W jego skład weszło trzech raperów: Wigor (związany wcześniej z 2CW), Pepper, Łyskacz. Na początku działali jako S.E.N. Mor W.A.

W Warszawie uczęszczał do szkoły plastycznej,w której poznał innego rapera, Pono (obu usunięto ze szkoły).W przeszłości mieszkał w Gruzji i Łotwie. Maturę w języku rosyjskim napisał w gruzińskiej szkole w Tbilisi. Przez ponad 13 lat oficjalnie był bezdomny. W tym czasie mieszkał u znajomych, między innymi przez półtora roku w mieszkaniu Pona.

Jeż Jerzy – polski komiks stworzony przez Rafała Skarżyckiego (scenariusz) i Tomasza Lwa Leśniaka (rysunki). Od 1996 ukazywał się w magazynie Ślizg, od 2002 ukazują się albumy komiksowe.
Run–D.M.C. – zespół hip-hopowy powstały w 1981 roku w Nowym Jorku. W 2009 roku jako druga grupa hip-hopowa została włączona w poczet Rock and Roll Hall of Fame.

Kariera

Początki (1996-1999)

Działalność artystyczną Sokół rozpoczął w 1996 nagrywając pojedyncze utwory, z których część była niepublikowana, a inne trafiały na różne kompilacje, bądź albumy innych wykonawców, takich jak Molesta, DJ 600V czy Wzgórze YA-PA 3. Jego działalność ograniczała się jedynie do undergroundu. W tym samym roku razem z kolegą ze szkoły – Ponem założył Trzecie Pokolenie Warszawskiej Colendy. Ich pierwszym utworem był utwór "Hołd". Rok później, w 1997, Sokół i Pono po raz pierwszy wystąpili na scenie przed większą publicznością, jako support amerykańskiej grupy Run DMC.

Raper, MC - muzyk wykonujący muzykę rap. Muzyka ta jest elementem kultury hip-hop. Pierwsi raperzy zaczęli pojawiać się już w latach siedemdziesiątych w Nowym Jorku, USA. Pionierem gatunku jest DJ pochodzący z Jamajki Clive Campbell znany też jako Kool Herc.
Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Zip Skład (1999-)

Osobny artykuł: Zip Skład.

W następnych latach Sokół, Pono, Jędker, Felipe, Mieron, Jaźwa, Ward oraz Skuter założyli zespół Zip Skład. Po krótkim czasie ze składu zespołu odeszli Ward oraz Skuter, zaś dołączyli Koras a także Fu. Owocem pracy raperów był album Chleb powszedni wydany w wytwórni RRX. Skrecze do albumu zrobili DJ Deszczu Strugi, DJ 600V oraz DJ Variat. Ze względów finansowych, oraz małej popularności hip hopu w Polsce płyta została wydana w małym nakładzie. Do utworu Zipping powstał teledysk, który był pierwszym na którym wystąpił Sokół. Po wydaniu albumu Zip Skład nie rozpadł się, aczkolwiek raperzy nagrywali w osobnych projektach. W ten sposób powstało WWO (Sokół i Jędker), Zipera (Koras, Pono, Fu) oraz Fundacja 1 (Felipe, Mieron, Jaźwa).

Witam was w rzeczywistości – trzeci album WWO, wydany 15 listopada 2005, tego samego dnia co album Życie na kredycie. Płyta zrealizowana w większości przez Sokoła, ale przy udziale pozostałych członków WWO. Płytę promował utwór "Mogę Wszystko" do którego został nakręcony teledysk. Album został wydany pod nazwą "W Wyjątkowych Okolicznościach"
Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

WWO (2000-2006)

Osobny artykuł: WWO.

Pierwszym albumem WWO była płyta Masz I Pomyśl wydana 6 września 2000 roku. Album promowały teledyski do utworów Obejrzyj sobie wiadomości oraz Jeszcze będzie czas, które cieszyły się duża popularnością w stacjach muzycznych. Na płycie gościnnie wystapili m.in. grupa Zip Skład w utworze Uszanuj 2, a także raperzy Pele czy Włodi, członkowie grupy Molesta. Po wydaniu płyty nastąpił konflikt grupy z wytwórnią BMG Poland, która bez porozumienia z grupą umieściła ich utwór na składance MTV fresh. Zespół opuścił wytwórnię, na skutek czego musiał zmienić nazwę. W ten sposób Sokół i Jędker zaczęli nagrywać jako W Wyjątkowych Okolicznościach. W 2001 Sokół założył własną wytwórnię Prosto. Pierwszym albumem wydanym nakładem Prosto była płyta Waca Świeży materiał, na której Sokół nagrał zwrotkę do utworu Tak to wygląda, do którego powstał również teledysk. Również w 2001 do zespołu WWO na stałe dołączył DJ Deszczu Strugi znany ze współpracy z 3H.

ZIP Skład (Ziomki i Przyjaciele Skład), to polska grupa muzyczna wykonująca hip-hop, zaliczana również do prekursorów nurtu ulicznego w Polsce. Powstała w 1997 roku w Warszawie z inicjatywy członków grup Fundacja 1 tj. Jędker, Felipe, Mieron, Dj TJ; TPWC (Trzecie Pokolenie Warszawskiej Colendy) tj. Pono i Sokół przy współpracy z zespołem ko1fu tj. Koras (Ko1) i Fu.
Ty Przecież Wiesz Co - drugi album polskiego duetu hiphopowego Sokół feat. Pono. Został wydany w wytwórni PROSTO. Gościnnie udzielili się na nim: Bartek Królik, Sylwester Kozera z Kapeli Czerniakowskiej, Ania Szarmach, Martina, Fundacja nr 1 i Ko1Fu.

We wrześniu 2002 ukazał się singel Moda zwiastujący kolejny album. 28 października tego samego roku ukazała się wspominana płyta WWO We własnej osobie. Album promowały teledyski do utworów Sen, Damy radę, W wyjątkowych okolicznościach oraz Nie bój się zmiany na lepsze, w którym gościnnie wystąpiła francuska grupa Soundkail. Album został również wydany w trzech częściach na płycie winylowej. Grupa otrzymała wiele nagród za dokonania w 2002, m.in. 4 ślizgery, a także Yacha za najlepszy wideoklip (Sen).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Hip-hop – ruch kulturowy i gatunek muzyczny powstały w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych we wczesnych latach 70. XX wieku, zainicjowany przez Afroamerykanów i Latynosów. Od momentu powstania w nowojorskiej dzielnicy Bronx hip-hop rozprzestrzenił się na całym świecie.

W kolejnych latach Sokół wraz z Jędkerem i DJ Deszczu Strugi odbył długą trasę koncertową promującą płytę. W między czasie raper wystąpił gościnnie na albumach Eldo, WNB czy WhiteHouse. W 2004 Sokół wraz z Jędkerem, Ponem oraz Vieniem i Pelem wystąpił na albumie U Ciebie W Mieście promującym trasę koncertową pod tym samym tytułem. Również w 2004 Sokół wystąpił na kompilacji nagrań WhiteHouse pt. Kodex 2: Proces w piosence Każdy Ponad Każdym. Do utworu powstał dwuczęściowy teledysk.

Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë), na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë – IRJM) lub Macedonia – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.
Masz i pomyśl – Pierwszy album polskiego składu hip-hopowego WWO, występującego w tym czasie pod nazwą W Witrynach Odbicia. Płyta została wydana 6 września 2000 roku nakładem wytwórni Sony BMG. Gościnnie wystąpili: Felipe, Włodi i Pele (Molesta Ewenement), Fu, Cyklon, Młodszy Biały, Kosi, Pono, Koras, Mieron i Jaźwa.

W grudniu 2005 ukazały się dwa albumy WWO: Witam was w rzeczywistości oraz Życie na kredycie. Twórcą pierwszego albumu był Sokół, który przygotował muzykę oraz opracował tematy, zaś drugiej Jędker. Albumy promowały teledyski do utworów Mogę wszystko, I tak to osiągnę oraz Minorum Gentium. W pierwszym tygodniu sprzedano około 20 tys. albumów.

TPWC (Trzecie Pokolenie Warszawskiej Colendy) – polska grupa hip-hopowa, powstała z inicjatywy raperów Pono i Sokół. TPWC jest jedną z trzech grup hip hopowych, z inicjatywy których powstała grupa muzyczna ZIP Skład. W początkowym okresie działalności grupa nagrywała w nieprofesjonalnym studiu nagraniowym Indigo na tyłach sklepu muzycznego z pomocą muzyków Karola i Bogusza Jr. Wkrótce potem zespół wstąpił jako support przed koncertem amerykańskiej grupy muzycznej Run-D.M.C..
Pelson - polski wykonawca hip-hopowy, raper i producent muzyczny z Północnej Pragi. Współtworzy grupę Molesta Ewenement oraz projekt Parias. Współpracował m.in. ze Smolikiem, Noviką i Tomaszem Lipińskim. Jest także założycielem wytwórni Anonim Records oraz współzałożycielem wytwórni Respekt Records. W 2005 wydał pierwszą solową płytę pt. Sensi.

W kolejnych latach Sokół pojawił się m.in. na kompilacji tworzonej przez Prosto oraz DJ Deszczu Strugi – Prosto Mixtape Deszczu Strugi, kubańskiej składance Cuba Libre oraz na płycie Bez Cenzury Klasyk w utworze Reprezentuję siebie.

Współpraca z Pono (od 2006)

Osobny artykuł: TPWC.

Po nagraniu ostatnich albumów przez WWO, Sokół i Jędker postawili na stworzenie oddzielnych projektów. Jędker wydał solowy album Czas na prawdę, Sokół również planował album solowy, jednak jego plany przerodziły się w projekt Sokół feat. Pono. Album ukazał się 14 grudnia 2007 roku. W utworze Nie lekceważ nas wystąpili raperzy ze wszystkich państw słowiańskich (oprócz reprezentanta Czarnogóry), zaś w utworze W aucie usłyszeć można Franka Kimono. Płytę promowały teledyski do utworów Uderz w Puchara oraz zremiksowanej wersji W aucie z gościnną zwrotką Franka Kimono oraz Freda, poza tym w wideoklipie wystąpił inny polski aktor Stefan Friedmann. Teledysk do utworu został nominowany w dwóch kategoriach do nagrody Festiwalu Polskich Wideoklipów Filmowych – Yach. Klip nominowany jest w kategoriach Grand Prix oraz scenariusz. Oprócz klipów do utworów W aucie oraz Uderz w puchara, powstał "koncertowy" teledysk do piosenki Lubisz Hardcore, który został opublikowany tylko w Internecie. Płyta uzyskała status złotej płyty. W grudniu 2008 ukazał się drugi album Sokoła i Pona, pod tytułem Ty przecież wiesz co. Gościnnie na płycie pojawili się między innymi: ZIP Skład, Anna Szarmach i Martina. Głównym singlem z tego albumu był utwór "Poczekalnia dusz" z gościnnym udziałem Kapeli Czerniakowskiej. Płyta została nominowana do nagrody Fryderyka w kategorii hip-hop.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.
Eldo, właściwie Leszek Kaźmierczak (ur. 27 lipca 1979 w Warszawie) znany również jako Eldoka (pseudonim pochodzi od jego inicjałów L.K - eL do Ka) – polski raper i muzyk, członek nieistniejącego już zespołu hip-hopowego Grammatik, który tworzył wraz z raperem Jotuze.

W grudniu 2009 roku został wydany trzeci album Sokoła i Pono, sygnowany jako Pono feat. Sokół zatytułowany To prawdziwa wolność człowieka. Album ten został udostępniony bezpłatnie w internecie, oraz w sprzedaży w formie płyty CD. W styczniu 2010 operator komórkowy Orange zorganizował zamknięty koncert duetu transmitowany na żywo w telefonach komórkowych tego operatora.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
Prosto Mixtape Deszczu Strugi - składanka w formie ciągłego miksu utworów połączonych w całość przez DJ Deszczu Strugi, wydana przez wytwórnię Prosto. W nagraniach wzięło udział 14 producentów i 36 raperów. Kompozycje zmiksował DJ Deszczu Strugi z WWO.

Współpraca z Marysią Starostą (od 2009)

Od marca 2009 roku do marca 2011 powstawał album Czysta brudna prawda, który Sokół nagrał z wokalistką Marysią Starostą, z którą jest prywatnie związany. Album ukazał się 13 maja 2011 roku nakładem Prosto i dotarł do 4. miejsca listy OLiS. Album wyprodukowali Shuko, Filthy, Drumkidz, PH7, Jimmy Ledrac, DJ Wich, Brall, Magiera z duetu producenckiego WhiteHouse oraz Siwers.

Slums Attack – polska grupa muzyczna wykonująca hip-hop. Znana również jako SLU lub SLU GANG. Zespół powstał w Poznaniu w 1993 roku z inicjatywy Ryszarda Andrzejewskiego znanego jako Peja i Marcina Kostrzewskiego występującego pod pseudonimem Iceman.
Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

19 września 2011 r. odbyła się oficjalna premiera utworu "Prosto w kosmos" nagranego przez Sokoła i Marysię z gościnnym udziałem Dioxa, Jurasa i VNM, który promował start pierwszego polskiego sztucznego satelity naukowego "Lem". Premiera odbyła się w Centrum Badań Kosmicznych w Warszawie po uroczystym nadaniu satelicie imienia "Lem", gdzie Sokół wraz z resztą wykonali utwór na żywo. Na satelicie umieszczona została tabliczka z logotypem Prosto i pseudonimami wszystkich artystów biorących udział w nagraniu tego utworu. Minister Barbara Kudrycka przekazała kopię tej tabliczki Sokołowi na pamiątkę. Pod koniec roku debiutancka płyta Starosty i Sosnowskiego uzyskała status złotej, a także tytuł płyty roku 2011 w kategorii hip hop według czytelników wp.pl.

Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.
Michał Urbaniak (ur. 22 stycznia 1943 w Warszawie) – polski muzyk jazzowy i kompozytor, grający głównie na skrzypcach i saksofonie. Współtwórca tzw. polskiej szkoły jazzu. Były mąż wokalistki Urszuli Dudziak, ojciec piosenkarki Miki Urbaniak.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)