Solec - Warszawa - Polski Serwis Naukowy

Solec na tle dzielnicy Śródmieście wg MSI

Park Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza na Solcu

Osiedle Torwar w 2009 - widok z mostu Łazienkowskiego

Jeden z trzech iksów w 2009

Solec - warszawska ulica i osiedle, będące obecnie częścią Powiśla. Dzisiejsze granice Solca wyznaczają: wiadukt mostu Średnicowego, Park im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, ul. Myśliwiecka, ul. Łazienkowska i wybrzeże Wisły. Południowa część to tzw. Powiśle Czerniakowskie.

Barka - rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu i poruszają się pchane przez niewielkie jednostki zwane pchaczami.

Szymon Bogumił Zug (niem. Simon Gottlieb Zug; ur. 20 listopada 1733 w Merseburgu, zm. 11 sierpnia 1807 w Warszawie) – polski architekt i projektant ogrodów saskiego pochodzenia, reprezentant klasycyzmu, od 1752 pracował w Saskim Urzędzie Budowy w Dreźnie, od 1756 Saskim Urzędzie Budowlanym w Warszawie, nobilitowany w 1768.

Historia

Pierwsza wieś powstała w tym miejscu w XI w.. Powstała w niej przystań a potem port rzeczny, w którym cumowały barki między innymi z solą, którą transportowano Wisłą z Wieliczki. W tym miejscu przecinały się lądowe szlaki handlowe wschód-zachód z wodnymi południe-północ.

Wieliczka – miasto powiatowe w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Wieliczka oraz władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 19 753 mieszkańców. Powierzchnia miasta wynosi 13,41 km².

Ulica Czerniakowska w Warszawie – jedna z głównych ulic w dzielnicy Mokotów w Warszawie, biegnąca od Pl. Bernardyńskiego do ul. Ludnej. Wchodzi w skład Wisłostrady (części drogi krajowej nr 7).

Wykopaliska archeologiczne i pisana historia tych terenów mówią, że na długo zanim powstała Warszawa, książęta mazowieccy wystawili gród w Jazdowie, by strzegł brodu pomiędzy Solcem a Kamionem.

We wsi, którą nazwano Solec, w XVI w. powstały magazyny soli. Następnie na miejscu wsi wyrosło miasteczko - jurydyka, które w 1675 roku otrzymało prawa miejskie. Rynek tego miasta nazywano Soleckim (dziś jest tam parking, a przy nim wzniesiono kościół Przenajświętszej Trójcy (dzisiaj zwany kościołem Świętej Trójcy) oraz ratusz. Nieopodal dawnego rynku zachował się klasycystyczny Magazyn Solny. W pierwszej połowie XVIII wieku jurydyka Solec liczyła około 5 000 mieszkańców. W roku 1762 zbudowano na Solcu Pałac Symonowiczów, a w 1772 roku położono kamień węgielny pod budowę murowanego klasztoru Trynitarzy, którego budowę zakończono przed 1790. W latach 1776-79 Kazimierz Poniatowski (brat króla), urządził według projektu Szymona Bogumiła Zuga, powyżej dzisiejszego ośrodka sportowego przy ulicy Solec, ogród zwany "Na Książęcem" z romantycznymi ruinami, minaretem i tzw. Elizeum. Pod koniec XVIII wieku miasteczko zostało włączone do Warszawy.

Pacyfikacja Czerniakowa - fala masowych mordów, grabieży i gwałtów, które przetoczyły się przez warszawską dzielnicę Czerniaków w czasie powstania warszawskiego. W dniach 11 – 23 września 1944 r. szturmujące Czerniaków oddziały Reinefartha i Dirlewangera krwawo rozprawiły się z wziętymi do niewoli żołnierzami AK, w tym z pacjentami powstańczych szpitali, jak również dopuściły się licznych mordów i gwałtów na cywilnej ludności Czerniakowa.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Przed II wojną światową Solec był jednym z 26 okręgów Warszawy, a jego granice wyznaczały aleja 3 Maja, Aleje Jerozolimskie, ulice Marszałkowska, Piusa XI (obecnie Piękna), Górnośląska, Czerniakowska na nieistniejącym obecnie odcinku w kierunku Fabrycznej, również nieistniejąca Mączna oraz brzeg Wisły. Według danych z 1 stycznia 1939 r. Solec zajmował powierzchnię 203 ha i był zamieszkany przez 56,4 tys. osób.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Bród – płytszy odcinek koryta rzecznego, często o twardszym podłożu i spokojniejszym nurcie, umożliwiający przy niskich i średnich stanach wody przekroczenie rzeki – piesze lub kołowe, bez użycia mostu czy łodzi.

Między 12 a 24 września 1944 roku miejsce zaciekłych walk Niemców z oddziałami powstańczymi Zgrupowania "Kryska", Zgrupowania "Radosława", batalionu "Zośka", batalionu "Parasol" oraz 2 Dywizja Piechoty i 3 Dywizja Piechoty 1 Armii Wojska Polskiego.

Po 1958 roku na terenie Solca powstały osiedla mieszkaniowe Ludna i Torwar. W tej dzielnicy nakręcono wiele scen w filmie Stanisława Barei Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz? z 1978 r.

Solec ok. 1880 na obrazie Aleksandra Gierymskiego

Przystań - miejsce odpowiednio przystosowane do przybijania, cumowania i postoju jachtów i innych niewielkich jednostek pływających. Wyznacza się je w osłoniętych miejscach: brzegi rzek, jeziora czy wyspy.

Browar - zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo czyli napój powstały z brzeczki piwnej z dodatkiem chmielu poddanej fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży.