Klasztor Songgwangsa

Songgwang-sa (송광사) – jeden z najsłynniejszych koreańskich klasztorów szkoły sǒn.

Historia klasztoru

O początku istnienia klasztoru wiadomo niewiele. Najpewniej został zbudowany pod koniec panowania dynastii Silla, czyli ok. X w. przez Hyerina, który zależnie od źródeł jest albo mistrzem sǒn lub mistrzem hwaǒm. Klasztor nosił wówczas nazwę Kilsang i był raczej małych rozmiarów, jest nawet nazywany pustelnią lub małą świątynią, gdyż miał ok. sześciuset stóp kwadratowych.

W około sto lat później klasztor był już ruiną. W okresie panowania króla Koryǒ (고려) Injonga (panował 1123–1146) górski mnich Sǒkcho postanowił świątynię odbudować i to w dużo większych rozmiarach. Zgromadził wielu robotników, załatwił materiały budowlane lecz niestety zmarł zanim budowa została ukończona. Budowę przerwano.

Klasztor w dzisiejszej postaci został wybudowany przez Chinula (1158–1210). Poszukiwał on nowego miejsca dla swojej założonej w 1190 r. i rozrastającej się Wspólnoty Samadhi i Pradżni. Zaakceptował miejsce znalezione przez jego ucznia Suu, mimo że Kilsang sa był znów ruiną, ale znajdował się w idealnym dla realizacji planów Chinula miejscu.

W 1197 r. Suu, Ch'ǒnjin i Kwakcho rozpoczęli odbudowę i rozbudowę klasztoru, co zostało zakończone w 1207 r. Król Hŭijong (pan. 1204-1211) – gorliwie wspierający Chinula – zmienił nazwę na Susǒn-sa, czyli klasztor (사 sa) Wspólnoty Uprawiającej Sǒn. Nazwa ta zachowała się do dziś i dotyczy budynku medytacji. Na początku panowania dynastii Chosǒn klasztor został nazwany Songgwang (Rozłożysta Sosna) od pierwotnej nazwy góry, na której został wybudowany. Mniej więcej w tym samym czasie zmieniono także nazwę góry na Chogye, co jest odpowiednikiem chińskiej nazwy Caoxi (lub Caoqi 松|廣|), czyli nazwy góry, na której przebywał Szósty Patriarcha Huineng.

Główny gmach

Klasztor stał się wiodącym ośrodkiem koreańskiego buddyzmu przez okres Koryǒ i wiodącym klasztorem aż do czasów dzisiejszych. Chinul i jego uczeń i następca Hyesim Chingak otrzymali tytuły Kuksa (Narodowych Nauczycieli), co było najwyższą rangą w kościelnej hierarchii okresu Koryǒ. Klasztor stał się centrum zarówno praktyki medytacji, jak i studiów doktrynalnych. Gromadzili się w nim w ekumenicznym duchu mistrzowie pięciu tradycyjnych szkół doktrynalnych czy scholastycznych i mistrzowie dziewięciu górskich szkół sǒn. Klasztor wydał 16 patriarchów czy też narodowych mistrzów sǒn.

Za Chinula praktykowało w nim ponad 500 buddystów. Liczba praktykujących rosła szybko i w okresie narodowego mistrza Wǒn'gama Ch'ungjiego (1226–1292) praktykowało w nim kilka tysięcy uczniów w głównym kompleksie klasztoru oraz w mniejszych świątyniach i pustelniach wokół niego. W połowie XIV w. król Kongmin (pan. 1351–1374) wydał proklamację deklarującą, iż Songgwang-sa jest "najlepszym klasztorem Wschodu"

Jednakże pod koniec dynastii Koryǒ, na skutek jej problemów finansowych, klasztor przestał być dotowany i podupadł. Szesnasty i ostatni narodowy nauczyciel Kobong Pǒpchang (1350–1428), który przybył do klasztoru w 1395 r. rozpoczął restaurowanie zniszczonych budynków; prace zostały zakończone przez jego następców w 1427 r.

W latach 1592–1597 przez prowincję Chǒlla przetoczyła się inwazja japońska dowodzona przez generała Hideyoshiego. Cztery budynki klasztoru zostały przez Japończyków spalone, a większość mnichów została zmuszona do opuszczenia klasztoru.

W kilka lat później pod kierownictwem mnicha Ŭngsǒna rozpoczęły się prace rekonstrukcyjne. Klasztor powrócił do życia, gdy prace rozpoczął mnich Punhyu Sǒnsu (1543–1615). W 1614 r. przybył do klasztoru z ponad czterystu mnichami. Prowadził on cykl wykładów, w których uczestniczyło ponad sześciuset słuchaczy. Klasztor potrafił utrzymać swoją pozycję przez resztę okresu Chosǒn.

2 marca 1842 r. wybuchł w klasztorze pożar, który w ciągu dwóch dni zniszczył wszystkie budynki i prawie wszystkie rzeźby, obrazy i inne religijne przedmioty. Ocalała tylko trójca buddyjska z gmachu głównej świątyni, posąg bodhisattwy Chijanga (sans. Ksitigarbha), duży dzwon w dzwonnicy i drewniane bloki z sutrą Avatamsaką.

Wejście do klasztoru

Mnisi i ludzie świeccy rozpoczęli trwającą przez czternaście lat odbudowę klasztoru w pierwotnym kształcie. Nadzór sprawowali mnisi Kibong i Yongun. Klasztor został przywrócony do poprzedniej świetności.

W latach 1924–1928 mnich Yurma wybudował lub całkowicie wyremontował dziewiętnaście budynków. W 1948 r. komuniści zainicjowali serię ataków w okolicy klasztoru i oenzetowskie bombardowania zniszczyły las otaczający klasztor. Rebelianci komunistyczni wkroczyli do klasztoru, który został opuszczony przez wszystkich młodych mnichów w celu uniknięcia przymusowego poboru do wojska komunistycznego. Pozostali tylko starzy mnisi, którzy czuwali nad klasztorem i prowadzili normalne praktyki. W lutym 1951 r. partyzantka komunistyczna weszła do klasztoru i wymordowała wszystkich pozostałych mnichów. W maju kontratak odrzucił komunistów od klasztoru, jednak jego plonem było ponowne zniszczenie całej centralnej części klasztoru łącznie z głównym budynkiem, biblioteką i większością kwater mnisich.

Po zakończeniu wojny mnich Ch'wibong, który w klasztorze spędził 70 lat, rozpoczął odbudowę. Razem z opatem Kŭmdankiem zainicjowali 1000-dniowe odosobnienie poświęcone śpiewaniu sutr i dharani (kor. ch'ǒnil kido-hoe), aby zebrać pieniądze na zrealizowanie prac rekonstrukcyjnych. Pomiędzy 1955 a 1961 r. odbudowano główny budynek, cztery inne świątynie, dzwonnicę i wzniesiono muzeum.

2 września 1967 r. rozwiązano ostatecznie konflikt pomiędzy zjaponizowanymi (żonatymi) mnichami, którzy okupowali klasztor, a tradycyjnymi mnichami prowadzonymi przez Kusana (1908-1983).

15 kwietnia 1969 r. Songgwang-sa stał się klasztorem należącym do systemu ch'ongnim. Suryǒn został mistrzem sǒn i przyjął wtedy imię Kusan. Rozpoczął on na wielką skalę prace rekonstrukcyjne klasztoru. Klasztor znów stał się wiodącą sił buddyzmu koreańskiego