Sopwith Aviation Company - Polski Serwis Naukowy

Sopwith Aviation Company – brytyjska wytwórnia lotnicza projektująca i produkująca podczas I wojny światowej samoloty głównie dla brytyjskiego Royal Flying Corps, Royal Naval Air Service a później także Royal Air Force. Jedną z najsłynniejszych maszyn wytwórni był samolot myśliwski Sopwith Camel, który tak jak i inne modele był użytkowany także poza Wielką Brytanią, przez siły powietrzne Francji, Belgii i Stanów Zjednoczonych.

Hawker Hunter (ang. hunter – myśliwy) – brytyjski samolot myśliwski wykorzystywany przez RAF oraz siły powietrzne 19 innych krajów. Hawker Hunter był samolotem o skośnych skrzydłach – pojawił się w miejsce wyposażonego w skrzydła proste samolotu Hawker Sea Hawk. Łącznie zbudowano 1972 maszyny w macierzystej wytwórni Hawker Siddeley oraz na licencji w Belgii i Holandii.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia

Sopwith Schneider, wyposażona w pływaki odmiana samolotu Sopwith Tabloid przeznaczona do zmagań o Puchar Schneidera w 1914 w Monako.

Wytwórnia Sopwith Aviation Company została założona w czerwcu 1912 w Kingston upon Thames przez Thomasa Sopwitha, sportowca zainteresowanego lotnictwem, żeglarstwem i wyścigami motocyklowymi. Pierwsza należąca do wytwórni fabryka powstała w grudniu tego samego roku na terenie nieużywanego lodowiska i podczas I wojny światowej zatrudniano tam 5000 robotników którzy wyprodukowali ponad 16 tysięcy samolotów. O wiele więcej maszyn zostało wyprodukowanych przez firmy kooperujące niż przez macierzystą fabrykę Sopwitha. Głównymi podwykonawcami były wytwórnie Fairey, Clayton and Shuttleworth, William Beardmore and Company i Ruston Proctor. W 1919 wytwórnia Sopwith zakupiła ABC Motors fabrykę silników lotniczych, samochodowych i motocyklowych, w celu rozszerzenia asortymentu po zakończeniu działań wojennych i zmniejszeniu zamówień na samoloty wojskowe. Inwestycja ta okazała się nietrafiona i w konsekwencji doprowadziła do upadku Sopwith Aviation Company.

As myśliwski - tytuł honorowy nadawany pilotom myśliwskim, który zestrzelili określoną liczbę samolotów nieprzyjaciela, zwykle co najmniej 5, lub nieoficjalne określenie takiego pilota.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Samoloty wytwórni Sopwitha

Sopwith 1½ Strutter.

Początkowo Thomas Sopwith wraz z byłym mechanikiem Fredem Sigristem prowadzili prace projektowe nad samolotami dla lotnictwa marynarki wojennej RNAS, które jednak nie wyszły poza fazę prototypu. Pierwszym znaczącym sukcesem wytwórni był mały i szybki samolot sportowy Sopwith Tabloid, który powstał przy współpracy z pilotem testowym wytwórni Australijczykiem Harrym Hawkerem. Wyposażona w pływaki odmiana tego samolotu Sopwith Schneider, wygrała zmagania wodnosamolotów o Puchar Schneidera w 1914 roku. Wersja maszyny z podwoziem kołowym była używana przez brytyjskie RNAS i RFC na początku wojny, a wyposażony w mocniejszy silnik pływaki wodnosamolot wyewoluował do nowej konstrukcji Sopwith Baby, główną maszynę RNAS wykorzystywaną prawie do końca I wojny światowej.

Synchronizator karabinu maszynowego — urządzenie mechaniczne, część lotniczego karabinu maszynowego strzelającego przez śmigło, którego zadaniem jest odpalanie nabojów tylko w takich momentach, gdy łopaty śmigła znajdują się poza torem lotu pocisku, co zapobiega odstrzeleniu własnego śmigła przez pilota. Synchronizatory karabinów maszynowych wprowadzone po raz pierwszy podczas I wojny światowej były znaczącym osiągnięciem technicznym w historii walk powietrznych i pozostały w użyciu aż do wojny koreańskiej, kiedy to do powszechnego użycia weszły pozbawione śmigieł samoloty odrzutowe. Podobnym w działaniu urządzeniem był przerywacz, który blokował oddanie strzału w tych momentach, gdy śmigło znajdowało się na linii strzału.

Sopwith Triplane – (ang. trójpłatowiec) brytyjski jednomiejscowy myśliwiec z okresu I wojny światowej w układzie trójpłatowca zbudowany przez Sopwith Aviation Company. Popularne nazwy tych maszyn to Tripe oraz Tripehound.

W 1916 głównym inżynierem wytwórni został Herbert Smith, pod którego kierownictwem powstał bardzo udany Sopwith 1½ Strutter, półtora zastrzałowiec nazwany tak ze względu na nietypową konstrukcję skrzydeł. Maszyna ta nosząca oznaczenie fabryczne Type 9901 była szeroko wykorzystywana w działaniach wojennych przez RNAS, RFC i francuskie Avion Militaire jako jednomiejscowy bombowiec, dwumiejscowy myśliwiec, samolot rozpoznania artyleryjskiego i maszyna szkolna. Wkrótce zbudowano pomniejszoną wersję maszyny przeznaczona do zadań myśliwskich nazwaną Sopwith Scout, a nieoficjalnie Pup (od ang. szczeniak). Obie te maszyny były pierwszymi udanymi brytyjskimi samolotami zbudowanymi w konfiguracji z ciągnącym śmigłem i synchronizowanymi karabinami maszynowymi umożliwiającymi strzelanie przez śmigło. Pierwszym brytyjskim synchronizatorem było urządzenie Sopwith-Kauper, ale później używano synchronizatorów także innych projektów. Myśliwce Sopwith Pup były szeroko używane przez RFC i RNAS, także jako samoloty pokładowa, a po zakończeniu działań wojennych jako maszyny szkolne.

Sopwith T.1 Cuckoo (ang. Kukułka) – brytyjski samolot torpedowy z okresu I wojny światowej opracowany w zakładach Sopwith Aviation Company w 1917 roku. Był pierwszym w historii samolotem zdolnym operować z pokładów lotniskowców.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Eksperyment polegający na wyposażeniu samolotu Pup w trzy płaty i mocniejszy silnik doprowadził do powstania kolejnej udanej maszyny myśliwskiej Triplane, która była używana od wiosny 1917 w bardzo małej liczbie, ale dzięki znakomitym własnościom lotnym i eskadrze Black Flight, którą dowodził kanadyjski as myśliwski Raymond Collishaw zapisała się w historii jako jeden z najlepszych myśliwców I wojny światowej. Mimo wielu prób konstrukcji trzypłatowego samolotu wojskowego podejmowanych przez różnych producentów, tylko niemiecki Fokker Dr.I był maszyną, która odniosła porównywalny sukces.

Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

Sopwith Tabloid – brytyjski jednomiejscowy dwupłatowy samolot sportowy, jeden z pierwszych zbudowanych przez wytwórnię lotniczą Sopwith Aviation Company. Nazwa Tabloid pochodzi od małego formatu gazety i miała zaznaczyć małe wymiary samolotu. Pojawienie się maszyny wzbudziło dużą sensację ze względu na jej dużą zwrotność i doskonałe parametry lotne w porównaniu z ówcześnie popularnymi samolotami jednopłatowymi. W okresie I wojny światowej wykorzystywany jako szybki samolot rozpoznawczy oraz w misjach bombowych.

Na początku lata 1917 wprowadzono doskonale uzbrojony w dwa karabiny maszynowe myśliwiec Camel, charakteryzujący się bardzo dużą zwrotnością. Do końca wojny zbudowano ponad 5000 maszyn tego typu. Mimo bardzo trudnego pilotażu zniszczyły one więcej samolotów wroga niż jakakolwiek inna maszyna brytyjska, chociaż przyczyniły się również do wielu śmiertelnych wypadków wśród niedoświadczonych młodych pilotów. Camel był używany także jako myśliwiec nocny i samolot pokładowy. Poza lotnictwem Wielkiej Brytanii był wykorzystywany również przez Belgów i Amerykanów.

Royal Flying Corps - brytyjskie siły powietrzne w czasie I wojny światowej. Utworzone 12 maja 1912 roku, w dniu 1 kwietnia 1918 roku po połączeniu z lotnictwem marynarki wojennej utworzył RAF.

Hawker Siddeley – brytyjska wytwórnia lotnicza. Firma przeszła długą ewolucję, zanim w latach sześćdziesiątych wyłoniła się jako jeden z dwóch głównych brytyjskich producentów samolotów i ostatecznie w 1977 r. została włączona w skład koncernu British Aerospace.

Kolejnymi maszynami bojowymi wytwórni Sopwith Aviation Company były napędzany chłodzonym cieczą silnikiem rzędowym i uzbrojony w 4 karabiny maszynowe Dolphin i napędzany unowocześnionym silnikiem rotacyjnym myśliwiec Snipe, który ze względu na zakończenie wojny został wprowadzony do uzbrojenia tylko w niewielkiej liczbie.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Samolot bombowy (bombowiec) – rodzaj samolotu wojskowego, którego podstawowym przeznaczeniem jest niszczenie obiektów naziemnych lub jednostek pływających nieprzyjaciela za pomocą bomb, ewentualnie pocisków rakietowych.

Pod koniec wojny zbudowano jeszcze samolot torpedowy Cuckoo i oparty na konstrukcji myśliwca Snipe samolot szturmowy Salamander, ale obie maszyny pojawiły się zbyt późno aby wziąć udział w wojnie. Podczas wojny zbudowano wiele maszyn eksperymentalnych, których nazwy pochodziły od zwierząt np. Hippo, Gnu itd. co przyczyniło się do powstania pojęcia 'Sopwith Zoo'.

Royal Borough of Kingston upon Thames - dzielnica w południowo-zachodnim Londynie w obecnej formie stworzona w 1965. Mimo że leży na terenie hrabstwa Surrey, należy do Wielkiego Londynu. W X w. było miejscem koronacji siedmiu królów (Edwarda Starszego w 900, Athelstana w 925, Edmunda I w 939, Edreda w 946, Edwina w 956, Edwarda Męczennika w 975 i Ethelreda II Bezradnego w 979), czego pamiątką jest stojący przed ratuszem Kamień Koronacyjny.

Hawker Hurricane (ang. – huragan) – brytyjski samolot myśliwski, jednomiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z częściowo płóciennym pokryciem, zaprojektowany i produkowany przez firmę Hawker Siddeley Company. Używany na wielu frontach II wojny światowej, odegrał znaczącą rolę podczas bitwy o Anglię. Produkowany w wielu wersjach uzbrojenia i z różnymi jednostkami napędowymi. Do zakończenia produkcji w 1944 roku wyprodukowano ponad 14 tysięcy egzemplarzy wszystkich wersji lądowych Hurricane i morskich Sea Hurricane, przystosowanych do działania z pokładów lotniskowców.

Po zakończeniu działań wojennych Sopwith Snipe został wybrany główną maszyną myśliwską znacznie ograniczonych brytyjskich sił powietrznych RAF i ostatecznie zastąpiony w latach 20.

Po wojnie wytwórnia Sopwith podjęła próby budowy cywilnych maszyn opartych na maszynach wojskowych takich jak Dove pochodzący od myśliwca Pup i Swallow, jednopłatowa wersja Camela, ale nadwyżki pozostałych po wojnie maszyn i spadek ich cen spowodował, że żadna z nich nie weszła w fazę produkcyjną.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Sopwith 1½ Strutter – (ang. półtora zastrzałowiec) brytyjski jedno lub dwumiejscowy samolot myśliwski i rozpoznawczy z okresu I wojny światowej w układzie dwupłata zbudowany przez Sopwith Aviation Company. Nazwa maszyny 1½ Strutter pochodzi od konstrukcji skrzydeł samolotu, które były połączone jednym pełnym zastrzałem i drugim, mniejszym, łączącym tylko górny płat z kadłubem, który uznano za połowę zastrzału. Oficjalnie w służbie RFC maszyna nosiła oznaczenie Sopwith Two-Seater (ang. dwumiejscowy Sopwith), a w wersji morskiej wykorzystywanej przez Royal Navy Air Service Sopwith Type 9400.

Po zamknięciu wytwórni Sopwith Aviation Company, Thomas Sopwith wraz z Harrym Hawkerem, Fredem Sigristem i Billem Eyre założyli kolejną firmę H.G. Hawker Engineering, która z czasem przeobraziła się w wytwórnię Hawker Siddeley. Sopwith pełnił funkcje prezesa nowej firmy aż do emerytury, a Hawker i jego następcy skonstruowali wiele doskonałych maszyn okresu międzywojennego takich jak Hawker Hart i Demon, oraz wykorzystywanych podczas II wojny światowej myśliwców Hurricane, Typhoon i Tempest. Po zakończeniu wojny z wytwórni Hawker Siddely wyszły kolejne maszyny wojskowe Sea Fury, Hunter i Harrier. Wszystkie te maszyny były produkowane w tych samych hangarach, w których budowano myśliwce Snipe w 1918 roku.

Nocny myśliwiec (nocny samolot myśliwski) to rodzaj samolotu myśliwskiego przystosowany konstrukcyjnie specjalnie do operowania w nocy. Nocne myśliwce służyły głównie do przechwytywania nieprzyjacielskich nocnych bombowców nad własnym terytorium.

Sopwith Snipe (ang. bekas) — brytyjski jednomiejscowy dwupłatowy myśliwiec z okresu I wojny światowej zbudowany przez Sopwith Aviation Company. Ostatni samolot myśliwski aliantów, jaki wyprodukowano przed zakończeniem działań wojennych.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Sopwith Aviation Company