Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna

Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [b].

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji podstawowego wariantu [b]:

modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli artykulacja tej spółgłoski wymaga inicjacji płucnej i egresji,

tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, prąd powietrza uchodzi przez jamę ustną

prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka

dolna warga kontaktuje się z górną wargą, tworząc zwarcie. Dochodzi do całkowitego zablokowania przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową, a następnie do przerwania utworzonej blokady i wybuchu (plozji)

wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna

pozycja języka i ust może zależeć od kontekstu, w jakim występuje głoska.

Warianty

Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo:

Spółgłoska to dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).

Przez artykulację rozumie się w fonetyce proces kształtowania dźwięków mowy ludzkiej, odbywający się w części aparatu mowy obejmującą jamy ponadkrtaniowe, tzw. nasadę. Artykulacja jest jednym z zasadniczych aspektów procesu wytwarzania głosek, na który składają się ponadto inicjacja, czyli mechanizm wytworzenia prądu powietrza i fonacja, czyli sposób zachowania się wiązadeł głosowych.

wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [bʲ]

wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy wtedy o spółgłosce welaryzowanej: [bˠ]

przewężenie w gardle, mówimy wtedy o spółgłosce faryngalizowanej: [bˤ]

zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o spółgłosce labializowanej [bʷ]

Spółgłoska może być wymówiona:

Spółgłoska zwarta iniektywna dwuwargowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [ɓ].

Język nowogrecki, język grecki nowożytny, albo greka nowożytna, również: demotyk(a), po grecku: Νεοελληνική – język indoeuropejski, używany współcześnie w Grecji (ok. 11 mln mówiących) i na Cyprze (ok. 750 tys.). Jest on jednocześnie językiem urzędowym tych państw (na Cyprze obok tureckiego).

z rozwarciem bez plozji, mówimy wtedy o spółgłosce bez plozji: [b̚].

tylko częściowo dźwięcznie, mówimy wtedy o spółgłosce ubezdźwięcznionej: [b̥]

dysząco dźwięcznie (ang. breathy voice), mówimy wtedy o spółgłosce przydechowej (dźwięcznej): [b̤], [bʱ]

Zapoznaj się również z:

Plozja - nagłe otwarcie drogi dla powietrza przez narządy mowy pod ciśnieniem powietrza wypływającego z płuc. Plozja jest koniecznym elementem artykulacji spółgłosek zwartych. Zazwyczaj plozja następuje w miejscu artykulacji danej głoski, ale możliwa jest też plozja nosowa (otwarcie drogi do jamy nosowej, jak w wygłosie angielskiego button) lub plozja boczna (otwarcie drogi po bokach języka, jak w angielskim settler). Obecność lub brak plozji wpływa niekiedy na znaczenie wyrazu, na przykład w języku polskim "trzy" vs "czy" – w pierwszym wyrazie występuje plozja (z wyjątkiem dialektu małopolskiego), w drugim [t] i [ʃ] zlewają się w afrykatę.

Spółgłoski boczne (spółgłoski lateralne, sonanty boczne) – ustne spółgłoski, najczęściej zwarto-otwarte, których artykulacyjną cechą jest utworzenie zwarcia w środkowej części jamy ustnej i przepływ powietrza bokami, z jednej lub obu stron języka.

bezdźwięczny odpowiedniki spółgłoski [b]: [p].

spółgłoska iniektywna dwuwargowa dźwięczna: [ɓ]

Przykłady

w języku polskim: byt [bɨt]

w języku angielskim: baby [ˈbeɪbi] "małe dziecko"

w języku arabskim: ﻛﺘﺐ [kæˈtæb] "on pisał"

w języku hiszpańskim: beso [ˈbeso] "pocałunek"

w języku nowogreckim: μπίρα [ˈbira] "piwo"

Terminologia

Spółgłoska zwarta dwuwargowa to inaczej spółgłoska okluzywna bilabialna.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Labializacja (od łac. labialis wargowy) - zjawisko zaokrąglenia warg przy artykulacji samogłosek lub spółgłosek. Obecna np. w pewnych dialektach polskich (np. małopolskim, śląskim oraz wielkopolskim - zaznaczana w nagłosie przez u, bądź częściej ł) oraz w języku kaszubskim, językach kaukaskich, języku praindoeuropejskim.