Specjalne strefy ekonomiczne ChRL - Polski Serwis Naukowy

Specjalne strefy ekonomiczne (brązowy kolor)

Specjalne strefy ekonomiczne (chin. trad. 經濟特區, chin. upr. 经济特区, pinyin jīngjì tèqū) są obszarami Chińskiej Republiki Ludowej, wydzielonymi administracyjnie i celnie z terytorium ChRL, celem ściągnięcia kapitału zagranicznego.

Tajwan (Formoza) – wyspa na Oceanie Spokojnym, oddzielona od Chin kontynentalnych Cieśniną Tajwańską. Jest wyspą w większości wyżynną, obrzeża Tajwanu są nizinne.

Komunistyczna Partia Chin (chin. upr. 中国共产党, chin. trad. 中國共産黨, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng) – rządząca partia narodowa w Chińskiej Republice Ludowej, założona w roku 1921. Do 1927 współpracowała z Kuomintangiem, następnie toczyła z nim wojnę domową do 1949 z przerwą w latach 1937-1945, kiedy to obie partie zawarły taktyczny sojusz przeciwko japońskim najeźdźcom.

Historia

Decyzja o utworzeniu specjalnych stref ekonomicznych zapadła na III plenum KC KPCh jedenastej kadencji w 1979 roku, jako element otwarcia Chin na świat i reform gospodarczych.

W sierpniu 1980 utworzono dwie pierwsze strefy, w niewielkich miejscowościach Shenzhen i Zhuhai. O wyborze tych miejsc zdecydowało przede wszystkim ich położenie naprzeciwko Hongkongu i Makau.

Rok później utworzono kolejne dwie strefy: Shantou i położony naprzeciw Tajwanu Xiamen.

Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.

Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

Niedługo potem pojawił się projekt utworzenia specjalnej strefy ekonomicznej na wyspie Hainan, która w zamierzeniu władz miała się stać drugim Tajwanem. W 1988 utworzono nową prowincję Hainan o statusie specjalnej strefy ekonomicznej.

W 1990 roku wydzielono kolejną strefę ekonomiczną, dzielnicę Pudong na obszarze miasta Szanghaj.

Funkcjonowanie

Specjalne strefy ekonomiczne są wyłączone administracyjnie z terytorium ChRL (z wyjątkiem Hainanu, który sam w sobie jest prowincją). Oddzielone są też od reszty Chin barierą celną.

Hajnan (Hǎinán ?/i), chiń. 海南; pinyin: Hǎinán) – wyspa chińska na Morzu Południowochińskim. Od 1988 prowincja chińska (Hainan Sheng) ze stolicą w mieście Haikou, w skład której wchodzi ok. 200 wysp i wysepek. Powierzchnia prowincji wynosi 34,3 tys. km², a populacja ok. 8 mln mieszkańców (2004). Posiada status specjalnej strefy ekonomicznej.

W specjalnych strefach ekonomicznych obowiązują dogodne warunki dla inwestycji zagranicznych, m.in. 15% podatek liniowy, prawo transferu zysków, możliwość taniej dzierżawy ziemi. Nie obowiązuje w nich także ograniczenie udziału kapitału obcego w spółkach mieszanych do 49%.

Bibliografia

Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.

Zobacz też

miasta otwarte ChRL

Linki zewnętrzne

Specjalne strefy ekonomiczne w procesie reform i otwarcia