Spithead - Polski Serwis Naukowy

Zdjecie satelitarne wyspy Wight. Akwen Spithead znajduje się na północny wschód od jej wybrzeży

Spithead − cieśnina pomiędzy północno-zachodnim wybrzeżem wyspy Wight a Wielką Brytanią, wschodnia część cieśniny Solent. Stanowi tradycyjne miejsce pokazów i rewii floty Royal Navy.

Mielizna – piaszczyste lub żwirowe płytkie miejsce w rzece lub obszarach szelfowych morza. Przyczyną jej powstania jest osadzanie materiału przenoszonego przez wodę przy miejscowym zmniejszeniu szybkości jej płynięcia. W morzach występuje w miejscach dochodzenia wzniesienia szelfu blisko powierzchni morza.

Isle of Wight – wyspa należąca do archipelagu Wysp Brytyjskich, oddzielona od brytyjskiego wybrzeża cieśniną Solent. Kształtem przypomina romb o wymiarach 26 na 39 kilometrów i powierzchni 381 km². Również hrabstwo Anglii ze stolicą w Newport.

Spithead tworzy głęboki i dobrze osłonięty od wiatrów akwen w pobliżu wejścia do zespołu portów w Portsmouth, ich naturalną redę. Swą nazwę zawdzięcza mieliźnie Spit Sand, ograniczającej ją od północy. Dzięki dobremu położeniu, bliskości dużych baz marynarki oraz stoczni i łatwemu dostępowi do kanału La Manche, Spithead od średniowiecza stanowiła główne kotwicowisko floty na południowym wybrzeżu. Stanowiąc najbezpieczniejsze podejście do portu w Southampton odgrywa również ważną rolę dla floty handlowej.

Wojna o Falklandy lub wojna o Malwiny – konflikt zbrojny pomiędzy Argentyną i Wielką Brytanią, do którego doszło w marcu 1982 roku. Wyspy na południowym Atlantyku należące do Wielkiej Brytanii zostały zaatakowane przez wojska argentyńskie. Konflikt trwał do czerwca 1982. W wyniku wojny Falklandy pozostały we władaniu Wielkiej Brytanii, co było zgodne z oczekiwaniami ich mieszkańców, a rządząca Argentyną junta wojskowa upadła i wprowadzono tam demokrację.

Henryk V Lancaster, Henryk Monmouth (ur. 9 sierpnia lub 16 września 1387 w Monmouth w Walii, zm. 31 sierpnia 1422 w Vincennes we Francji), król Anglii w latach 1413-1422. Syn króla Henryka IV i jego pierwszej żony, Marii de Bohun, córki 7. hrabiego Hereford.

19 lipca 1545 roku na obszarze Spithead stoczona została nierozstrzygnięta bitwa pomiędzy flotami angielską i francuską, słynna z zatonięcia angielskiego okrętu flagowego "Mary Rose". W 1797 roku wśród załóg kotwiczących na redzie okrętów doszło do buntu, największego w dotychczasowej historii Royal Navy. Akwen był areną przygotowań floty do operacji Overlord w 1944 roku i wojny falklandzkiej w 1982 roku. Już od czasów panowania Henryka V odbywały się tam parady floty, kontynuowane do czasów współczesnych z okazji uroczystości koronacyjnych bądź jubileuszy królewskich.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Operacja Overlord – kryptonim strategicznej operacji sił morskich i powietrznych aliantów początkowej fazy kampanii zachodnioeuropejskiej, trwającej od 6 czerwca do końca sierpnia 1944.

Bibliografia

Encyclopaedia Britannica Online [dostęp 2010-11-03]

Peter Kemp (red.): The Oxford Companion to Ships and the Sea. Oxford: 1976. ISBN 0-586-08308-1

Spencer C. Tucker (red.): The Encyclopedia of World War I. Santa Barbara: 2005. ISBN 1-85109-420-2