Wielka Wioślarska o Puchar Brdy w 2010 r. (na pierwszym planie osada Uniwersytetu Oxford)

Siedziba Bydgoskiego Towarzystwa Wioślarskiego

Zawody na torze regatowym

Trybuny kryte i wieża sędziowska na torze regatowym

Wioślarze trenujący na Brdzie

Hala „Łuczniczka”

Mecz siatkarski Polska-Włochy w hali „Łuczniczka”

Zawody żużlowe na stadionie „Polonii”

Zawodnicy podczas „Kryterium Asów” w 2007 r.

Podczas Mistrzostw Świata Juniorów w Lekkiej Atletyce 2008 na stadionie „Zawiszy”

Zawodniczki przygotowujące się do biegu na 3000 m podczas mityngu lekkoatletycznego Enea Cup na stadionie „Zawiszy”

Mecz Zawisza Bydgoszcz-Śląsk Wrocław na stadionie im. Zdzisława Krzyszkowiaka w 2006 r.

Sport w Bydgoszczy. Bydgoszcz od lat 90. XX w. promuje swój wizerunek marketingowy jako miasto sportu. Działalność prowadzi wiele klubów w różnorodnych dyscyplinach, istnieje również bogata infrastruktura sportowa. Bydgoszcz posiada bogate tradycje w sportach wodnych (wioślarstwie, kajakarstwie), sporcie żużlowym, kolarstwie, a także lekkiej atletyce.

Ujęcie statystyczne

Wg danych GUS w 2010 r. w Bydgoszczy znajdowało się 80 klubów sportowych, do których należało 6,9 tys. osób (w tym 80% to młodzież do lat 18). Kluby posiadały łącznie 122 sekcje sportowe, a pracowało w nich 173 trenerów i 195 instruktorów.

Spośród obiektów sportowych, w Bydgoszczy znajdowało się 7 stadionów, 3 wielofunkcyjne hale sportowe o wymiarach powyżej 44 x 22 m i ponad 20 mniejszych, 16 kortów tenisowych (w tym 5 krytych), kilkanaście krytych pływalni, tory: łucznicze, kartingowe, mini żużla, speedrowerowy, 4 strzelnice, 3 pola golfowe (w tym jedno profesjonalne, i dwa do nauki golfa), skatepark, tory zjazdowe dla kolarstwa ekstremalnego oraz tor narciarski o długości 300 m. Miłośnicy kolarstwa mogli korzystać z 50 km dróg rowerowych. Bydgoszcz dysponuje bogatą bazą, zarówno klubów, jak i obiektów sportowych dotyczących sportów wodnych.

Historia

Pierwsze informacje o uprawianiu sportu w Bydgoszczy pochodzą z 1818 r., kiedy zanotowano, że we wsi Bocianowo (dzisiejsze Śródmieście) zorganizowano boisko turnerskie (pole do ćwiczeń gimnastycznych wraz z przyrządami – drążkami, poręczami, trapezem, kółkami, opracowanymi wg pioniera systemu ćwiczeń sportowych Friedricha Ludwika Jahna).

Przed 1920 r.

Przed 1920 w sporcie w Bydgoszczy dominowali Niemcy. W 1894 r. założyli towarzystwo wioślarskie Frithjof. Powstało również towarzystwo gimnastyczno-atletyczne Turnverein, klub tenisowy Palästra, a kiedy na Pomorzu rozpowszechniła się piłka nożna – klub Sportbrüder. Przeciwwagą tych klubów było powstałe w 1886 r. polskie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Poza działalnością sportową organizacja ta wychowywała młodych ludzi w duchu patriotyzmu, uczyła adeptów polskiej historii i literatury, a nawet zorganizowała polski teatr amatorski.

W 1918 na Wilczaku młodzi polscy robotnicy założyli Towarzystwo Terminatorów. W tym samym czasie powstało Koło Sportowe Młodzieży Polskiej.

Okres międzywojenny

Po 1920 r. niemieckie towarzystwa sportowe zjednoczyły się w Związek Niemieckich Towarzystw Gimnastycznych w Polsce (z siedzibą w Bydgoszczy). Sport wyczynowy bydgoskich Niemców koncentrował się w klubach:

Dwójka podwójna wioślarzy niemieckich osiągnęła klasę pozwalającą na występowanie w reprezentacji Polski.

W tym samym czasie polskie organizacje sportowe rozpoczęły oficjalną działalność. Poza istniejącymi już organizacjami powstało także dużo nowych klubów, m.in. sekcja piłki nożnej Terminator (późniejsza Gwiazda). 16 marca 1920 r. założono polską przeciwwagę dla niemieckiego Frithjofu – Towarzystwo Wioślarskie Tryton, przemianowane później na BTW Bydgoszcz. W mieście w latach 20. XX w. istniało 32 klubów jednosekcyjnych i 23 wielosekcyjnych oraz liczne kluby zakładowe (170 klubów i kół sportowych). W 1933 r. powstał także Wojskowy Klub Sportowy.

Renomę ogólnopolską, a nawet międzynarodową zdołały sobie wywalczyć następujące kluby bydgoskie:

Szczególnie bogate tradycje posiada Bydgoszcz w sportach wodnych: wioślarstwie i kajakarstwie. Bydgoszcz nazywano przed II wojną światową, a także i obecnie „stolicą polskiego wioślarstwa”, gdyż istniały tu najlepsze kluby wioślarskie w Polsce i wychowali się pierwsi mistrzowie i polscy medaliści olimpijscy w tej dyscyplinie. Popularność tych dyscyplin wynikała z dogodnych warunków naturalnych. Bydgoszcz osadzona jest wśród cieków wodnych: Brdy, Wisły i Kanału Bydgoskiego, których łączna długość na terytorium miasta przekracza 50 km, a w rejonie ujścia Brdy do Wisły od 1879 r. istnieje port drzewny, przekształcony w 1912 r. w najstarszy w Polsce tor regatowy.

W latach 20. XX w. dzięki inicjatywie Bydgoskiego Towarzystwa Wioślarskiego rozbudowano tor regatowy w Brdyujściu tworząc z niego krajowe centrum sportów wodnych. Na wyspie dzielącej tor regatowy od Wisły w pobliżu mety w Łęgnowie zbudowano szatnie, hangary oraz drewniane, kryte trybuny na 2500 widzów, które oddano do użytku w dniu 3 sierpnia 1924 r. podczas Wszechpolskich Regat, na których był obecny Prezydent RP Stanisław Wojciechowski.

W 1929 r. na torze regatowym rozegrano Mistrzostwa Europy w wioślarstwie, w których uczestniczyło 11 państw. Polska załoga, złożona z bydgoszczan zdobyła brązowy medal. Przez dwa dni zawody oglądało wtedy 30 tys. ludzi, co do dzisiaj jest rekordem nie powtórzonym na regatach wioślarskich w Polsce.

Regaty ogólnopolskie były organizowane w Brdyujściu corocznie aż do 1937 r. Tor był także miejscem rozgrywania regat międzynarodowych (1927, 1928, 1936, 1937, 1938 r.)

W rankingu osiągnięć sportowych bydgoskich zawodników najlepiej wypadali przedstawiciele sportów wodnych. Największe sukcesy odnosili wioślarze i wioślarki, którzy byli wielokrotnymi mistrzami Polski (kilkadziesiąt medali), medalistami mistrzostw Europy. Brązowy medal zdobyła bydgoska załoga wioślarska BTW (czwórka ze sternikiem) na olimpiadzie w Amsterdamie w 1928 r. W igrzyskach olimpijskich w Los Angeles w 1932 r. bydgoszczanin Jerzy Braun, członek BTW zdobył srebrny i brązowy medal w wyścigach wioślarskich (dwójka i czwórka ze sternikiem). Bydgoski Klub Wioślarski i Kolejowy Klub Wioślarski były najwyżej sklasyfikowanymi klubami wioślarskimi w Polsce lat 30. XX w. Spośród sukcesów międzynarodowych należy wymienić oprócz medalu olimpijskiego liczne medale mistrzostw Europy.

W mieście działało 12 klubów wioślarskich, w tym 2 niemieckie. Najstarsze kluby miały rodowód XIX-wieczny („Brda” – 1894, „Wisła” – 1896). Pod koniec lat 30. XX w. sporty wodne uprawiało w Bydgoszczy 1,1 tys. zawodników i zawodniczek korzystając z floty 112 łodzi. Uprawiano również kajakarstwo i żeglarstwo. Na torze regatowym stacjonowało kilkadziesiąt żaglówek należących do kilku klubów.

Spośród innych dyscyplin, w których wyróżniali się sportowcy z Bydgoszczy można wymienić:

W okresie międzywojennym założono w Bydgoszczy wiele okręgowych organizacji i związków sportowych, które istnieją po dzień dzisiejszy (m.in. Kujawsko-Pomorski Związek Piłki Nożnej). W 1922 r. zorganizowano pierwszy w kraju Komitet Wychowania Fizycznego, który stał się wzorcem do powołania Komitetu Państwowego.

Zbudowano również wiele obiektów sportowych:

Okres po II wojnie światowej

 Osobny artykuł: Historia sekcji piłkarskiej Zawiszy Bydgoszcz.

W okresie powojennym Bydgoszcz tradycyjnie stała się „stolicą wioślarstwa polskiego”. W latach 1945-1950, do czasu przeniesienia wszystkich związków sportowych do Warszawy, w Bydgoszczy mieściła się centrala Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich.

Reaktywowano większość klubów przedwojennych oraz powołano nowe, w tym Wojskowy Klub Sportowy „Zawisza” z chwilą powołania w mieście dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

W latach powojennych wybudowano liczne obiekty sportowe m.in.: stadiony: Zawiszy (1957-1960) i „Brdy” (1949-1960), stadion hokejowy „Torbyd” (1959), kilka basenów. W latach 60. XX w. rozbudowano stadion i tor żużlowy „Polonii” oraz zbudowano kompleks sportowy „Astorii” mieszczący m.in. halę sportową i basen. Z kolei w latach 70. zbudowano m.in. tor kartingowy (1974-1977), stadion i halę „Chemika” (1974-1980) i wiele innych obiektów.

Przez cały okres powojenny, w kilku etapach modernizowano tor regatowy. Od 1945 do 1952 r. na torze w Brdyujściu rozgrywano corocznie regaty krajowe o Mistrzostwo Polski. Później wybudowany Tor regatowy Malta w Poznaniu oraz unowocześnienie wyposażenia torów w Kaliszu, Kruszwicy i Szczecinie odebrało Bydgoszczy wyłączne prawo organizacji mistrzostw Polski. Mimo że w latach 1957-1996 wykonano cztery modernizacje toru, łącznie z jego przedłużeniem, budową trybun, wieży sędziowskiej i wioski zawodniczej, to bydgoski obiekt nie był w stanie dorównać do Malty w Poznaniu.

W okresie 1989-2009 wykonano kolejne obiekty: halę sportowo-widowiskową „Łuczniczka” (2002), tor kajakarstwa górskiego (1996), tor łuczniczy, liczne baseny, korty, boiska, zmodernizowano przystanie wioślarskie, kajakarskie i żeglarskie.

Osiągnięcia sportowców bydgoskich po wojnie oprócz sukcesów wioślarzy i kajakarzy dotyczyły również innych dyscyplin. Sport bydgoski zaczął liczyć się w kraju obok takich potentatów jak Śląsk, Warszawa, Kraków, czy Łódź.

Spośród dyscyplin, w których wyróżniali się sportowcy z Bydgoszczy można wymienić:

Bydgoskie kluby sportowe

W Bydgoszczy działa kilka wielosekcyjnych klubów sportowych, kojarzonych przez kibiców nierzadko po jednej z najważniejszych sekcji, na której polu znany jest dany klub.