Sprzączka - Polski Serwis Naukowy

sprzączka na pasku od zegarka

sprzączki z dwiema szpilami

Sprzączka – element pasa (części odzieży) lub mniejszego paska (np. paska do zegarka naręcznego) służący do spinania obu końców pasa ze sobą (lub rzadziej – jednego pasa z innym pasem).

W najprostszej formie są to dwa oczka z drutu (najczęściej w kształcie litery "D") przyszyte do jednego końca pasa; drugi koniec pasa przewlekany jest przez te oczka tak, że rozciągnięcie spiętego pasa powoduje zaciśnięcie się pasa na oczkach i przypadkowe rozwiązanie się tak wykonanego zapięcia staje się niemożliwe.

Pończochy – obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca stopę i część nogi (zwykle do górnej części uda). Tym różnią się od rajstop, które zakrywają całe nogi do pasa. Tak, jak i rajstopy, oprócz waloru praktycznego (ochrony przed zimnem) poprawiają optycznie wygląd damskiej nogi.

Klamra – w podstawowym znaczeniu tego słowa stanowi część pasa, najczęściej ozdobną, umieszczaną na jednym z jego końców w celu połączenia go z drugim końcem pasa (lub rzadziej – z innym pasem). W tym zastosowaniu klamra pełni funkcję identyczną jak sprzączka.

Bardzo często spotykana jest forma sprzączki ze specjalną szpilą wkładaną w otworki przebite w końcowym odcinku pasa. W takiej konstrukcji jest to przyszyty na stałe do początku paska prostokątny kawałek drutu lub blaszki z umocowaną na nim drucianą szpilą; drugi koniec paska przewleka się przez ten prostokąt, a szpilę umieszcza w wykonanym w pasku otworze. Taki rodzaj spięcia obu końców paska na ogół wystarcza w większości zastosowań spotykanych w życiu codziennym. Sprzączka może być zaopatrzona w więcej niż jedną szpilę (np. w dwie, tak jak w paskach pokazanych na dolnym zdjęciu po prawej).

Drut – wyrób hutniczy lub element konstrukcyjny, którego wymiary poprzeczne są niewielkim ułamkiem długości. Druty mają przekrój poprzeczny niemal wyłącznie okrągły, a stosunek średnicy przekroju do długości jest zazwyczaj mniejszy od 0,0001. Średnice drutów leżą w granicach od części milimetra do 8mm. Druty o średnicy większej niż 8 mm zaliczane są do prętów. Druty dostarczane są zazwyczaj w formie zwiniętej na szpulach lub w buchtach. Druty używane są jako materiał konstrukcyjny do mało odpowiedzialnych naciągów, wieszaków, do wiązania prętów zbrojeniowych w żelbecie, w elektrotechnice i elektronice jako przewody elektryczne lub do produkcji lin itp. Druty, z wyjątkiem bardzo sprężystych, mogą być kształtowane bez użycia specjalnych narzędzi lub nawet gołą ręką.

Odzież – okrycie ludzkiego ciała. Istnieją takie typy odzieży jak: służbowa (np. mundur, kitel), wizytowa (garnitur, suknia wieczorowa), sportowa (dres), ochronna (np. fartuch ochronny, rękawice ochronne), zwykła (domowa, np. szlafrok). Istnieje także odzież dla zwierząt.

Jeśli sprzączka jest elementem pasa, stanowiącego część ubrania, to często wykonana bywa w mniej lub bardziej ozdobnej formie, a czasami jej konstrukcja jest całkiem odmienna, niż opisane powyżej. Sprzączki ozdobne często nazywa się raczej jednak klamrami.

sprzączka do podwiązki z roku 1910

Szczególnym rodzajem sprzączek są elementy używane w podwiązkach w celu spinania ich z pończochami. Jedną z wersji takich sprzączek przedstawia ilustracja po lewej.

Pas – długi, wąski kawałek skóry, tkaniny lub innego materiału. Zazwyczaj służący do przytrzymywaniania spodni, koszuli itp. blisko ciała, ale niekiedy pełniący też funkcję czysto ozdobną. Zwykle zapinany na sprzączkę.

Blacha – wyrób hutniczy, którego grubość jest znacznie mniejsza od długości i szerokości. Grubości blach leżą w granicach od dziesiątych części milimetra do kilkudziesięciu milimetrów.

Zobacz też

szlufka

sprzączka z Kosewa