Stabilizacja Iraku - Polski Serwis Naukowy

Stabilizacja Iraku – zbiorcze określenie dla wszelkich działań sił NATO i ONZ mających na celu przywrócenie bezpieczeństwa i normalnego działania demokratycznego rządu w Iraku. Najważniejszym elementem stabilizacji jest okupacja pokojowa.

Szereg zdarzeń doprowadził do II wojny nad Zatoką Perską, a następnie do okupacji Iraku przez wojska USA i ich sojuszników. Kraj został podzielony na 4 strefy okupacyjne:

amerykańską północną,

amerykańską środkowo-północną,

międzynarodową środkowo-południową (pod polskim dowództwem),

międzynarodową południową (pod brytyjskim dowództwem).

Wydarzenia w 2003 roku

Maj

1 maja

Basra (arab. Al-Basrah, także Busra, Busrah) jest drugim co do wielkości miastem Iraku, ludność około 2.600.000 (szacunek z 2003). Położona nad szlaku wodnym Shatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą prowincji Basra. Miasto leży nad rzeką Szatt al-Arab. Główny ośrodek gospodarczy na południu Iraku. Rafineria w Basrze przetwarza ropę z okolicznych bogatych złóż - możliwości przetwórcze 140 tys. baryłek dziennie (22,3 tys. m). Uniwersytet w Basrze, założony w 1964. Międzynarodowy port lotniczy.
Jerzy Andrzej Szmajdziński (ur. 9 kwietnia 1952 we Wrocławiu, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski polityk, poseł na Sejm w latach 1985–1989 i ponownie od 1991 do 2010 (I, II, III, IV, V i VI kadencji), wicemarszałek Sejmu VI kadencji, były minister obrony narodowej.

W przemówieniu wygłoszonym na pokładzie lotniskowca USS "Abraham Lincoln" prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush ogłosił zakończenie wojny w Iraku. Dodał jednak, że nie jest to jeszcze ostatecznie zwycięstwo.

Podczas konferencji w Londynie, w której uczestniczyli przedstawiciele 12 państw wchodzących w skład koalicji antyirackiej, Polska otrzymała propozycję objęcia kontroli wojskowej nad jedną z czterech stref stabilizacyjnych w Iraku.

3 maja

Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

W Bagdadzie otwarto szkoły.

4 maja

Podczas wizyty w Waszyngtonie Minister Obrony Narodowej Jerzy Szmajdziński oświadczył, że dowódcą Wielonarodowej Dywizji "Centrum-Południe" tworzonej w ramach sił stabilizacyjnych w Iraku zostanie gen. dyw. Andrzej Tyszkiewicz, dotychczasowy zastępca Dowódcy Wojsk Lądowych.

5 maja

OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.
Al-Faludża (arab. الفالوجة) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 1 marca 1949.

Jay Garner poinformował, że w połowie maja powstanie 6-9-osobowy zalążek tymczasowego rządu irackiego.

6 maja

Prezydent George W. Bush mianował cywilnym administratorem Iraku L. Paula Bremera, byłego ambasadora i dyrektora pionu walki z terroryzmem w Departamencie Stanu. Gen. J. Garner pozostał nadal szefem ORHA.

10 maja

Armia Mahdiego (جيش المهدي, Dżajsz al-Mahdi) - znana też jako Milicja Mahdiego, działająca w Iraku, szyicka, radykalna, formacja paramilitarna stworzona w czerwcu 2003 i kierowana przez popularnego szyickiego duchownego i przywódcę religijnego Muktadę as-Sadra. Według źródeł amerykańskich w 2007 roku liczyła około 60.000 bojowników.
Elbląg (niem. Elbing, prus. Elbings) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiat grodzki Elbląg, stolica powiatu ziemskiego elbląskiego. Jedno z najstarszych polskich miast (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246), a najstarsze w województwie.

Do Iraku powrócił z uchodźstwa w Iranie ajatollah Mohammad Bakir al-Hakim, przywódca duchowy największego w Iraku ugrupowania szyickiego.

11 maja

Gen. Tommy Franks ogłosił rozwiązanie partii Baas, dotychczasowego zaplecza politycznego Saddama Husajna.

12 maja

L. Paul Bremer – nowy cywilny administrator Iraku przybył do Bagdadu.

16 maja

Leszek Cezary Miller (ur. 3 lipca 1946 w Żyrardowie) – polski polityk, działacz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, inicjator powołania i lider SLD oraz Polskiej Lewicy, były minister pracy i polityki socjalnej, były minister-szef Urzędu Rady Ministrów, były minister spraw wewnętrznych i administracji, Prezes Rady Ministrów w latach 2001–2004.
Hosziar Zebari, arab. هوشيار محمود محمد زيباري, kurd. Hişyar Zêbarî (ur. 1953), polityk iracki, Kurd, minister spraw zagranicznych Iraku od 2003.

L. Paul Bremer obiecał powołanie 25-30-osobowej Rady Doradczej w miejsce zapowiadanych przez Jaya Garnera tymczasowych władz irackich. Ponadto ogłosił także, iż około 15-30 tys. działaczy i funkcjonariuszy partii Baas straci posady państwowe.

17 maja

Zakończono opracowywanie struktur kontyngentu polskiego w Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych w Iraku. Liczebność kontyngentu ustalono na około 2500 żołnierzy. Dowództwo i sztab dywizji oparto na dowództwie i sztabie 12 Dywizji Zmechanizowanej ze Szczecina.

19 maja

WikiLeaks (z ang. leak – "przeciek") – witryna internetowa działająca w oparciu o zmodyfikowaną wersję oprogramowania MediaWiki, umożliwiająca publikowanie w sposób anonimowy dokumentów (często tajnych) rządowych i korporacyjnych przez informatorów chcących zasygnalizować działania niezgodne z prawem (tzw. whistleblowers). Operatorzy tej witryny twierdzą, iż niemożliwe jest wyśledzenie, skąd pochodzą wpisy, w związku z czym ich autorzy nie ponoszą ryzyka związanego z ujawnianiem takich informacji.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Marek Siwiec poinformował, iż Polska otrzymała propozycję obsadzenia stanowiska przewodniczącego Międzynarodowego Zespołu Konsultacyjnego w Iraku. Kandydatem został prof. Marek Belka, który zapowiedział, że decyzję podejmie po rozmowie z L. Paulem Bremerem.

22 maja

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).
George Walker Bush ?/i [ˈdʒɔːɹdʒ ˈwɑːkɚ bʊʃ] (ur. 6 lipca 1946 w New Haven w Connecticut w USA) – były prezydent Stanów Zjednoczonych wybrany w roku 2000. Sprawował urząd od 20 stycznia 2001 roku do 20 stycznia 2009. W wyborach prezydenckich 13 grudnia 2004 wybrany przez Kolegium Elektorów na drugą kadencję.

Rada Bezpieczeństwa ONZ uchwaliła rezolucję nr 1483 w sprawie Iraku. Jej projekt został przygotowany przez Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię oraz Hiszpanię. Za jej przyjęciem głosowało 14 członków Rady Bezpieczeństwa (w tym wszyscy stali członkowie). Syria nie brała udziału w głosowaniu, jednak 23 maja wyraziła poparcie dla nowej rezolucji. Tekst dokumentu jest bardzo obszerny, zawiera 27 punktów. Najważniejsze ustalenia rezolucji dotyczą: kwestii suwerenności i integralności terytorialnej Iraku, ustanowienia władzy okupacyjnej w tym kraju oraz jej zadań, utworzenia funduszu rozwoju, określenia obowiązków ONZ w kwestii odbudowy Iraku, a także możliwości zaangażowania innych państw i instytucji (w tym przede wszystkim instytucji finansowych) w odbudowę tego kraju oraz zniesienia sankcji gospodarczych wobec Iraku nałożonych w 1990.

Mounir Abdallah Bouamrane (Munir Abd Allah abu Amran) (ur. 4 marca 1968 w Algierze, zm. 7 maja 2004 w Iraku) - montażysta dźwięku i obrazu pochodzenia algierskiego, zabity w czasie misji dziennikarskiej w Iraku razem z dziennikarzem Waldemarem Milewiczem.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

22-23 maja

W siedzibie Dowództwa Wojsk Lądowych w warszawskiej cytadeli odbyła się międzynarodowa konferencja (Force Generation Conference) w celu ustalenia składu Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych w Iraku.

23 maja

L. Paul Bremer rozwiązał irackie siły zbrojne i organa bezpieczeństwa, formalnie zwalniając ze służby przeszło 400 tys. żołnierzy i funkcjonariuszy. Rozpoczęły się protesty wojskowych i policjantów pozbawionych środków do życia. Bezrobocie w Iraku przekroczyło 50%.

25 maja

Obecna konstytucja Iraku została uchwalona przez parlament 15 września 2005 i zatwierdzona przez referendum 15 października 2005 roku. Uchwalenie konstytucji było problematyczne w związku z problemami wewnętrznymi i żądaniami różnych grup.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

L. Paul Bremer rozwiązał dwie formacje paramilitarne opozycji antyhusajnowskiej: 700-osobowe Wolne Siły Irackie (związane z Irackim Kongresem Narodowym) i szyicką brygadę Badr (około 10 000 ludzi wyszkolonych w Iranie, podporządkowanych Najwyższej Radzie Rewolucji Islamskiej w Iraku). Postanowienie nie dotyczyło kurdyjskich partyzantów – peszmergów, którzy w czasie działań wojennych przy wsparciu amerykańskich sił specjalnych wyparli wojska irackie z Mosulu i Kirkuku.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.
Młodszy chorąży – stopień podoficerski w siłach zbrojnych RP, w hierarchii wojskowej stoi bezpośrednio wyżej od starszego sierżanta i niżej od chorążego. W Wojskach Lądowych stopień młodszego chorążego przypisany jest m.in. do stanowisk: technika pododdziału, podoficera specjalisty, pomocnika dowódcy plutonu. Młodszy chorąży występuje również w Straży Granicznej i Służbie Więziennej (oznaczany jak w wojsku) w policji i Państwowej Straży Pożarnej odpowiednikiem młodszego chorążego jest młodszy aspirant.

Czerwiec

1 czerwca

Wznowienie funkcjonowania sieci dystrybucji taniej żywności kartkowej uruchomionej w 1990 r. po wprowadzeniu przez ONZ sankcji wobec Iraku za napaść na Kuwejt.

4 czerwca

Rząd RP zaakceptował użycie polskiego kontyngentu wojskowego w Iraku.

9 czerwca

Mimo upływu 40 dni od zakończenia działań zbrojnych występowały nadal niedobory wody, prądu i paliwa, powodując wzrost niezadowolenia Irakijczyków i nastroje antyamerykańskie. Oprócz sabotażystów źródłem dodatkowych trudności stali się złodzieje przewodów energetycznych i rur wodociągowych.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.
Szeregowy (do 1976 szeregowiec) – najniższy stopień wojskowy, jaki bez szczególnego nadania otrzymują poborowi powołani po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej z dniem stawienia się do służby, ochotnicy oraz osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej (do 31.12.2009 r.) – z dniem przeniesienia do rezerwy.

Do Iraku wyleciała grupa przygotowawcza polskiego kontyngentu wojskowego pod dowództwem ppłk Janusza Adamczaka.

11 czerwca

Pierwsi żołnierze z 12 Dywizji Zmechanizowanej odlecieli do Iraku.

13 czerwca

Arabska gazeta "Al-Kuds al Arabi" wydawana w Londynie zamieściła list napisany podobno przez Saddama Husajna. Były dyktator wezwał cudzoziemców do opuszczenia Iraku i zagroził dokonaniem ataków terrorystycznych na kraje, których wojska okupują Irak. W liście wymieniono także Polskę.

16 czerwca

Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
Lubaczów (ukr. Любачів, ros. Любачев) – miasto i gmina w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, położone na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, u ujścia rzeczki Sołotwy do Lubaczówki, blisko granicy państwa z Ukrainą.

Urząd Joya Garnera, Biuro Odbudowy i Pomocy Humanitarnej (ORHA), został włączony do struktur Tymczasowych Władz Koalicyjnych i zlikwidowany. Gen. Garner już wcześniej wrócił do USA.

17 czerwca

Wobec wzrostu liczby zbrojnych ataków na wojska koalicyjne L. Paul Bremer ogłosił, że nowo powołany Centralny Sąd Karny będzie sądzić zwolenników Saddama Husajna, którzy dopuszczają się przestępstw przeciwko koalicji. Władze koalicyjne wydały dekret uznający za przestępstwo podżeganie do przemocy przeciwko siłom okupacyjnym.

Siergiej Borysowicz Iwanow (ros. Сергей Борисович Иванов, ur. 31 stycznia 1953 w Leningradzie) – rosyjski polityk, minister obrony Federacji Rosyjskiej w latach 2001-2007, wicepremier Rosji od 2005, od 15 lutego 2007 pierwszy wicepremier.
Liga Państw Arabskich (LPA, Liga Arabska; arab. جامعة الدول العربية, Dżami‘a al-Duwal al-Arabija; ang. League of Arab States, Arab League) – organizacja międzynarodowa utworzona 22 marca 1945 w Kairze na mocy Paktu ustanawiającego Ligę Państw Arabskich przez państwa powiązane wspólnotą języka, historii, kultury i religii. Powstanie Ligi zostało poprzedzone podpisaniem przez 7 krajów założycielskich Protokołu Aleksandryjskiego na konferencji przygotowywaczej w Aleksandrii (25 września - 5 października 1944), której przewodniczył premier Egiptu. Obecnie jej członkami jest 22 państw oraz Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Siedzibą LPA jest Kair (w latach 1979–1990 był nią Tunis).

Prof. Marek Belka wyraził zgodę na objęcie funkcji szefa Międzynarodowego Komitetu Koordynacyjnego w Iraku. Oświadczył jednocześnie, iż jego misja ma [...] rację bytu tak długo, jak długo zadań koordynacyjnych nie będzie można przekazać samym Irakijczykom, a z drugiej strony być może ONZ.

18 czerwca

Słowacy (Slováci) – naród słowiański, zamieszkujący głównie Słowację – stanowią 86% jej mieszkańców (4,5 mln); mniejszości słowackie zamieszkują także Czechy , Węgry i Polskę (Orawa i Spisz- około 1700 osób). Mówią językiem słowackim. Większość Słowaków jest katolikami, mniejszość stanowią protestanci i grekokatolicy.
Rada Bezpieczeństwa – jeden z sześciu organów głównych ONZ powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych (jej istnieniu i kompetencjom poświęcono rozdział V, VI i VII KNZ)

Doszło do kolejnej demonstracji byłych wojskowych i policjantów w Bagdadzie, podczas której Amerykanie zabili dwóch jej uczestników.

23 czerwca

W środkowym Iraku zaczęły mnożyć się ataki na wojska Stanów Zjednoczonych. Amerykanie ogłosili, że przez czas nieokreślony będą płacić uposażenie byłym żołnierzom irackim z wyjątkiem oficerów Gwardii Republikańskiej i funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa. Zapowiedzieli też utworzenie w ciągu dwóch lat 40-tysięcznej nowej armii irackiej.

Jednostka Wojskowa „GROM” im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej – polska jednostka specjalna, sformowana 13 lipca 1990 (Jednostka Wojskowa nr 2305).
Condoleezza Rice (ur. 14 listopada 1954 w Birmingham, USA) – amerykańska polityk, doktor nauk politycznych, doktor honoris causa, w latach 2001-2005 przewodnicząca Narodowego Komitetu Bezpieczeństwa USA w administracji prezydenta George W. Busha. Była sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych. 20 sierpnia 2008 roku w imieniu Stanów Zjednoczonych Ameryki podpisała umowę z Radosławem Sikorskim, ministrem spraw zagranicznych o budowie tarczy antyrakietowej w Polsce.

27 czerwca

Ajatollah Mohammad Bakir al-Hakim, jeden z duchowych przywódców szyitów irackich, wezwał wiernych, by nie atakowali sił koalicji amerykańsko-brytyjskiej. Stosowanie przemocy to ostateczność. Powinniśmy zacząć od rokowań i pokojowego demonstrowania przeciwko okupacji.

30 czerwca

John Philip Abizaid (ur. 1 kwietnia 1951 w Coleville w stanie Kalifornia) – amerykański dowódca wojskowy arabskiego pochodzenia, emerytowany generał , głównodowodzący CENTCOM-u (Centralnego Dowództwa Sił Zbrojnych USA) w latach 2003–2007.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

W czerwcu w atakach dokonywanych przez Irakijczyków zginęło 17 żołnierzy Stanów Zjednoczonych, o 9 więcej niż w maju. Sekretarz obrony USA Donald Rumsfeld stwierdził, że nie jest to wojna partyzancka.

Lipiec

7 lipca

Przywódcy iraccy zgodzili się wejść w skład Rady Zarządzającej. Jednocześnie wezwali dowódców amerykańskich, aby zgodzili się powołać irackie siły obrony cywilnej, które wzięłyby odpowiedzialność za utrzymanie spokoju w miastach Iraku, co złagodziłoby rosnące napięcie w stosunkach między siłami koalicyjnymi i ludnością. W Bagdadzie i w Nadżafie odbyły się pierwsze posiedzenia rad miejskich. Wcześniej zaczęły działać one w Mosulu i Basrze.

Donald Henry Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932 w Evanston, Illinois) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, sekretarz obrony USA w gabinecie prezydenta George’a W. Busha w latach 2001-2006. Poprzednio również pełnił tę funkcję przez rok i dwa miesiące w administracji Geralda Forda.
Jegor Timurowicz Gajdar (ros. Егор Тимурович Гайдар) (ur. 19 marca 1956 w Moskwie – zm. 16 grudnia 2009 tamże) - premier i minister finansów Federacji Rosyjskiej w latach 1991-1992.

10 lipca

Stan osobowy irackiej policji pozostającej pod rozkazami Amerykanów osiągnął 35 tys. funkcjonariuszy (docelowo 61 tys.).

13 lipca

W Bagdadzie odbyło się inauguracyjne posiedzenie 25-osobowej Rady Zarządzającej, pierwszego od wojny centralnego organu władzy złożonego z samych Irakijczyków. Choć Rada dysponuje pewnymi uprawnieniami wykonawczymi, władze okupacyjne otrzymały prawo weta w stosunku do jej decyzji. Zadaniem Rady jest także nadzorowanie prac nad nową konstytucją Iraku. Skład Rady odzwierciedlił podziały religijne i etniczne Iraku, dominują w niej szyici. Dzień obalenia Saddama Husajna (9 kwietnia) został ustanowiony przez Radę nowym Świętem Narodowym Iraku.

Marek Belka (ur. 9 stycznia 1952 w Łodzi) – polski ekonomista, profesor, polityk, wykładowca akademicki, urzędnik w instytucjach finansowych. Dwukrotnie wicepremier i minister finansów, od 2 maja 2004 do 31 października 2005 premier RP, od 11 czerwca 2010 prezes Narodowego Banku Polskiego.
Orzysz (niem. Arys, prus. Aris) - miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orzysz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego. Położone nad rzeką Orzyszą między jeziorami Sajno i Orzysz. Według danych z 31 grudnia 2008 miasto zamieszkiwało 5998 osób (gminę - 9812 osób). Drugie co do liczby mieszkańców miasto w powiecie piskim.

14 lipca

L. Paul Bremer poinformował, iż we wszystkich ważniejszych miastach i w 85% mniejszych miejscowości utworzono rady municypalne.

16 lipca

Iracka Rada Zarządzająca zapowiedziała powołanie specjalnego trybunału dla osądzenia funkcjonariuszy reżimu Saddama Husajna.

Szef Centralnego Dowództwa wojsk amerykańskich gen. John Abizaid oświadczył, że w Iraku doszło do klasycznej wojny partyzanckiej.

Saddam Hussajn, właściwie Saddam Hussajn Abd al-Madżid al-Tikriti (صدام حسين عبد المجيد التكريتي) (ur. 28 kwietnia 1937 roku w Al-Audży, zm. 30 grudnia 2006 roku w Bagdadzie) – iracki polityk, generał, prezydent i faktyczny dyktator Iraku w latach 1979-2003. Stracony przez powieszenie.
Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

21-25 lipca

Ppłk Mariusz Gutmański, szef Wydziału Systemów Informatycznych w sztabie Wielonarodowej Dywizji wziął udział w otwarciu sześciu irackich szkół w Ad-Diwanijji (prowincja Al-Kadisijja).

22 lipca

Żołnierze amerykańscy dokonali szturmu na willę w Mosulu, zabijając broniących się w niej synów Saddama Husajna: Udaja i Kusaja. Wcześniej wyznaczono za nich nagrody po 15 mln USD, które otrzymał właściciel willi. Za głowę Saddama Husajna obiecano 25 mln USD.

23 lipca

Kojot, kujot, wilk preriowy Ameryki Północnej (Canis latrans) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae) o wyglądzie pośrednim między małym wilkiem i szakalem. Zamieszkuje obszary od Alaski do Meksyku. Wyróżnia się ok. 19 podgatunków kojota.
Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – urząd administracji rządowej w Polsce podlegający ministrowi właściwemu do spraw wojska. W okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej nosił nazwę Ministerstwa Spraw Wojskowych (M.S.Wojsk.). Jest tzw. resortem siłowym, podobnie jak Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Budżet ministerstwa na rok 2008, wliczając koszty wdrażania samolotów wielozadaniowych, wynosi 23,7 mld złotych .

Arabska telewizja Al-Arabija odtworzyła taśmę z przemówieniem Saddama Husajna nawołującym do dżihadu przeciw okupantom, nagraną prawdopodobnie 20 lipca.

30 lipca

Rada Zarządzająca wyłoniła 9-osobowe grono kierownicze, którego członkowie będą rotacyjnie (przez miesiąc) kierować jej pracami. Pierwszym przewodniczącym został Ibrahim al-Dżafari, szyita z partii Zew Islamu.

Przewodniczący kolegium szefów sztabów armii amerykańskiej gen. Richard Myers stwierdził, że środkowy Irak jest strefą wojenną, a 80% ataków na żołnierzy amerykańskich następuje w trójkącie Bagdad-Ramadi-Tikrit.

Poniższe kalendarium prezentuje wydarzenia z II wojny w Zatoce Perskiej. Chronologiczne zestawienie zawiera godziny w czasie uniwersalnym (UTC). Czas w Polsce to + 2 godziny (do 30 marca +1 godzina), natomiast w Iraku + 3 godziny.
Pierwsza bitwa o Faludżę (kryptonim Vigilant Resolve) była prowadzona przez siły amerykańskie podczas okupacji Iraku w mieście Faludża, które było bastionem sunnickich ekstremistów i terrorystów z Al-Kaidy. Walki toczone w dniach 4 kwietnia - 1 maja 2004 nie zakończyły się jednak zdobyciem kontroli nad miastem.

31 lipca

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski uroczyście pożegnał w Szczecinie żołnierzy polskiego kontyngentu wojskowego wchodzącego w skład Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych w Iraku.

Sierpień

7 sierpnia

Dowódcy partyzantki irackiej podnieśli nagrodę za zabicie amerykańskiego żołnierza z tysiąca do 5000 USD. Od 1 maja do 7 sierpnia w Iraku zginęło 55 żołnierzy amerykańskich i 6 brytyjskich.

10 sierpnia

Marek Maciej Siwiec (ur. 13 marca 1955 w Piekarach Śląskich) – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm I i II kadencji, od 2004 deputowany do Parlamentu Europejskiego, w latach 2007–2009 jego wiceprzewodniczący, z wykształcenia fizyk i dziennikarz.
Druga wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny, który rozpoczął się 20 marca 2003 między koalicją sił międzynarodowych (głównie USA, Wielkiej Brytanii, Australii, Danii i Polski) a armią Iraku. Po ok. trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas i Saddama Husajna i rozpoczynając okupację tego kraju, trwającą formalnie do 2005 r. Siły międzynarodowe liczyły ok. 250 000 żołnierzy amerykańskich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 300 duńskich i 194 polskich (grupy GROM i pododdział usuwania skażeń chemicznych z 4 Pułku Chemicznego w Brodnicy). Oprócz tego siły te były wspierane od północy przez ok. 50 000 partyzantów kurdyjskich. Siły międzynarodowe wkroczyły do Iraku od południa, przekraczając granicę od strony Kuwejtu i Zatoki Perskiej.

Zakończono operację przerzutu w rejon Zatoki Perskiej polskiego kontyngentu wojskowego wchodzącego w skład Wielonarodowej Dywizji. W 21 lotach przetransportowano ponad 2500 żołnierzy, 720 kontenerów i 120 t wyposażenia.

10-11 sierpnia

Dotkliwe braki prądu i paliwa w Basrze przy 50-stopniowym upale doprowadziły do zamieszek i wystąpień przeciwko wojskom brytyjskim. W zajściach zginęły 3 osoby.

11 sierpnia

Moździerz - rodzaj prostego działa strzelającego stromotorowo. W większości, z wyjątkiem największych rodzajów, nie stosuje się oporopowrotnika. Ponieważ rolę ciężkich moździerzy oblężniczych przejęło lotnictwo, obecnie często definiuje się moździerz jako działo nie mające oporopowrotnika. Bywa także utożsamiany z moździerzem piechoty, nazywanym moździerzem właściwym. W starszej literaturze można spotkać nazwę miotacz lub miotacz min.
Aleksander Kwaśniewski (ur. 15 listopada 1954 w Białogardzie) – polski polityk, z zawodu dziennikarz. Od 23 grudnia 1995 do 23 grudnia 2005 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Iracka Rada Zarządzająca powołała 25-osobowe zespół do ustalenia trybu opracowania konstytucji Iraku.

14 sierpnia

Rada Zarządzająca przedstawiła władzom koalicyjnym plan przejęcia odpowiedzialności za bezpieczeństwo w Bagdadzie i dużych miastach Iraku. W tym celu miałyby być stworzone siły policji i bezpieczeństwa liczące 60 tys. osób oraz 8 oddziałów obrony cywilnej po 850 osób każdy.

17 sierpnia

Special Air Service – brytyjska jednostka specjalna założona w 1941 r. przez Davida Stirlinga. Początkowo pomyślana do przeprowadzania ataków za linią wroga w północnej Afryce.
Al-Kadisijja (arab. القادسية) - jedna z 18 prowincji Iraku. Znajduje się w centralnej części kraju. Od 2003 do 2008 roku stacjonowały tutaj wojska międzynarodowe pod polskim dowództwem.

Dokonano akcji sabotażowych w Bagdadzie, gdzie uszkodzono jeden z głównych wodociągów. Bez wody znalazło się 30 tys. mieszkańców. Amerykański czołgista w Bagdadzie zastrzelił operatora agencji Reutera Mazena Danę, biorąc jego kamerę za granatnik.

18 sierpnia

Zakończył się przerzut do Iraku ukraińskiego kontyngentu złożonego z 1651 żołnierzy. Ukraińcy będą pełnić służbę w polskiej strefie w prowincji Wasit. Dowódca kontyngentu gen. Anatołyj Sobora został zastępcą gen. Andrzeja Tyszkiewicza.

Camp Babilon (z ang.: Obóz Babilon) - obóz wielonarodowej dywizji pod dowództwem polskiego kontyngentu, stacjonującej w polskiej strefie w Iraku w latach 2003-2004. Obóz znajdował się w ruinach starożytnego miasta Babilon oraz wielkiego pałacu byłego dyktatora irackiego Saddama Husajna.
Tommy Franks (ur. 17 czerwca 1945 w Wynnewood w Oklahomie) – amerykański generał. Franks był dowódcą amerykańskiego US Central Command w latach 2000-2003. Dowodził amerykańską inwazją na Afganistan w 2001 roku oraz na Irak w 2003 roku. Od 1969 jest żonaty z Cathryn Carley, z którą ma córkę, Jacy Carley.

19 sierpnia

W ręce Amerykanów wpadł były wiceprezydent Iraku Taha Yasin Ramadan, który zajmował 20. miejsce na liście 55 najbardziej poszukiwanych funkcjonariuszy reżimu. W Bagdadzie dokonano zamachu na hotel "Canal" zajmowany przez ONZ. Uderzyła weń wyładowana materiałami wybuchowymi ciężarówka. W zamachu zginęły 23 osoby, w tym specjalny wysłannik Narodów Zjednoczonych Brazylijczyk Sergio Vieira de Mello. Atak ten skłonił m.in. Międzynarodowy Czerwony Krzyż do wycofania personelu z Iraku.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Kofi Atta Annan (urodzony 8 kwietnia 1938 w Kumasi, w Ghanie) - Sekretarz Generalny ONZ w okresie od 1 stycznia 1997 do 31 grudnia 2006. W 2001 roku został wyróżniony Pokojową Nagrodą Nobla.

Dowódca Wielonarodowej Dywizji gen. Andrzej Tyszkiewicz potwierdził wiadomość, że sąsiadująca z Bagdadem północna część prowincji Babil, jednej z pięciu prowincji polskiej strefy, pozostanie pod kontrolą Amerykanów.

21 sierpnia

Amerykanie zakomunikowali o schwytaniu Alego Hasana al-Hamida (znanego też jako al-Madżid at-Tikriti) – Chemicznego Alego, zajmującego 5. miejsce na liście 55 najbardziej poszukiwanych Irakijczyków.

23 sierpnia

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) inaczej Wojsko Polskie - siły i środki wydzielone przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej
Brodnica (niem. Strasburg) – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim obecnie położone po obu stronach rzeki Drwęcy. Historyczne centrum miasta leży na prawym (zachodnim) brzegu rzeki, w ziemi chełmińskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa toruńskiego.

ONZ wznowiła pracę w Iraku pod kierownictwem specjalnego wysłannika Portugalczyka Ramiro Lopes da Silva. Do państw koalicji przyłączyła się Armenia, która wysłała do Iraku 10 saperów i 3 lekarzy. W sumie w Iraku znajdowali się przedstawiciele ponad 30 państw.

24 sierpnia

Wojska Lądowe (WL) – jeden z czterech, obok Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych, rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgromadzenie Ogólne (ZO) to jeden z sześciu organów głównych ONZ, powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych. Ma swoją siedzibę w Nowym Jorku w USA.

W Nadżafie, jednym z głównych ośrodków polskiej strefy stabilizacyjnej w Iraku i świętym mieście szyitów, dokonano zamachu na wielkiego ajatollaha Sajeda Muhammada Saida Tabatabahiego al-Hakima. Ajatollah został lekko ranny, a w zamachu zginęły 3 osoby.

25 sierpnia

Dowództwo sił amerykańskich poinformowało o śmierci w Iraku 138. żołnierza, który zginął po 1 maja, kiedy prezydent George W. Bush ogłosił zakończenie głównych działań wojennych. Liczba amerykańskich żołnierzy, którzy zginęli po 1 maja, zrównała się z liczbą zabitych podczas wojny.

Bitwa o City Hall - bitwa stoczona w dniach 3 kwietnia do 6 kwietnia 2004 pomiędzy usiłującymi zdobyć "City Hall" w centrum Karbali irackimi rebeliantami a broniącymi tego obiektu polskimi i bułgarskimi żołnierzami Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe. Największe starcie bojowe polskich żołnierzy od czasu II wojny światowej.
Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Premier RP Leszek Miller pożegnał kolejną grupę polskich żołnierzy odlatujących do Iraku. Wieczorem ostrzelano z moździerzy polską bazę logistyczną w Karbali – nie było ofiar i strat.

26 sierpnia

Oddziały Wielonarodowej Dywizji (batalion bułgarski) w polskiej strefie stabilizacyjnej Iraku przejęły odpowiedzialność za prowincję Karbala.

27 sierpnia

Krzysztof Tadeusz Kaśkos (ur. 10 października 1974, zginął w zamachu terrorystycznym 5 czerwca 2004 w Bagdadzie) – porucznik Wojska Polskiego pochodzący z Wrocławia.
Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala, czes. Bílsko-Bělá) – miasto na prawach powiatu w Polsce południowej, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest stolicą powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej.

L. Paul Bremer stwierdził, że odbudowa Iraku będzie kosztowała dziesiątki miliardów dolarów. Pełne przywrócenie dostaw energii elektrycznej pochłonie 10 mld USD, a przywrócenie zaopatrzenia w wodę – 16 mld USD. Według szacunkowych obliczeń ekspertów, Stany Zjednoczone wydają 4 mld USD miesięcznie na operację w Iraku.

13 Elbląski Pułk Przeciwlotniczy (13 pplot) – oddział Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wchodzący w skład 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Kazimierza Jagiellończyka. Stacjonuje w garnizonie Elbląg. Święto pułkowe: 1 września ustanowione w sierpniu 2005 r.
Druga bitwa o Faludżę (kryptonim Phantom Fury) była prowadzona przez siły amerykańskie podczas okupacji Iraku w mieście Faludża, które było bastionem sunnickich ekstremistów i terrorystów z Al-Kaidy. Walki toczone w dniach 7 listopada – 16 listopada 2004, zakończyły się odbiciem miasta przez sprzymierzonych.

28 sierpnia

Hiszpańsko-latynoamerykańska brygada "Plus Ultra" dowodzona przez gen. Alfredo Cardonę Torresa przejęła kontrolę nad prowincją Al-Kadisijja w polskiej strefie stabilizacyjnej.

29 sierpnia

W świętym mieście szyitów Nadżafie zginął w zamachu szyicki przywódca ajatollah Muhammad Bakir al-Hakim. Wypełniony materiałem wybuchowym samochód eksplodował przed meczetem-mauzoleum Alego. Oprócz ajatollaha zginęło od 83 do 125 osób.

30 sierpnia

Wydarzenia poprzedzające wybuch II wojny nad Zatoką Perską - szereg wydarzeń polityczno-militarnych, które doprowadziły do wybuchu II wojny w Zatoce Perskiej.
Andrzej Tyszkiewicz (ur. 3 października 1949 w Ciechanowie) – generał broni Wojska Polskiego i dyplomata, były ambasador RP w Bośni i Hercegowinie, szef EUMM Gruzja.

Szyicki imam Muhammad Bahr al-Ulum oświadczył, że na znak protestu przeciwko zamachowi w Nadżafie zawiesza udział w irackiej Radzie Zarządzającej.

31 sierpnia

Ostatnia grupa polskich żołnierzy (40 oficerów i szeregowych) stacjonujących w Obozie Kojot w Kuwejcie wyruszyła do polskiej strefy stabilizacyjnej w Iraku.

Wrzesień

1 września

Eufrat (gr. Εὐφράτης Euphrates; także Firat, arab. الفرات, Nahr al-Furat, kurd. Ferat) to obok Tygrysu jedna z dwu największych rzek Mezopotamii. Nazwa "Eufrat" ma korzenie w języku akadyjskim, w którym określano ją mianem Purattu, w perskiej wersji Ufrattu, co oznaczało "dobro", a z kolei z perskiej formy pochodzi nazwa grecka Euphrates.
Węgorzewo (dawniej Węgobork, niem. Angerburg, lit. Ungura) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, siedziba gminy miejskiej Węgorzewo, na terenie historycznej krainy Litwa Mniejsza. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego a w latach 1999-2001 do powiatu giżyckiego. Od 1 I 2002 miasto powiatowe.

Iracka Rada Zarządzająca ogłosiła listę 25 ministrów – członków przejściowego rządu irackiego. W jej skład weszło 13 szyitów, 5 arabskich sunnitów, 5 Kurdów (także sunnitów), chrześcijanin i Turkmen. Ministrem spraw zagranicznych Iraku został Kurd Hosziar Zebari. Ministrowie podlegają Radzie Zarządzającej, ale ich pracę nadzorują także doradcy zagraniczni. Rząd nie ma premiera. Szefem władzy wykonawczej jest natomiast amerykański administrator Iraku L. Paul Bremer. Odbył się pogrzeb ajatollaha Muhammada Bakira al-Hakima, w którym uczestniczyło 200-300 tys. szyitów.

Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.
Biuro Ochrony Rządu - jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, której głównymi zadaniami są ochrona obiektów i osób, które są ważne ze względu na dobro i interes państwa. Obecnym szefem Biura Ochrony Rządu jest gen. bryg. Marian Janicki.

2 września

Przed siedzibą komendanta irackiej policji w Bagdadzie eksplodował samochód-pułapka. Zginął policjant, kilkunastu zostało rannych. Ponadto w Bagdadzie zginęło dwóch amerykańskich żandarmów.

3 września

Abdel Aziz al-Hakim, młodszy brat ajatollaha Muhammada Bakira al-Hakima został wybrany na stanowisko przewodniczącego Najwyższej Rady Rewolucji Islamskiej w Iraku (SCIRI), jednej z najważniejszych organizacji szyitów irackich.

Na uroczystości w Obozie Babilon koło Al-Hilli gen. Andrzej Tyszkiewicz, dowódca Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych przejął od amerykańskiego generała Jamesa Conwaya odpowiedzialność za środkowo-południową strefę Iraku. Dywizja liczy około 9000 żołnierzy, w tym ponad 2300 polskich, 1650 ukraińskich i ponad 1300 hiszpańskich. Gen. Tyszkiewicz dysponuje także 2500 żołnierzy amerykańskich (żandarmi do ochrony konwojów i siły szybkiego reagowania). Strefa środkowo-południowa (80 tys. km2) obejmuje blisko 20% powierzchni Iraku.

Tomaszów Mazowiecki (do 1926 Tomaszów)– miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa piotrkowskiego. Szóste co do wielkości, a czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
Szczecin (łac. Sedinum lub Stetinum, niem. Stettin) – miasto na prawach powiatu, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego. Szczecin jest jednym z najstarszych i największych miast w Polsce (3. miejsce pod względem zajmowanej powierzchni i 7. pod względem liczby ludności). Szczecin jest członkiem Unii Metropolii Polskich. Miasto jest centrum aglomeracji szczecińskiej, skupiającej okoliczne gminy i miasta. Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 406 307 mieszkańców.

4 września

Minister obrony Federacji Rosyjskiej Siergiej Iwanow oświadczył, że w razie przyjęcia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ rezolucji dającej mandat dla sił międzynarodowych w Iraku, Rosja może wysłać do tego kraju swoich żołnierzy. Irackie siły policyjne, wojskowe i paramilitarne (korpus obrony cywilnej) osiągnęły liczebność około 60 tys. osób.

6 Brygada Powietrznodesantowa im. gen. bryg. Stanisława Franciszka Sosabowskiego (6 BPD) – związek taktyczny wojsk aeromobilnych Sił Zbrojnych RP, Jednostka Wojskowa 2250.
Wrocław (, niem. Breslau ?/i, dialekt śląski Brassel, czes. Vratislav lub Vroclav, węg. Boroszló) – historyczna stolica Śląska, miasto na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki), stolica województwa dolnośląskiego, oraz siedziba władz wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin.

Na północ od Al-Hilli grupa szabrowników ostrzelała polskich żołnierzy z broni maszynowej. Nie poniesiono strat w ludziach i sprzęcie.

6 września

Podczas wizyty w Obozie Babilon w polskiej strefie stabilizacyjnej sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych Donald Rumsfeld ocenił jako wielkie osiągnięcie obecność w Iraku wojsk z wielu państw. Przyznał jednak, że sytuacja w Iraku jest nadal złożona i niestabilna.

8 Irakijczyków ostrzelało polski patrol w pobliżu koszar Gwardii Republikańskiej w Al-Hilli. Polacy odpowiedzieli ogniem i zatrzymali pięciu napastników.

W prowincji Wasit w polskiej strefie stabilizacyjnej ukraiński żołnierz zabił irackiego kierowcę, który nie zatrzymał się do kontroli. Był on pierwszą osobą, która zginęła z rąk żołnierzy Wielonarodowej Dywizji dowodzonej przez gen. Andrzeja Tyszkiewicza.

7 września

W Iraku znajdowało się około 130 tys. żołnierzy amerykańskich i przeszło 20 tys. żołnierzy z innych państw, w tym 11 tys. brytyjskich, około 3000 włoskich i ponad 2300 z Polski. Prezydent George W. Bush zaapelował do Kongresu o przyznanie dodatkowych 87 mld USD na ustabilizowanie sytuacji w Iraku i Afganistanie. Poinformował, że wojskom amerykańskim w Iraku pomagają dwie dywizje wielonarodowe: jedna pod dowództwem brytyjskim, druga pod polskim. Dodał, iż nasi dowódcy proszą o trzecią dywizję wielonarodową, aby bardziej równomiernie podzielić się zadaniami.

8 września

Jegor Gajdar, autor rosyjskich reform rynkowych został zaproszony przez amerykańską administrację w Iraku do przygotowania programu odbudowy kraju. Wielka Brytania wysłała do Iraku dodatkowo około 2000 żołnierzy.

Minister obrony narodowej Jerzy Szmajdziński podjął decyzję o zwiększeniu środków finansowych na poprawę łączności i możliwości telefonicznego kontaktowania się żołnierzy polskiego kontyngentu wojskowego w Iraku z rodzinami w kraju.

9 września

Liga Arabska ogłosiła, że przedstawiciel Iraku będzie uczestniczył w rozpoczynającym się dwudniowym posiedzeniu organizacji. Dania podjęła decyzję o wysłaniu do Iraku dodatkowych 80-90 żołnierzy. Tym samym duński kontyngent osiągnie liczebność 500 osób.

10 września

W pobliżu Al-Hilli ostrzelano dwa patrole – polski i łotewski w środkowo-południowej strefie Iraku. Żaden z żołnierzy nie został ranny.

Sejmowa Komisja Obrony Narodowej wystąpiła do premiera o zwiększenie budżetu MON na operację w Iraku – w roku 2004 o ponad 300 mln zł.

O 13:00 czasu warszawskiego powrócił z rejonu Zatoki Perskiej do macierzystej bazy w Świnoujściu ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki". W czasie wykonywania zadań bojowych okręt przepłynął około 35 tys. Mm, wziął udział w 34 misjach bojowych w składzie międzynarodowych zespołów bojowych CTF-50/53/55.

11 września

Minister obrony narodowej Jerzy Szmajdziński zapowiedział, że za parę dni z Iraku wrócą komandosi z jednostki GROM. Wykluczył zwiększenie polskiego kontyngentu, ale dopuścił możliwość zmiany jego struktury.

14 września

Do Bagdadu przybył amerykański sekretarz stanu Collin Powell.

W Al-Hilli w strefie środkowo-południowej, nad którą kontrolę sprawuje dywizja pod polskim dowództwem, wznowiła produkcję fabryka tekstyliów. Jest to pierwsze od zakończenia wojny przedsiębiorstwo uruchomione w prowincji Babil.

16 września

Wielonarodowa Dywizja pod dowództwem gen. Andrzeja Tyszkiewicza przejęła dotychczas armatę przeciwlotniczą, kilka zestawów przeciwlotniczych "Strzała", granatniki przeciwpancerne, 1200 kbk AK, broń krótką, duże ilości amunicji. W strefie środkowo-południowej w rękach Irakijczyków nadal jednak pozostają ogromne ilości broni różnego typu, w tym rakiety przeciwlotnicze.

17 września

W apelu nadanym przez telewizję satelitarną Al-Arabija domniemany Saddam Husajn wezwał Amerykanów do bezwarunkowego wycofania się z Iraku, a Irakijczyków do wzmożenia ataków i do świętej wojny prowadzonej wszelkimi środkami przeciw najeźdźcom.

Prezydent Stanów Zjednoczonych przesłał do Kongresu plan finansowania działań militarnych i odbudowy Iraku w najbliższym roku budżetowym, opiewający na 87 mld USD. Władze amerykańskie oceniły, że na sfinansowanie odbudowy Iraku poza środkami dostarczanymi przez Stany Zjednoczone potrzeba będzie w ciągu najbliższych czterech lat 30-55 mld USD.

W polskiej bazie w Al-Hilli przeprowadzono wstępną selekcję kandydatów do Irackiego Korpusu Obrony Cywilnej. Do dalszego szkolenia zakwalifikowano ponad 100 osób. Część z nich może w przyszłości zasilić szeregi tworzonej równocześnie Armii Irackiej.

19 września

W Mosulu poddał się były minister obrony Iraku generał Sultan Haszim Ahmed. Amerykanie obiecali usunąć jego nazwisko z listy 55 najbardziej poszukiwanych funkcjonariuszy reżimu Saddama Husajna, co oznacza, że nie czeka go aresztowanie ani odpowiedzialność karna.

Polscy żołnierze przekazali dary szkołom w prowincji Babil.

20 września

W Bagdadzie w wyniku zamachu została ciężko ranna Akila al-Haszimi, członkini irackiej Rady Zarządzającej (zmarła 25 września). W atakach na konwoje i posterunki amerykańskie zginęło 3 żołnierzy amerykańskich, a 13 zostało rannych.

22 września

Prezydent Francji Jacques Chirac] opowiedział się za jak najszybszym, ale stopniowym, dwuetapowym przekazaniem Irakijczykom faktycznej władzy w kraju: Amerykanie mieliby symbolicznie przekazać swe uprawnienia irackiej Radzie Zarządzającej; następnie w ciągu 6-9 miesięcy faktyczna władza miałaby przechodzić w ręce Irakijczyków. Propozycję Chiraca jako po prostu nierealną odrzuciła doradczyni ds. bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych Condoleezza Rice.

Doszło do drugiego samobójczego zamachu bombowego na siedzibę Organizacji Narodów Zjednoczonych w Bagdadzie, w którym zginęło 2 policjantów irackich, a kilkanaście osób zostało rannych.

Marek Belka, koordynator pomocy międzynarodowej w Tymczasowych Władzach Koalicyjnych w Iraku ocenił długi irackie na 130 mld USD i wezwał wierzycieli do ich częściowego umorzenia.

23 września

Szef irackiej Rady Zarządzającej Ahmad Szalabi zajął miejsce przeznaczone dla Iraku na sali obrad Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych.

Wielonarodowa Dywizja pod dowództwem gen. Andrzeja Tyszkiewicza przejęła formalnie kontrolę nad Nadżafem – ostatnią, piątą prowincją w strefie środkowo-południowej w Iraku. Za stabilizację w tej części strefy odpowiada brygada "Plus Ultra" dowodzona przez Hiszpanów. Termin przejęcia Nadżafu był dwa razy przekładany ze względu na opóźnienia w dostawie sprzętu dla batalionów latynoskich współtworzących brygadę.

24 września

W Wiedniu w spotkaniu ministerialnym Organizacji Państw Eksporterów Ropy Naftowej (OPEC) delegaci Iraku uczestniczyli jako pełnoprawny członek tego kartelu naftowego. Delegacji irackiej przewodniczył minister ropy naftowej Ibrahim Bahr al-Ulum.

25 września Sekretarz Generalny ONZ Kofi Annan zarządził ewakuację z Iraku części zagranicznego personelu ONZ.

Ukazał się komunikat rzecznika prasowego Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie przygotowań drugiej zmiany polskiego kontyngentu wojskowego Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych w Iraku. Wyznaczone zostały jednostki, które wymienią kontyngent pełniący aktualnie służbę. Podstawę kontyngentu będą stanowiły pododdziały 11 Dywizji Kawalerii Pancernej, 6 Brygady Desantowo-Szturmowej, 25 Brygady Kawalerii Powietrznej i 10 Brygady Logistycznej. Wymiana polskiego kontyngentu ma nastąpić od połowy stycznia do połowy lutego 2004. Dowódcą Wielonarodowej Dywizji "Centrum-Południe" sił stabilizacyjnych zostanie gen. dyw. Mieczysław Bieniek.

27 września

Pierwszych 31 Irakijczyków wcielonych do Irackiego Korpusu Obrony Cywilnej (ICDC) rozpoczęło służbę u boku polskich żołnierzy w Al-Hilli. Nieznani Irakijczycy ostrzelali polski patrol. Nie było ofiar.

29 września

W rejonie Al-Falludży, 50 km na zachód od Bagdadu, zginął amerykański żołnierz. Liczba żołnierzy amerykańskich zabitych w walkach po 1 maja wzrosła do 181.

30 września

Wieczorem w bazie al-Kut w miejscu stacjonowania kontyngentu ukraińskiego Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych doszło do nieszczęśliwego wypadku – przewrócił się transporter opancerzony BRDM-2. Ukraiński żołnierz poniósł śmierć na miejscu. Był to pierwszy śmiertelny wypadek w Wielonarodowej Dywizji.

Październik

2 października

Przedstawiciel irackiej Rady Zarządzającej Ahmad Szalabi po raz pierwszy wystąpił jako reprezentant nowego Iraku w debacie generalnej na sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych. Zginęło kolejnych dwóch żołnierzy amerykańskich.

Polscy saperzy z Wielonarodowej Dywizji znaleźli w Iraku rakiety przeciwlotnicze produkcji francuskiej typu "Roland". Rozpowszechnienie informacji, iż rakiety zostały wyprodukowane w 2003 r., było przyczyną incydentu dyplomatycznego, który szybko został wyjaśniony. 4 października

W Basrze i Bagdadzie doszło do kolejnych zamieszek wywołanych przez byłych żołnierzy Armii Irackiej domagających się wypłaty żołdu. W Basrze zginął jeden z demonstrantów. W Bagdadzie poległ kolejny żołnierz amerykański.

6 października

Trzech amerykańskich żołnierzy poniosło śmierć w pobliżu Bagdadu.

Minister obrony narodowej Jerzy Szmajdziński podpisał decyzję nr 271/MON w sprawie drugiej zmiany polskiego kontyngentu wojskowego Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych w Iraku.

7 października

Parlament Turcji zaaprobował decyzję rządu o wysłaniu do Iraku wojsk tureckich w celu wsparcia sił koalicyjnych.

9 października

W Bagdadzie doszło do kolejnego ataku samobójczego – zamachowiec wjechał samochodem na dziedziniec komisariatu policji irackiej i wysadził się w powietrze. Zginęło 9 osób.

Wieczorem w Bagdadzie zginęło dwóch żołnierzy amerykańskich. Amerykański administrator Iraku L. Paul Bremer przedstawił bilans pierwszych 6 miesięcy stabilizacji Iraku: do 90% ataków na siły koalicyjne dochodziło na 5% obszaru kraju, co oznacza, iż niebezpieczeństwa nie mają charakteru strategicznego. Do głównych osiągnięć zaliczył przekroczenie przez elektrownie irackie przedwojennego poziomu produkcji prądu, zakończenie 13 tys. remontów, powołanie do służby 40 tys. policjantów irackich i pierwszego batalionu nowej armii irackiej, oczyszczenie 14 tys. km² kanałów nawadniających i zwiększenie miesięcznych dostaw leków z 800 ton w maju do 12 tys. ton obecnie. Poinformował, że w Iraku wychodzi 170 gazet, czynne są prawie wszystkie szkoły podstawowe i średnie oraz 22 uniwersytety i 43 inne uczelnie wyższe.

10 października

O godz. 4.45 w Al-Hilli został ostrzelany z granatnika RPG-7 polski konwój z Wielonarodowej Dywizji sił stabilizacyjnych. Żołnierze nie odnieśli obrażeń.

12 października

W Bagdadzie dwa samochody z materiałem wybuchowym prowadzone przez zamachowców-samobójców eksplodowały przed hotelem "Bagdad", w którym mieszkają przedstawiciele Centralnej Agencji Wywiadowczej, członkowie władz koalicyjnych i niektórzy członkowie irackiej Rady Zarządzającej. Zginęło 6 przechodniów.

15 października

W Iraku rozpoczęła się wymiana pieniędzy z wizerunkiem Saddama Husajna na nowe banknoty. Operacja planowana jest na 3 miesiące. Wymiana wiąże się z dyrektywą władz koalicyjnych nakazującą zniesienie wszelkich symboli obalonego reżimu.

17 października

Nad ranem na terenie polskiej strefy odpowiedzialności grupa Irakijczyków zaatakowała amerykański patrol żandarmerii. Zginęło 3 amerykańskich żołnierzy, a 3 kolejnych zostało rannych. Zginęło także 2 Irakijczyków z miejscowej policji. Do kraju powrócił pododdział żołnierzy jednostki specjalnej GROM.

18 października

W Al-Kut na terenie polskiej bazy wywrócił się samochód typu "Honker" należący do polskiego kontyngentu wojskowego. W wypadku zostało rannych 3 żołnierzy.

20 października

Wieczorem w pobliżu miejscowości Al-Mahawil ostrzelano kilkudziesięcioosobowy polski konwój wojskowy udający się z Bagdadu do Obozu Babilon. Nikt nie odniósł obrażeń, konwój bezpiecznie dotarł do miejsca przeznaczenia.

26 października

Nieznani sprawcy ostrzelali rakietami hotel "Raszid" w Bagdadzie, w którym zatrzymał się amerykański zastępca sekretarza obrony Paul Wolfowitz. Zginął amerykański pułkownik, a 17 osób odniosło rany. W bazie Ad-Diwanija zginął przypadkowo postrzelony sierżant z kontyngentu hiszpańskiego Wielonarodowej Dywizji.

31 października

Wieczorem nieznani sprawcy ostrzelali grupę polskich żołnierzy Międzynarodowej Dywizji "Centrum-Południe" oraz towarzyszących im funkcjonariuszy irackiego Korpusu Obrony Cywilnej. Żaden z nich nie odniósł obrażeń.

2004

31 marca doszło do ataku na konwój amerykański w Faludży. W jego wyniku śmierć poniosło 4 pracowników prywatnej firmy ochroniarskiej Blackwater; ich zmasakrowane zwłoki zostały zawieszone na moście nad Eufratem. W nocach z 3 na 6 kwietnia oddziały Armii Mahdiego podejmowały szturm na polsko-bułgarski posterunek City Hall w centrum Karbali, ponosząc ciężkie straty. Wśród obrońców tylko jedna osoba została lekko ranna. Była to największa bitwa Wojska Polskiego od czasów II wojny światowej. Tego samego dnia przeprowadzono w mieście zamachy, w których zginęło 140 cywilów.

28 czerwca amerykański ambasador Bremer przekazał władzę nad Irakiem w ręce irackiego rządu, na którego czele stanął nominowany przez amerykanów Ijad Alawi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)