Stal węglowa - Polski Serwis Naukowy

Stal niestopowa (dawniej: stal węglowa) - obejmuje wszystkie gatunki stali, w których zawartość określonych pierwiastków jest mniejsza od pewnych wartości granicznych. Graniczne stężenia masowe pierwiastków wyrażone są w procentach w procentach i zgodnie z obowiązującą normą PN-EN 10020:2003 są następujące :

Obróbka cieplno-chemiczna stopów żelaza – zabieg dokonywany na stopach żelaza z węglem takich jak stal, staliwo lub żeliwo, w którym pod wpływem ciepła i chemicznego oddziaływania otoczenia oraz innych działań modyfikuje się niektóre własności fizyczne i chemiczne tych stopów.

Stal stopowa – stal, w której oprócz węgla występują inne dodatki stopowe o zawartości od kilku do nawet kilkudziesięciu procent, zmieniające w znaczny sposób charakterystyki stali. Dodatki stopowe dodaje się by:

Występowanie odmiennych struktur stali, spowodowane jest różną zawartością węgla. Wpływa to na ich własności mechaniczne oraz warunkuje sposób obróbki, dlatego też stal niestopowa stosowana jest powszechnie przy wytwarzaniu konstrukcji oraz części urządzeń mechanicznych, wszędzie tam, gdzie jej charakterystyki są wystarczające do zastosowań.

Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Obróbka cieplna stopów żelaza – zabieg dokonywany na stopach żelaza z węglem takich jak stal, staliwo lub żeliwo, w czasie którego pod wpływem ciepła i innych działań modyfikuje się niektóre własności fizyczne i chemiczne tych stopów.

Podział stali niestopowych

stale niestopowe zwykłej jakości – stosowane bez dodatkowej obróbki

stale niestopowe podwyższonej jakości – często poddawane dodatkowej obróbce cieplnej lub chemicznej.

W zależności od zawartości węgla dzielimy je na:

stale niskowęglowe - o zawartości węgla do około 0,3%

stale średniowęglowe - o zawartości od 0,3 do 0,6%

stale wysokowęglowe - o zawartości powyżej 0,6%

W zależności od zawartości zanieczyszczeń P i S dzielimy je na:

Stop żelaza z węglem – stopy, w których węgiel rozpuszczany jest w żelazie. Węgiel może występować w nich w postaci węgla czystego – grafitu lub węglika żelaza Fe3C zwanego cementytem.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

stale zwykłej jakości - P + S = 0,10%

stale wyższej jakości - P + S = 0,07%

stale najwyższej jakości - P + S = 0,03%

W zależności od stopnia odtlenienia stale dzielimy na:

stale uspokojone - najczęściej wyższej i najwyższej jakości; odmianą tej stali jest stal uspokojona nie starzejąca się

stale półuspokojone

stale nieuspokojone

W zależności od zastosowania stale dzielimy na:

stale konstrukcyjne

stale narzędziowe

stale o szczególnych właściwościach fizycznych i chemicznych

Przypisy

PN-EN 10020:2003 - Definicja i klasyfikacja gatunków stali. , 8 lipca 2003 (pol.).
Ćwiczenie 5. . S. 1-2. Zakład Inżynierii Spajania Politechniki Warszawskiej (pol.).
Leszek A. Dobrzański: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały inżynierski z podstawami projektowania materiałowego.. WNT, 2002, s. 524-528. ISBN 8320427932. (pol.)

Zobacz też

stal niskostopowa,

stal stopowa.