James Stanley Brakhage (14 stycznia 1933 – 9 marca 2003) amerykański reżyser, twórca eksperymentalnych filmów nienarracyjnych. Pierwszy krótki metraż Interim zrealizował w roku 1952. Ponad 50 lat pracy twórczej zaowocowało filmografią obejmującą ok. 300 tytułów, trwających od kilku sekund do paru godzin..

W pracy wykorzystywał innowacyjne i niekonwencjonalne techniki filmowe takie jak: malowanie bezpośrednio na taśmie celuloidowej, dynamiczny 'fast cutting', wielokrotna ekspozycja oraz kamerowanie "z ręki". Jego filmy charakteryzuje liryzm i ekspresywność.

Biografia

Urodzony 14 stycznia 1933 w Kansas City jako Robert Sanders został adoptowany i przechrzczony 3 tygodnie po narodzinach przez Ludwika i Clarę Brakhage. Jako dziecko udzielał się w chórze kościelnym. Wychowywał się w Denver w stanie Kolorado, gdzie uczęszczał do szkoły średniej wraz z filmowcem Larrym Jordanem oraz muzykami Mortonem Subotnickiem i Jamesem Tenney'em. Razem założyli oni grupę teatralną o nazwie Gadflies.

Brakhage przez krótki okres uczęszczał do Dartmouth College, jednak zrezygnował ze stypendium aby skupić się na kręceniu filmów. Pierwszy z nich, Interim, ukończył w wieku lat 19. Muzykę do filmu skomponował jego przyjaciel ze szkoły James Tenney. W roku 1953 Brakhage przeprowadził się do San Francisco, gdzie zaczął uczęszczać do tamtejszej szkoły. Atmosfera California School of the Arts bardzo mu odpowiadała. Nawiązał kontakt z poetami Robertem Duncanem i Kennethem Rexrothem. Po raz kolejny jednak nie udało mu się otrzymać dyplomu, wyjechał do Nowego Jorku w roku 1954. Tam spotkał wiele osobistości świata artystycznego m.in.Mayę Deren, Willarda Maas, Jonas Mekas, Marie Menken, Josepha Cornella, i Johna Cage. Z Cornellem Brakhage współpracował w trakcie realizacji dwóch filmów: Gnir Rednow oraz Centuries of June, natomiast Cage jest odpowiedzialny za ścieżkę dźwiękową do pierwszego kolorowego filmu Stanleya, In Between.

Późniejszy okres nie przyniósł Brakhage'owi oczekiwanego uznania co doprowadziło go do depresji. Również jego sytuacja finansowa była na tyle niekorzystna, że przez chwile rozważał samobójstwo. W trakcie pobytu w Denver poznał Mary Jane Collom, którą poślubił w 1957 roku. Aby wspierać finansowo rodzinę podejmował się kręcenia projektów komercyjnych. W 1959, Jane urodziła i pierwsze dziecko co zostało uwiecznione w filmie Window Water Baby Moving.

Przypisy