Stan Kenton

Stanley Newcomb Kenton (ur. 15 grudnia 1911 w Wichita, zm. 25 sierpnia 1979 w Los Angeles) – amerykański muzyk jazzowy. Prowadził innowacyjną i wpływową orkiestrę jazzową, później udzielał się jako nauczyciel i wychowawca.

Biografia

Stan Kenton urodził się w miejscowości Wichita, stan Kansas, dorastał początkowo w Kolorado, a następnie w Kalifornii. Będąc dzieckiem uczył się grać na pianinie, później uczęszczał do Bell High School w Kalifornii, którą ukończył w 1930 roku.

W latach 30. Kenton grał w zespołach tanecznych Vida Musso i Gusa Arnheima. W czerwcu 1941 roku stworzył własną orkiestrę, która stała się później jednym z najbardziej znanych zespołów lat 40. na wschodnim wybrzeżu USA. Styl zespołu Kentona był określany jako "ściana dźwięku". Mimo, iż był dobrym pianistą, inspirowanym dokonaniami Earla Hinesa, bardziej sprawdzał się w tamtym czasie jako aranżer. W jego zespole nie było muzyków o znanych nazwiskach, jednak latem 1941 roku orkiestra Stana Kentona regularnie grywała dla wymagającej publiczności w Rendezvous Ballroom w Balboa Beach, Kalifornia.

Te początkowe sukcesy nie przełożyły się jednak na ilość sprzedawanych przez firmę Decca nagrań, a umowa ze stacją radiową na tworzenie tła muzycznego do występów innych artystów nie zaliczała się do sukcesów.

Dopiero pod koniec 1943, po podpisaniu kontraktu z Capitol Records, Stan Kenton Orchestra zaczęła zdobywać większą popularność. Nowe nagranie, "Eager Beaver", odniosło sukces. Zespół zaczął być bardziej rozpoznawalny i stopniowo umacniał swoją pozycję na rynku. Około 1945 roku zaczął ewoluować – głównym aranżerem został Pete Rugolo, który rozszerzał i modyfikował pomysły Kentona, a do składu osobowego dołączyła June Christy. Jej przeboje ("Tampico" czy "Accross the Alley From the Alamo") przynosiły zyski, z których Kenton mógł finansować bardziej ambitne projekty. W tym też czasie powstała "Laura" – tytułowa piosenka z filmu, w którym wystąpiła Gene Tierney. Sam Kenton zaczął używać w stosunku do swojej muzyki terminu jazz progresywny.

W 1949 roku Kenton zrobił sobie rok przerwy i zrezygnował z występów. W 1950 wrócił z 39-osobową Innovations in Modern Music Orchestra, która składała się z szesnastu instrumentów smyczkowych, sekcji dętych instrumentów drewnianych i dwóch rogów francuskich. W skład zespołu wchodzili między innymi Maynard Ferguson, Shorty Rogers, Milt Bernhart, John Graas, Art Pepper, Bud Shank, Bob Cooper, Laurindo Almeida, Shelly Manne i June Christy. Artystycznie projekt bronił się, dużo gorzej było od strony komercyjnej. Kenton poprowadził dwie trasy koncertowe w 1950 i 1951 roku, ale szybko powrócił do swojego standardowego "zestawu" 19 muzyków.

Ostatnim sukcesem Kentona był istniejący w latach 1960-1963 zespół złożony z melofonów. Nagrane wraz z nim płyty Adventures in Jazz oraz West Side Story zdobyły nagrody Grammy w 1962 i 1963 roku. Od 1963 roku big band Kentona zaczął ulegać zmianie. Powoli zaczęto rezygnować z utalentowanych solistów na rzecz młodych muzyków, których dziesiątki przewijało się przez zespół Kentona. Kenton Plays Wagner z 1964 roku okazał się ważnym projektem pomimo tego, że Stan zaczął udzielać się wtedy bardziej jako nauczyciel i propagator jazzu. Zachęcał młode zespoły ze szkół średnich do grania jazzu i prezentował im swój styl, ten sam, który nazywał jazzem progresywnym. We wczesnych latach 70. rozwiązał długoletnią współpracę z Capitolem i założył własną wytwórnię płytową The Creative World of Stan Kenton.

Kenton występował niemal do końca swojego życia. Jego ostatni koncert miał miejsce w sierpniu 1979 roku, tydzień przed zawałem serca. Został pochowany w Westwood Village Memorial Park Cemetery, Los Angeles.

czytaj dalej: [2], [3]