Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Solidarność 13 grudnia 1981 - stan wojennyOstatnie posiedzenie Komisji Krajowej przebiegało w gorącej atmosferze. Członkowie najwyższego statutowego ciała „Solidarności” mieli poczucie, że polityka szukania kompromisu z władzami komunistycznymi nie sprawdza się... Piotr O...
1 grudnia obchodzimy Światowy Dzień AIDSBlisko 13 tys. zakażeń wirusem HIV i ponad 2,3 tys. zachorowań na AIDS wykryto w Polsce od początku epidemii w połowie lat 80. Szacuje się, że zakażeń jest co najmniej dwa razy więcej. 1 grudnia obchodzimy Światowy Dzień AIDS. Od 1985 r., ...
15 grudnia Cisco Student Day na Politechnice WarszawskiejPrezentacja najnowszych technologii sieciowych wraz z przykładami zastosowania innowacji technologicznych w różnych projektach będą głównym tematem seminarium Cisco Student Day, które odbędzie się 15 grudnia na Politechnice Warszawskiej.Głównymi organizator...
Ekspert: lęk przed 21 grudnia 2012 r. popularyzuje kulturę MajówChoć z kalendarza Majów nie wynika, że za rok nastąpi koniec świata, to lęk przed tym, co ma nastąpić 21 grudnia 2012 r. świetnie wpisuje się w popularyzację kultury Majów - uważa dr Stanisław Iwaniszewski z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.W rozmow...
Od połowy stycznia nabór innowacyjnych eko-technologiiOd połowy stycznia można ponownie zgłaszać propozycje polskich innowacyjnych technologii ekologicznych, które będą promowane na całym świecie. Ze stworzonego przez resort środowiska tzw. akceleratora zielonych technologii GreenEvo korzysta już 13 firm.Te...
Reklama:
Stan wojenny w Polsce 1981-1983 To hasło encyklopedii posiada podstrony: [1][2] 3
Czy wiesz że...?Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno- wojskowy państw Europy Środkowej i Wschodniej pozostających pod wpływem Związku Radzieckiego. Powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację Republiki Federalnej Niemiec i włączenie jej w struktury sojuszu NATO. Demokracja ( gr. δημοκρατία demokratia "rządy ludu", od wyrazów δῆμος demos "lud" + κρατέω krateo "rządzę") – ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli). Akty prawne dotyczące stanu wojennego
Uchwała Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 155)
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.)
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 156)
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa oraz o zmianie ustroju sądów wojskowych i wojskowych jednostek organizacyjnych Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 157, z późn. zm.)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie zasad postępowania w sprawach o internowanie obywateli polskich (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 159)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wykonania przepisów dekretu o stanie wojennym w zakresie łączności (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 160)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie zasiłków przysługujących członkom rodzin żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 161)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1981 r. w sprawie wykonania dekretu o stanie wojennym w zakresie gromadzenia środków pieniężnych, obrotu pieniężnego i obsługi finansowej oraz udzielania kredytów (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 162)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie obowiązku złożenia do depozytu broni palnej, amunicji i materiałów wybuchowych oraz zakazu noszenia przedmiotów i narzędzi, których używanie może zagrażać porządkowi publicznemu (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 163)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie zezwoleń na zmianę miejsca pobytu w czasie obowiązywania stanu wojennego oraz zasad i trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 164)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 1981 r. w sprawie tymczasowego regulaminu pobytu internowanych w ośrodkach odosobnienia (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 165)
Ustawa z dnia 25 stycznia 1982 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie stanu wojennego (Dz. U. Nr 3, poz. 18, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 18 grudnia 1982 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie zawieszenia stanu wojennego (Dz. U. Nr 41, poz. 273, z późn. zm.)
Uchwała Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1982 r. w sprawie zawieszenia stanu wojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 275)
Uchwała Rady Państwa z dnia 20 lipca 1983 r. w sprawie zniesienia stanu wojennego (Dz. U. Nr 39, poz. 178)
Zobacz też
ofiary stanu wojennego w Polsce 1981-1983
obozy dla internowanych 1981-1982
Jednostki Armii Czerwonej stacjonujące w Polsce
Przypisy
- Uchwała Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 roku w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 155
- Andrzej Ajnenkiel, Konstytucje Polski w rozwoju dziejowym 1791–1997, Warszawa 2001, s. 335; Marian Kallas, Historia ustroju Polski X-XX w., wyd. 4., Warszawa 2001, s. 442; Marian Kallas, Adam Lityński, Historia ustroju i prawa Polski Ludowej, Warszawa 2000, s. 187; Wielka encyklopedia PWN, t. 29, Warszawa 2005, s. 538.
- Uchwała z dnia 25 stycznia 1982 r. (M.P. Nr 5, poz. 20)
- Uchwała Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1982 roku w sprawie zawieszenia stanu wojennego (Dz. U. z 1982 r. Nr 42, poz. 275).
- Uchwała Rady Państwa z dnia 20 lipca 1983 roku w sprawie zniesienia stanu wojennego (Dz. U. Nr 39, poz. 178).
- Encyklopedia Białych Plam, Tom XVI, Radom 2005, s. 239
- Andrei A. Gromyko, Dimitri F. Ustinov, Konstantin U. Chernenko, Mikhail A. Suslov, Yuri V. Andropov "Special Dossier on the Polish Crisis of 1980"
- Oryginał memorandum BP KPZR z sierpnia 1980, dotyczący żądania Ministra Obrony ZSRR przygotowania dodatkowych sił Armii Radzieckiej
- Antoni Dudek: Stan wojenny w Polsce. IPN, 2001.
- Report Warning of Soviet intervention
- ↑ Reagan nie chciał dać Polski ZSRR. Gazeta Wyborcza, 10.03.2007.
- ↑ Andrzej Paczkowski: Pół wieku dziejów Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 331, 347, 349, 350, 354, 355, 371. ISBN 83-01-14487-4.
- ↑ Alert Memorandum: Poland CIACO NID 81.
- Ryszard Terlecki, Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944-1990, Kraków 2007, s. 270-271.
- ↑ Benjamin Weiser: Ryszard Kukliński. Życie ściśle tajne. Warszawa: Świat Książki, 2005. ISBN 83-7391-673-3.
- Ryszard Terlecki, op. cit. 277.
- "Mniejsze zło" postkomuny. Nasz Dziennik, 09.09.2003. [dostęp 2011.06.21]
- ↑ Gabriel Mérétik: Noc generała. Warszawa: Wydawnictwa Alfa, 1989, s. 99, 198. ISBN 83-7001-320-1.
- Komunikat o braku znaczącego zwiększenia komunikacji radiowej w ramach Układu Warszawskiego wydał Sekretarz Generalny NATO, Joseph Lungs w dniu 13 grudnia 1981 o godz 16:00 w kwaterze NATO w Brukseli
- ↑ Specjalna Komisja do spraw Archiwów przy Prezydencie Federacji Rosyjskiej. Dokument odtajniony. Protokół nr 31 z 20 sierpnia 1993 r. "Posiedzenie Biura Politycznego KC KPZR dnia 10 grudnia 1981 roku", cytat w oryginale: "Мы не намерены вводитъ войска в Полъшу"'.
- Oryginał protokołu z narady Biura Politycznego KC KPZR z dnia 10 grudnia 1981
- ↑ Lech Kowalski: Generał ze skazą. Biografia wojskowa gen. armii Wojciecha Jaruzelskiego. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2001, s. 423. ISBN 83-88794-43-4.
- Historia władzy w Związku Radzieckim. 1945-1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 445; Gustaw Herling-Grudziński, Dziennik pisany nocą: 1989-1992, Czytelnik, 1997, s. 449; Stan wojenny ’81 oczami rosyjskiego historyka, "Ciekawostki historyczne", 14 listopada 2011.
- Zob. szerzej: Lech Mażewski, Stany nadzwyczajne w Polsce w latach 1918-1989, Toruń 2006, s. 148-204; Michał Brzeziński, Stany nadzwyczajne w polskich konstytucjach, Warszawa 2007, s. 127-147.
- Zob. Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. (Dz.U. Nr 7, poz. 36).
- Stanisław Gebethner, [w:] Janina Zakrzewska (red.), Prawo państwowe PRL, Łódź-Warszawa 1964, s. 139.
- Stefan Rozmaryn, Polskie prawo państwowe, Warszawa 1951, s. 532.
- ↑ Romuald Kraczkowski, Sejm w okresie PRL, [w:] Juliusz Bardach (red.), Dzieje Sejmu polskiego, wyd. 2.. Warszawa, 1997, s. 299.
- Sejm PRL VIII kad. – III sesja, druk nr 132.
- Andrzej Gwiżdż, Opinia w sprawie zagadnień prawnych związanych z wprowadzeniem w Polsce stanu wojennego w 1981 r., 1992, s. 12.
- Jerzy Stembrowicz, Z problematyki stanu nadzwyczajnego w prawie konstytucyjnym, "Więź" 1988, nr 11-12, s. 108-109 oraz tegoż, Rada Państwa w początku lat osiemdziesiątych, "Studia Prawnicze", 1989, nr 2-3, s. 250.
- Zbigniew Witkowski, [w:] Jan Galster, Edmunt Mizerski, Zbigniew Witkowski, Nowe uregulowania w polskim prawie konstytucyjnym, s. 77, przyp. 14.
- Lech Gardocki, Odpowiedzi na pytania Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej p. prof. Jerzego Wiatra, dotyczące kwestii prawnych, Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, Warszawa 1996.
- Ryszard Terlecki, op. cit., s. 286-288
- Stéphane Courtois, Nicolas Werth, Jean-Louis Panné, Andrzej Paczkowski, Karel Bartosek, Jean-Louis Margolin Czarna Księga Komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 83-7180-326-5 s. 363
- Ryszard Terlecki, op. cit., s. 290
- G.Waligóra – Konfederacja Polski Niepodległej 1979-1989. Biuletyn IPN 12/2009, s. 105
- Maksymalną liczebność PZPR osiągnęła w 1980, gdy w jej szeregach znajdowało się 3092 tys. członków. Rezygnacja z członkostwa w PZPR następowała już od roku 1980, kiedy to zalegalizowano NSZZ Solidarność, jednak wprowadzenie stanu wojennego znacznie przyspieszyło ten proces.
- Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do Zbadania Działalności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z działalności w okresie 10. kadencji Sejmu (1989-1991), Warszawa 1991. Komisja zbadała łącznie 122 przypadki zgonów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, iż sprawcami ich byli funkcjonariusze MSW
- Ofiary stanu wojennego i lat następnych do 1989
- Opracowanie zbiorcze "Dokumentacja i rzeczywistość" Wydawnictwo Aramant, Warszawa, 1993
- name="Historia 1939 – 1997/98. Polska i świat">Andrzej Garlicki: Historia 1939 – 1997/98. Polska i świat. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe "Scholar", 1998, s. 385, 386. ISBN 83-87367-23-0.
- name="Historia 1939 – 1997/98. Polska i świat"
- name=Dzieje Polski. Kalendarium"
- name=Dzieje Polski. Kalendarium"
- name=Dzieje Polski. Kalendarium">Andrzej Poleski, Jakub Basista, Tadeusz Czekalski, Krzysztof Stopka: Dzieje Polski. Kalendarium. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000, s. 794, 799. ISBN 83-0803-028-9.
- Norman Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków 1999, s. 1181
- Andrzej Ajnenkiel, Konstytucje Polski w rozwoju dziejowym 1791-1997, Warszawa 2001, s. 335
- Wojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1993, t. 2, Warszawa 1995, s. 826
- ↑ Andrzej Friszke: Polska. Losy państwa i narodu 1939-1989. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2003, s. 404. ISBN 83-207-1711-6.
- Niezmienne oceny stanu wojennego: 1999 – 2001, Raport TNS OBOP
- http://www.pentor.pl/56212.xml, Raport Pentor Research International
- Ł. Kamiński "Przed i po 13 grudnia. Państwa Bloku Wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980-1982" IPN 2006, ISBN 83-60464-22-7
- reż. Dariusz Jabłoński "Gry wojenne" (2008, odc. 4/5) serial dok. zawierający osobiste wypowiedzi członków KC KPZR dot. okoliczności i przebiegu Stanu wojennego w Polsce
- Władimir Bukowski Moskiewski proces, Warszawa 1998, s. 569
- Rada Państwa na podstawie art. 30 pkt 5 Konstytucji była upoważniona do wydawania dekretów z mocą ustawy. Jednakże art. 31 ust. 1 Konstytucji ograniczał to prawo do okresów między sesjami Sejmu. W grudniu 1981 r. trwała sesja Sejmu, pomimo to zdecydowano się na wydanie – "w związku z art. 33 ust. 2 Konstytucji", jak określono w jego arendze – Dekretu o stanie wojennym (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 154) oraz Dekretu o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 156) i Dekretu o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa oraz o zmianie ustroju sądów wojskowych i wojskowych jednostek organizacyjnych Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 157). Tym samym przy wydaniu tych dekretów zostały naruszone przepisy konstytucyjne. Romuald Kraczkowski, Sejm w okresie PRL, [w:] Juliusz Bardach (red.), Dzieje Sejmu polskiego, wyd. Warszawa 1997 s. 299
- ↑ Mirosław Lewandowski, Maciej Gawlikowski - "Gaz na ulicach", cz. 2., s. 321 i nast. ISBN 978-83-927061-2-0
- Mirosław Lewandowski: Oświadczenie w sprawie wniosku o pociągnięciu do odpowiedzialności osób winnych wprowadzenia stanu wojennego.
- Adam Słomka: Wystapienie sejmowe w związku ze sprawozdaniem Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej z przeprowadzonego postępowania w sprawie z wniosku wstępnego o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu oraz do odpowiedzialności karnej 26 osób w związku z wprowadzeniem i realizacją stanu wojennego (druk nr 1745).
- interia.pl: Sąd zwrócił IPN akt oskarżenia za stan wojenny.
Uwagi
- Przyjęciu uchwały Rady Państwa sprzeciwił się jeden z jej członków, Ryszard Reiff, przedstawiciel PAX (Protokół nr 22/81 nadzwyczajnego posiedzenia Rady Państwa, "Rzeczpospolita" z 12–13 grudnia 1992), za co został usunięty ze stanowiska
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kartki obozowego dziennika ze Strzebielinka chował w majtkach. Dzięki temu przetrwały - unikalne wspomnienia internowanego w stanie wojennym opozycjonisty (pol.)
Jaruzelski ogłasza stan wojenny – nagranie video z archiwum TVP, 24 min. (konieczna wtyczka Silverlight) (pol.)
Strona o Internowanych w czasie Stanu wojennego (pol.)
Zdjęcia z manifestacji w Gdańsku 1 maja 1982 roku (pol.)
Tragiczne wydarzenia z 31 sierpnia 1982 r. w Lubinie (pol.)
Maria Szcześniak "Idź i zabij" – Pacyfikacja Kopalni Wujek 16 grudnia 1981 (pol.)
Lista 100 ofiar śmiertelnych stanu wojennego w latach 1981 – 1989 (pol.)
Poczta Solidarności Podziemnej w latach od roku 1982 (pol.)
Oficjalny portal IPN – Stan wojenny: 13grudnia81.pl (pol.)
The state of war in Poland 1981 – strona uczniów LO w Olecku (pol.)
Ściśle tajny protokół z posiedzenia KC PZPR na temat sytuacji społeczno-politycznej w kraju z dnia 13 XII 1981 (pol.)
przejdź do podstrony: [1][2] 3
Czy wiesz że...? beta
Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej ( niem. Ministerium für Staatssicherheit (MfS)), powszechnie zwane Stasi – naczelny organ bezpieczeństwa NRD, utworzony 8 lutego 1950 roku. MfS odpowiedzialne było za kierunek bezpieczeństwa wewnętrznego, wywiadu wewnętrznego i zagranicznego oraz kontrwywiadu Niemieckiej Republiki Demokratycznej.
Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.
Telefon (z gr. tele – daleko oraz phone – głos) – urządzenie stanowiące zakończenie łącza telefonicznego; gł. części a.t.: mikrotelefon, w którym zachodzi przetwarzanie dźwięków mowy na sygnał elektryczny (w mikrofonie) lub operacja odwrotna (w słuchawce), tarcza numerowa lub klawiatura, wytwarzające impulsy wybiórcze, oraz przetwornik sygnału elektrycznego na sygnał (optyczny lub akustyczny) przywołujący abonenta.
Akademia Morska w Gdyni – uczelnia kształcąca wysoko kwalifikowane kadry na potrzeby gospodarki morskiej, a w szczególności przyszłych oficerów marynarki handlowej - specjalistów w zakresie nawigacji i eksploatacji statków, eksploatacji siłowni okrętowych, elektroniki i elektrotechniki okrętowej, również eksploatacji portów i logistyki, eksploatacji lądowych systemów technicznych i remontów, specjalistów ds. gospodarki morskiej oraz kadr menadżerskich dla przedsiębiorstw lądowego zaplecza gospodarki morskiej.
Kominiarka - nakrycie głowy oraz twarzy. Używana jest przez motocyklistów, alpinistów, robotników na wysokościach, kominiarzy, służby mundurowe i przestępców. Istnieją różne rodzaje kominiarek, zarówno takie, które chronią twarz przed odmrożeniem, jak i takie, z cienkiego materiału, które służą zachowaniu higieny kiedy ma się na głowie kask. Bywa używana także w celu utrudnienia ustalenia tożsamości.
|