Stanisław Dobrzycki - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Dobrzycki (ur. 30 marca 1875 w Krzęcinie koło Skawiny, zm. 15 lipca 1931 w Poznaniu), polski historyk literatury, profesor i rektor Uniwersytetu Poznańskiego, slawista.

Był synem Marcina (organisty) i Heleny z Podoskich. Uczęszczał do gimnazjum Św. Anny w Krakowie (1885-1893), następnie studiował filologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1893-1897), m.in. pod kierunkiem Jana Baudouina de Courtenay (opiekuna pracy doktorskiej) i Stanisława Tarnowskiego. Obronił doktorat na UJ w 1898 na podstawie pracy O mowie ludowej we wsi Krzęcinie; wcześniej przez rok studiował jeszcze filologię na uniwersytecie praskim. Pracował jako nauczyciel języka polskiego w Krakowie i Bochni (1899-1901); w 1901 wyjechał do Szwajcarii i został profesorem nadzwyczajnym oraz kierownikiem Katedry Języków i Literatur Słowiańskich na Uniwersytecie we Fryburgu. W 1906 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego, a w roku akademickim 1911/1912 był dziekanem Wydziału Filozoficznego. W 1909 bez powodzenia ubiegał się o Katedrę Historii Literatury Polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (po Stanisławie Tarnowskim).

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

W 1919 powrócił do Polski i został profesorem Uniwersytetu Poznańskiego. Kierował I Katedrą Historii Literatury Polskiej, w latach 1920-1921 był dziekanem Wydziału Filozoficznego, w roku akademickim 1924/1925 pełnił funkcję rektora, rok później - prorektora. Prowadził wykłady z historii literatury staropolskiej. W 1926 został wybrany na członka-korespondenta PAU, należał także do Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1920 członek zwyczajny, 1923-1926 sekretarz generalny). W listopadzie 1925 wyróżniono go jednogłośnym wyborem na przedstawiciela uniwersytetów europejskich na obchodach półwiecza Institut Catholique w Paryżu; 30-lecie pracy naukowej Dobrzyckiego uhonorowano wydaniem Księgi pamiątkowej ku uczczeniu 30-letniej pracy naukowej i nauczycielskiej Stanisława Dobrzyckiego (1928) i uroczystym jubileuszem na Uniwersytecie Poznańskim. W 1925 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim francuskiej Legii Honorowej. Był kuratorem i filistrem honorowym Korporacji Chrobria.

Filister - nazwa używana w korporacjach akademickich na określenie członków wspierających korporacji tj. tych członków korporacji, którzy uzyskali wyższe wykształcenie i zrezygnowali z czynnej działalności w korporacji. Filistrzy zobowiązani są do duchowego i finansowego wspierania czynnej korporacji.

Politechnika Łódzka – państwowa wyższa uczelnia techniczna w Łodzi. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowana przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 5. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 1058. pośród wszystkich typów uczelni.

W pracy naukowej zajmował się historią literatury polskiego średniowiecza i Odrodzenia, literaturą ludową oraz metodologią badań literackich. Uważał, że na zjawiska literackie duży wpływ mają czynniki socjologiczne oraz warunki topograficzne. Zainicjował szerokie badania nad twórczością Kochanowskiego, m.in. pod kątem językowym; dokonał szczegółowej analizy hymnu Czego chcesz od nas, Panie. Analizował również twórczość innych autorów, zwłaszcza Mickiewicza; przygotował wydanie Żywotu Adama Mickiewicza autorstwa syna poety Władysława (1929-1931, 2 tomy). Zajmował się badaniem kolęd staropolskich i ich związkami z kolędami czeskimi. W czasie pracy w Szwajcarii współpracował z wydawaną tamże Encyklopedią Polską (1915-1919). W gronie jego uczniów byli m.in. Tytus Benni i Ludwik Bronarski.

Władysław Mickiewicz (ur. 23 czerwca 1838 w Paryżu, zm. 9 czerwca 1926 tamże) – działacz sprawy polskiej na emigracji, najstarszy syn Adama Mickiewicza i Celiny z Szymanowskich.

I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie (znane również jako Kolegium Nowodworskie, Nowodworek), dawne Gimnazjum św. Anny – jedna z najstarszych istniejących i nieprzerwanie działających w Polsce szkół średnich o charakterze świeckim.

Niektóre prace:

Studia nad średniowiecznym piśmiennictwem polskim (1901)

Spis literackich artykułów i rozpraw Mochnackiego (1903)

Samogłoski nosowe w gwarze kilkunastu wsi góralskich w powiecie myślenickim i limanowskim (1905)

Kochanowski w "Roxolankach" (1906)

Pieśni Kochanowskiego (1906)

"Nie-boska komedia" (1907)

Z dziejów literatury polskiej (1907)

Psałterz Kochanowskiego (1910)

Sebastian Grabowiecki i jego "Rymy duchowne" (1910)

Notatki do dziejów języka polskiego literackiego (1911)

La letteratura polacca (1916)

O kolędach (1923)

Historia literatury polskiej (1927)

Ze studiów o Kochanowskim (1929)

Synami Stanisława Dobrzyckiego byli Stanislaw, Jan (profesor cukrownictwa Politechniki Łódzkiej) i Jerzy (profesor historii nauki w Instytucie Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN); córka Irena została profesorem anglistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Corka Hanna była historykiem sztuki w Poznaniu. Corka Maria wyszla z maz za Stanislawa Kolbuszewskiego i mieszkala we Wroclawiu.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Jerzy Dobrzycki (ur. 8 kwietnia 1927, zm. 2004) historyk nauki, specjalizował się w dziejach astronomii, profesor w Instytucie Historii Nauki PAN. Był jednym z jego twórców i pierwszym z wyboru dyrektorem (w latach 1989-1995). Od 1983 roku aktywnie działał w Towarzystwie Naukowym Warszawskim (w latach 1992-1995 jako Sekretarz Generalny, po 1995 roku jako Sekretarz Wydziału III i członek Komisji Rewizyjnej). Był pochodzącym z wyboru członkiem Międzynarodowej Akademii Historii Nauki (Académie Internationale d’Histoire des Sciences), Międzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauki (International Union of the History and Philosophy of Science) oraz Międzynarodowej Unii Astronomicznej (International Astronomical Union). Jako członek komitetów redakcyjnych „Studi Galileani” (Castel Gandolfo) i „Journal for the History of Astronomy” (Cambridge (Anglia)) przyczynił się do trwałej obecności polskich badań z zakresu historii nauki w kręgu zachodnioeuropejskim. Przez wiele lat (1976-1997) wykładał historię nauki w Media:Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem licznych komitetów naukowych: Komitetu Historii Nauki i Techniki, Komisji Neolatynistycznej Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej, następnie Komitetu Nauk o Kulturze PAN, Komitetu Astronomii, a także rad naukowych: Instytutu Historii Nauki, Archiwum i Muzeum Ziemi PAN. Wśród licznych wyróżnień i nagród Profesor otrzymał m.in.: nagrodę Ministra Szkolnictwa Wyższego (1953), Krzyż Komandorski OOP (2003), Krzyż Kawalerski OOP (1983), Medal 25-lecia PAN (1985) i Odznakę honorową „Za zasługi dla archiwistyki” (1995).

Linki zewnętrzne

Biogram na stronie Rektoratu UAM

Źródła

Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1983