Stanisław Duniecki - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Duniecki (ur. 25 listopada 1839 we Lwowie, zm. 16 grudnia 1870 w Wenecji) - polski kompozytor i dyrygent.

Początkowo uczył się gry na fortepianie i kompozycji u J.K. Kesslera. W latach 1854-1858 przebywał na studiach w Lipsku, 1859 uzupełniał je w Wiedniu, następnie u François Josepha Fétisa w Brukseli i Berlioza w Paryżu. W 1863 wrócił do kraju i objął posadę kapelmistrza małej sceny polskiej w Czerniowcach. W 1864 został kapelmistrzem teatru we Lwowie, gdzie wystawił swoją najpopularniejszą operetkę Paziowie królowej Marysieńki, którą grano w 1865 także w Wiedniu i Krakowie. W roli pazia Stefana występowała wówczas Helena Modrzejewska. Następnie Duniecki przebywał w Warszawie, pisał sprawozdania z przedstawień operowych w tygodniku „Kłosy”. Ponieważ opera w Warszawie nie wystawiła jego Paziów, objął 1866 stanowisko kapelmistrza orkiestry teatru krakowskiego. Podczas pobytu w Krakowie zajął się organizowaniem przedstawień operowych — wystawił Halkę (29 listopada 1866), z udziałem M. Gruszczyńskiej (na przedstawieniu 29 grudnia 1866 był obecny kompozytor), oraz Verbum nobile (18 stycznia 1867) Stanisław Moniuszko|Stanisława Moniuszki]], a także własne opery i operetki — ale mimo tych wysiłków opera krakowska nie utrzymała się. Duniecki pisał również artykuły w krakowskim tygodniku „Kalina”. Na skutek choroby płuc wyjechał 1867 za granicę; przebywał w Rumunii, Meranie, Tyrolu, wreszcie osiadł w Wenecji. Zmarł 16 grudnia 1870 w Wenecji z powodu gruźlicy.

Louis Hector Berlioz (ur. 11 grudnia 1803 w La Côte-Saint-André koło Grenoble, zm. 8 marca 1869 w Paryżu) – kompozytor francuski, twórca symfonii romantycznej, prekursor nowoczesnej kolorystyki, którego twórczość nadała kierunek rozwoju XIX-wiecznej symfonice; pisarz i krytyk muzyczny.

Helena Modrzejewska (ur. 2 października 1840 w Krakowie, zm. 8 kwietnia 1909 w Newport Beach w Kalifornii, USA) – wybitna polska aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych (rola tytułowa w Marii Stuart Juliusza Słowackiego). Propagatorka twórczości Williama Szekspira (między innymi Ofelia i Julia). Zaliczana była do najpiękniejszych kobiet epoki. Matka inżyniera i konstruktora mostów Rudolfa Modrzejewskiego (Ralpha Modjeskiego).

Twórczość Dunieckiego nie jest nadal przebadana, komponował przede wszystkim opery komiczne, operetki i wodewile, nawiązując do utworów Rossiniego i Offenbacha. Próbował wzorować się także na Wagnerze, lecz przedwczesna śmierć nie pozwoliła mu na skomponowanie opery słowiańskiej pt. Igor.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Gioachino Antonio Rossini (ur. 29 lutego 1792, zm. 13 listopada 1868) – włoski kompozytor, twórca 39 oper. Mistrz stylu bel canto, szczególną popularnością cieszą się jego opery komiczne (Cyrulik sewilski, Włoszka w Algierze, Kopciuszek), choć również zyskał uznanie jako twórca oper seria (najwybitniejszym przykładem w tej dziedzinie jest opera Wilhelm Tell). Pisał również (zwłaszcza w późniejszym okresie) utwory religijne (Stabat Mater), kameralne oraz pieśni.

Wybrane kompozycje

operetki: Korylla (wyk. 1859), Odaliski (wyk. 1866);

opery komiczne: Paziowie królowej Marysieńki (wyk. 1864), Dożynki czyli Pierwsze wrażenia (wyk. 1865);

Symfonia (wyk. 1858);

pieśni, m. in. Wiośnianki (1862), Co tam marzyć o kochaniu, Biedne serce u dziewczyny, Upominek.

Przypisy

↑ Józef Władysław Reiss: Najpiękniejsza ze wszystkich jest muzyka polska: szkic historycznego rozwoju. Polskie Wydawn. Muzyczne, 1984, s. 137. ISBN 9788322402436.

Źródła

Irena Poniatowska: Duniecki Stanisław. W: Elżbieta Dziębowska: Encyklopedia muzyczna PWM. T. 1: cd część biograficzna. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 477. ISBN 83-224-0223-6. OCLC 165082791. (pol.)