Stanisław Fiszer - generał - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Fiszer, także Stanisław Fischer (ur. 1769 w Warszawie, zm. 18 października 1812 pod Winkowem) – generał polski, szef sztabu armii Księstwa Warszawskiego.

Wielkopolanin ze spolszczonej rodziny niemieckiej, herbu Tarczała. Ukończył w 1788r. Szkołę Rycerską i wstąpił do Dywizji Wielkopolskiej, do brygady Tadeusza Kościuszki. Pod jego rozkazami służył w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792, walczył m.in. w bitwach pod Połonnem i Dubienką i został mianowany porucznikiem. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari. W styczniu 1793 po wtargnięciu Prusaków do Wielkopolski, przebrany za felczera dotarł do Frankfurtu nad Odrą i rozpoznał siły i pozycje wkraczających wojsk pruskich.

Powstanie wielkopolskie 1806 roku – jedno z dwóch, obok powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919, zakończonych pełnym sukcesem powstań w historii Polski.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Podczas insurekcji kościuszkowskiej towarzyszył Kościuszce, pod Maciejowicami został raniony w prawy bok piką, po czym wzięty do niewoli. Przewieziony został wraz z Kościuszką i Julianem Ursynem Niemcewiczem do Petersburga do Twierdzy Pietropawłowskiej. Jako jedyny z jeńców i więźniów stanu odmówił składania zeznań, za co wywieziony został kibitką, wśród najsroższego mrozu, do Niżnego Nowogrodu. Odchorował ciężko tę podróż i nigdy już nie odzyskał całkowitej władzy w nogach. W Nowogrodzie więziony był 2 lata.

Livorno – miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, w prowincji Livorno. Położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkują 148 143 osoby, a gęstość zaludnienia wynosi 1424,5 os./km². Jest to drugie co do wielkości (po Florencji) miasto regionu, port.

Konfederacja Generalna Królestwa Polskiego – konfederacja przywracająca Królestwo Polskie, której powstanie ogłoszono na sesji Sejmu nadzwyczajnego Księstwa Warszawskiego 28 czerwca 1812. Na początku sesji sejmowej minister skarbu księstwa Tadeusz Matuszewicz miał powiedzieć: Powstanie więc Polska, co mówię? Jest Polska, a raczej nigdy ona być nie przestała.

Przybył zaraz do Petersburga, ale pomimo zupełnego braku środków, zostawionych mu przez Kościuszkę pieniędzy nie przyjął. Następnie wyjechał do Paryża, gdzie doczekał się organizacji Legii Naddunajskiej i organizował w niej bataliony. W jednym z pierwszych starć pod Offenburgiem, w czerwcu 1799, został wzięty do niewoli. Był wówczas generałem brygady. Przeszło pół roku przesiedział w ciężkim więzieniu w twierdzy Königgrätz, aż został wymieniony przez gen. Moreau. Odzyskawszy wolność, objął w Livorno ponownie obowiązki szefa brygady i dowódcy piechoty legii, mianowany był nawet komendantem Livorno. Po 1801 roku podał sie do dymisji i wyjechał do Paryża, gdzie podjął studia. Przebywał tam w otoczeniu Kościuszki, który wyswatał go z Wirydianną Kwilecką i wystarał się dlań o dzierżawę niewielkiego majateczku Koninko, nieopodal Poznania, gdzie osiadł w 1803 roku. Wirydiannę Kwilecką poślubia w 1806 roku.

Twierdza Pietropawłowska (ros.Pietropawłowskaja kriepost) - twierdza w Petersburgu, najstarsza budowla w mieście, założona przez Piotra I w roku 1703 na Wyspie Zajęczej, miała służyć do obrony przed Szwedami. Twierdza składała się z 6 bastionów, dwóch rawelinów oraz baszty.

Bitwa pod Maciejowicami została stoczona 10 października 1794 pod Maciejowicami, w okolicy Garwolina na południowym Mazowszu pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez gen. Tadeusza Kościuszkę a wojskami rosyjskimi pod dowództwem gen. Iwana Fersena. Do bitwy doszło w wyniku próby niedopuszczenia do połączenia się dwóch dużych korpusów rosyjskich gen. Suworowa i gen. Fersena. W wyniku przegranej dla Polaków bitwy do niewoli dostał się ranny naczelnik insurekcji - Tadeusz Kościuszko.

Użyty przez Dąbrowskiego do urządzenia siły zbrojnej w Wielkopolsce podczas powstania, objął dowództwo brygady. Oblegał Gdańsk pod Lefebvrem. W 1807 został inspektorem generalnym piechoty, w 1808 został generałem brygady i naczelnikiem sztabu głównego wojsk Księstwa Warszawskiego. W ciągu dwóch lat postawił armię Księstwa, a zwłaszcza artylerię, na nogi. Raniony pod Raszynem. 22 sierpnia 1809, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Virtuti Militari.

Bitwa pod Borodino (ros. Бородинское сражение, we Francji znana jako Bataille de la Moskova) została stoczona w dniach 5-7 września 1812 roku pomiędzy armią francuską dowodzoną przez Napoleona Bonaparte, a rosyjską, dowodzoną przez Michaiła Kutuzowa. W jej wyniku Kutuzow wycofał wojska z pola walki, otwierając tym samym Napoleonowi drogę do Moskwy.

Tadeusz Andrzej Bonawentura Kościuszko herbu Roch III (ur. 4 lutego 1746 w Mereczowszczyźnie, zm. 15 października 1817 w Solurze) – generał polski i amerykański, inżynier fortyfikator, brał udział w wojnie o niepodległość USA, wzniecił antyrosyjskie powstanie w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794.

Od 1811 prowadził gorączkową działalność organizatorską i mobilizacyjną do wojny z Rosją. W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. Wyruszył na Moskwę w 1812 roku, jako naczelnik sztabu V korpusu ks. Józefa. Walczył w bitwie pod Borodino i w zdobywaniu Moskwy. Przy odwrocie z Moskwy, w walce z uderzającym na Polaków korpusem Ostermana, poległ pod Winkowem 18 października 1812.

Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.

Lista generałów polskich lub wyższych dowódców polskich jednostek wojskowych na przestrzeni dziejów. Odpowiednikiem generała w marynarce wojennej jest admirał.

Przypisy

Kronika powstań polskich 1794-1944, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, ISBN 83-86079-02-9, s. 76.
Krzysztof Filipow, Order Virtuti Militari 1792-1945, Warszawa 1990, s. 18.
Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 18, s. 165.

Zobacz też

Ludwik Fiszer

Armia Księstwa Warszawskiego

Bibliografia

Polski Słownik Biograficzny, tom VII

Eugeniusz Szulc, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, Warszawa 1989.

Wirydianna Fiszerowa, Dzieje moje własne i osób postronnych, Londyn 1975.

Linki zewnętrzne

Stanisław Fiszer (1769 – 1812)