Stanisław Gądecki - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Andrzej Gądecki (ur. 19 października 1949 w Strzelnie) – polski biskup rzymskokatolicki, biblista, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1992–2002, arcybiskup metropolita poznański od 2002, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski od 2004.

Kościół Najświętszej Krwi Pana Jezusa w Poznaniu – znajdujący się w dawnej kamienicy, na rogu ulic Żydowskiej i Kramarskiej. Świątynia jest kościołem rektorskim parafii farnej, posiada również status sanktuarium Pańskiego.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Życiorys

Syn Leona i Zofii. Uczeń Liceum Ogólnokształcącego w Strzelnie. Absolwent filozofii i teologii Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. 9 czerwca 1973 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk prymasa, kardynała Stefana Wyszyńskiego. Studiował biblistykę w Pontificium Institutum Biblicum de Urbe w Rzymie i w Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie. W 1982 uzyskał doktorat z teologii biblijnej.

Biblistyka - grupa dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii. W ich skład wchodzi: introdukcja biblijna, egzegeza biblijna (Starego i Nowego Testamentu) oraz teologia biblijna.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Powrócił do Gniezna i wykładał w macierzystej uczelni, w latach 1986–1989 pełniąc funkcję wicerektora. 1 lutego 1992 został mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej i biskupem tytularnym Rubiconu. Święcenia biskupie otrzymał 25 marca 1992. Jako biskup pomocniczy gnieźnieński zajmował się m.in. katechizacją, szkołami katolickimi i duszpasterstwem młodzieży.

Strzelno (niem. Strelno) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelno. Leży 18 km na południe od Inowrocławia u zbiegu dróg krajowych DK15, DK25 i DK62. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Sakra - święcenia duchowne w kościołach chrześcijańskich, najczęściej dotyczy święceń biskupich. Niegdyś sakrę nadawano nowo wybranym królom, w formie namaszczenia na stanowisko.

Inicjator wielu działań ekumenicznych i na rzecz dialogu z innymi religiami. Był m.in. szefem Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, a później Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego oraz członkiem Papieskiej Komisji ds. Religijnych Relacji z Żydami. Inicjator Dnia Judaizmu w Polsce. Zna wiele języków obcych, włada biegle łaciną, greką (koine) i hebrajskim, zna też włoski, angielski, niemiecki i rosyjski.

Bazylika Archikatedralna św. Piotra i św. Pawła w Poznaniu – jeden z najstarszych polskich kościołów i najstarsza polska katedra (od 968), położona na Ostrowie Tumskim. Jest ona miejscem pochówku pierwszych władców Polski i przypuszczalnym miejscem chrztu Mieszka I. Obecna gotycka katedra powstała w XIV – XV w., częściowo odbudowana i regotyzowana po zniszczeniach II wojny światowej.

Archidiecezja gnieźnieńska - jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim, pierwsza metropolia kościelna od 1000, siedziba prymasów Polski od 1418, oraz legatów papieskich od 1515. Unia personalna aeque principaliter z archidiecezją poznańską (1821-1946) i ad personam z archidiecezją warszawską (1946-1992).

W 2002 został mianowany arcybiskupem metropolitą poznańskim. Uroczysty ingres do archikatedry poznańskiej odbył 20 kwietnia 2002. Od 2004 pełni równocześnie funkcję wiceprzewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, w 2009 wybrany na drugą kadencję na tym stanowisku.

W maju 2005 polecił usunąć z kościoła Najświętszej Krwi Pana Jezusa w Poznaniu zabytkową, antysemicką tablicę upamiętniającą domniemaną profanację hostii. Napis na niej głosił:

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Biskup pomocniczy - wyświęcony na biskupa duchowny katolicki, którego zadaniem jest pomoc biskupowi diecezjalnemu w zarządzaniu diecezją zazwyczaj jako wikariusz generalny lub biskupi.

Ty Boże, jak za taką krzywdę nagrodzimy?
Twoję, gdy ciężką mękę w Poznaniu widzimy.
Ty sam Boże jakoś jest zawsze sprawiedliwy,
Ty wyniszcz aż do szczętu ten naród złośliwy.

Tablica trafiła do Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu.

Wybrane publikacje

Wstęp do ksiąg historycznych Starego Testamentu, Prymasowskie Wydawnictwo „Gaudentinum”, Gniezno 1992, ISBN 83-85654-05-4

Archeologia biblijna, 1994, ISBN 83-85654-25-9

Wstęp do Ewangelii synoptycznych, 1995, ISBN 8385654402

Tradycja a Pismo Święte, Prymasowskie Wydawnictwo „Gaudentinum”, Gniezno 1995

„Niech słowo moje pada jak rosa” homilie, rozważania i przemyślenia biblijne, 1997, ISBN 8385654739

Słowo jednania: homilie i refleksje biblijne, 2001, ISBN 8387926701

Kto spotyka Jezusa, spotyka judaizm: dialog chrześcijańsko-żydowski w Polsce, 2002, ISBN 8387926752

Promień z serca odbity, 2008, ISBN 9788375161038

Linki zewnętrzne

Stanisław Gądecki na stronie archidiecezji poznańskiej [dostęp 2010-11-25]

Stanisław Gądecki w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-11-25]

Stanisław Gądecki w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [dostęp 2010-11-25]