Stanisław Jurkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Jurkiewicz (ur. 10 marca 1884 we Lwowie zm. 30 maja 1954 w Warszawie) – polski prawnik, notariusz, minister rządu II RP, wolnomularz.

Dzieciństwo i edukacja

Był synem Franciszka i Antoniny z Boreckich. Ukończył gimnazjum w Przemyślu, następnie wydział prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Uzyskał doktorat z prawa.

Działalność niepodległościowa

Odbywał służbę wojskową w wojsku austriackim. W roku 1920 walczył jako ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Praca zawodowa

Był notariuszem wydziału hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie.

Działalność polityczna i emigracja

W latach 1926-1929 minister pracy i opieki społecznej w kolejnych rządach Kazimierza Bartla i w rządzie Józefa Piłsudskiego. W latach 30. był delegatem Rządu do Rady Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie i do innych komitetów międzynarodowych. W okresie II wojny światowej przebywał w Szwajcarii (gdzie był delegatem ministra pracy i opieki społecznej RP w Bernie ), a po wojnie – w Stanach Zjednoczonych i w Genewie (Szwajcaria, w 1946 r.) W 1947 r. powrócił do Polski.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

Członkostwo w organizacjach

Prezes Polskiego Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej

Prezes kuratorium Fundacji Domów Akademickich im. Gabriela Narutowicza

Wiceprezes Izby Notarialnej Warszawskiej

członek rady nadzorczej Towarzystwa Osiedli Robotniczych

członek rady zarządzającej Instytutu Spraw Społecznych.

Odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Legia Honorowa 4. klasy.

Życie rodzinne

Stanisław Jurkiewicz ożenił się 3 sierpnia 1919 r. z Janiną, córką Ignacego i Wandy Podgórskich. Rodzicami chrzestnymi Janiny byli Maria Konopnicka i Andrzej Strug. Janina Jurkiewicz była jedną z pierwszych adwokatek w Polsce. Po przyjeździe do Warszawy w latach 20. Stanisław i Janina Jurkiewiczowie zamieszkali w willi przy ul. Kieleckiej 33a (tel. 4-37-72). Po powrocie z emigracji ponownie zamieszkali w tym samym domu. Stanisław Jurkiewicz mieszkał w nim do śmierci. Nie mieli dzieci.

Pierwszy rząd Kazimierza Bartla – gabinet pod kierownictwem premiera Kazimierza Bartla, utworzony 15 maja 1926 roku po przewrocie majowym dokonanym przez Józefa Piłsudskiego. Istniał do 4 czerwca 1926 roku.

Gabriel Narutowicz herbu własnego (ur. 17 marca 1865 w Telszach, zm. 16 grudnia 1922 w Warszawie) – inżynier hydrotechnik, elektryk, profesor Politechniki w Zurychu, minister robót publicznych, minister spraw zagranicznych, pierwszy prezydent II Rzeczypospolitej Polskiej.

Siostra Jurkiewicza, Olga wyszła za Tadeusza Litawińskiego, słynnego zakopiańskiego kolekcjonera dzieł sztuki.

Przypisy

↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 307-308.
Andrzej Garlicki: Przewrót majowy. Warszawa: Czytelnik, 1979, s. 341. ISBN 83-07-00069-6.
Piotr Szubarczyk, IPN Gdańsk: Modlitwa Janki. W: Nasz Dziennik [on-line]. 7-9 kwietnia 2007, 83 (2796) [dostęp 29 maja 2010].
Polski Słownik Biograficzny, tom 26, ss. 84-85, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, 1982

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Stanisław Bartłomiej Łoza (ur. 29 lipca 1888 w Starej Wsi koło Siedlec, zm. 5 kwietnia 1956 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego, historyk sztuki, bibliograf.