Stanisław Malczewski - 1787-1813 - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy Stanisława Malczewskiego (1787-1813). Zapoznaj się również z: Stanisław Malczewski – stronę ujednoznaczniającą.

Żołnierz Legii Nadwiślańskiej w 1810 r.

Legia Honorowa z 1804 r.

Pomnik Bitwy Narodów pod Lipskiem

Stanisław Malczewski (ur. 11 września 1787 w Purze w Galicji – poległ 19 października 1813 w bitwie pod Lipskiem).

Louis Alexandre Berthier (ur. 20 listopada 1753 w Wersalu, zm. 1 czerwca 1815 w Bambergu), książę Neuchâtel i Wagram, diuk Valengin, Marszałek Francji, mianowany przez cesarza Napoleona I w roku 1804, jako pierwszy wśród marszałków Cesarstwa.

Walencja (hiszp. Valencia; katal. València) – miasto w Hiszpanii, stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Leży nad rzeką Turia na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Hiszpanii i dwudziestym pierwszym w Unii Europejskiej. Pod względem geograficznym Walencja położona jest pośrodku liczącej 930 hektarów żyznej niziny.

Do jazdy polskiej wstąpił 20 grudnia 1806 gdzie błyskawicznie awansował. Kapralem został mianowany 2 kwietnia 1807, wachmistrzem 13 kwietnia, starszym wachmistrzem 3 maja, podporucznikiem 2 czerwca 1807, a po przejściu do pułku piechoty Księstwa Warszawskiego, w dniu 16 lipca 1807 został mianowany porucznikiem. W dniu 1 lutego 1808 odznaczony został krzyżem kawalerskim Virtuti Militari i otrzymał awans na kapitana w dniu 29 marca 1808. Od 8 września 1808 r. służył w sztabie 2. Dywizji Księstwa Warszawskiego pod dowództwem Józefa Zajączka.

Nicolas Jean de Dieu Soult, książę Dalmacji (ur. 29 marca 1769 w Saint-Amans-Soult, Francja - zm. 26 listopada 1851 w Saint-Amans-Soult, Francja, marszałek napoleoński, najwyższy marszałek Francji, polityk francuski.

2 Dywizja Księstwa Warszawskiego (wcześniej od 26 stycznia 1807 jako Legia Kaliska) to jednostka wojska Księstwa Warszawskiego, powołana do życia w końcu lipca 1808. Jej dowódcą został dotychczasowy dowódca Legii Kaliskiej- gen. Józef Zajączek, a w sztabie dywizji znalazł się m.in. Stanisław Malczewski.

Lata 1809-1812

10 stycznia 1809 został skierowany do Francji z batalionem marsz. dla Legii Nadwiślańskiej. Po przybyciu 19 lutego i zdaniu batalionu w zakładzie (depôt) w Sedanie, poprosił 6 marca 1809 o przyjęcie do sztabu wojska francuskiego. Po kilku dniach, został przydzielony 14 marca do sztabu francuskiej Armii Niemiec, gdzie pełnił służbę jako oficer Księstwa Warszawskiego. W dniu 31 maja został mianowany szefem batalionu, a w dniu 15 czerwca 1809 został mianowany kawalerem Legii Honorowej.

Bitwa pod Borodino (ros. Бородинское сражение, we Francji znana jako Bataille de la Moskova) została stoczona w dniach 5-7 września 1812 roku pomiędzy armią francuską dowodzoną przez Napoleona Bonaparte, a rosyjską, dowodzoną przez Michaiła Kutuzowa. W jej wyniku Kutuzow wycofał wojska z pola walki, otwierając tym samym Napoleonowi drogę do Moskwy.

Order Virtuti Militari (łac. Cnocie wojskowej - (męstwu) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Dekret z 4 marca 1810 stanowił, że ma pełnić służbę przy sztabie marszałka marszałka Berthiera jako szef batalionu Księstwa Warszawskiego na żołdzie francuskim.

Był dwukrotnie wysyłany do Hiszpanii z misją od sztabu do marszałka Soulta przed bitwą pod Albuerą (16 maja) oraz do marszałka Sucheta po zajęciu Walencji (10 stycznia 1812).

9 marca 1812 Mianowany szefem batalionu francuskiego, z przydziałem do sztabu głównego Wielkiej Armii.

Bitwa pod Albuerą (lub pod Albuherą) była bitwą wojny na Półwyspie Iberyjskim (wojen napoleońskich), miała miejsce 16 maja 1811 roku pomiędzy wojskami brytyjsko-hiszpańsko-portugalskimi a francusko-polskimi niedaleko wioski Albuera znajdującej się 12 mil na południe od Badajoz w Hiszpanii. Wynik bitwy jest do dzisiejszego dnia kwestią sporną gdyż brytyjscy historycy sugerują, iż jej konsekwencją było powstrzymanie planów wojennych marszałka Soulta na zasadzie określania zwycięzców poprzez skutek bitwy np. bitwa Jutlandzka. Pogląd ten jest podważany gdyż faktycznie zakończyła się ona taktycznym remisem, a jeżeli można zakwalifikować ją do wygranych kampanii koalicji śmiało można by ją określić mianem pyrrusowego zwycięstwa. Sama bitwa była bardzo krwawa, polscy Lansjerzy Nadwiślańscy rozbili całą brytyjską brygadę, w czasie, kiedy Hiszpanie odparli jeden z najbardziej masowych ataków francuskiej piechoty w czasie całej wojny na Półwyspie Iberyjskim.

Marian Włodzimierz Kukiel (ur. 15 maja 1885 w Dąbrowie Tarnowskiej, zm. 15 sierpnia 1973 w Mabledon) – polski dowódca wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego, historyk wojskowości, działacz społeczny, polityk.

Od dnia 23 sierpnia 1812 r. dowódca 2 Pułku Piechoty Legii Nadwiślańskiej po płk. Chłusowiczu. Brał udział w następujących bitwach: Bitwa pod Borodino (Możajskiem) (7 września), pod Tarutino (pod Winkowem) (4 październik), bitwa nad Berezyną (28 listopada 1812).

Kampania 1813

Od dnia 11 lipca 1813 dowódca Pułku Piechoty Nadwiślańskiej (stworzonego z pozostałych Pułków Piechoty Legii Nadwiślańskiej). W tym też dniu został mianowany oficerem francuskiej Legii Honorowej.

Józef Zajączek książę herbu Świnka (ur. 10 marca 1752 w Kamieńcu Podolskim, zm. 28 lipca 1826 w Warszawie), polski i francuski generał, jakobin polski, członek Rady Najwyższej Narodowej w czasie insurekcji kościuszkowskiej, pierwszy namiestnik Królestwa Polskiego, wolnomularz.

Legia Nadwiślańska – polska jednostka powstała 31 marca 1808 roku w wyniku przemianowania tworzonej od wiosny 1807 roku na mocy dekretu Napoleona Legii Polsko-Włoskiej w związku z jej przejściem na żołd francuski w królestwie Westfalii.

W bitwie pod Lipskiem towarzyszył księciu Józefowi Poniatowskiemu, gdy ten prowadził atak przeciwko Prusakom. Stanisław Malczewski poległ w bitwie pod Lipskiem na skutek zdrady wojsk badeńskich.

Bibliografia

Marian Kujawski, Z bojów polskich w wojnach napoleońskich, Maida – Somosierra – Fuengirola – Albuera, Nakł. Polskiej Fundacji Kulturalnej, Londyn 1967;

Marian Kukiel, Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej 1795-1815, Poznań 1912.

Linki zewnętrzne

Bitwa pod Lipskiem – artykuł w portalu Konflikty Zbrojne

Bitwa pod Lipskiem – "Bitwa Narodów"