Stanisław Płatek - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Bogumił Płatek (ur. 5 lutego 1951 w Katowicach) – polski górnik, działacz związkowy, jeden z przywódców strajku w Kopalni Węgla Kamiennego "Wujek" w 1981.

Życiorys

Absolwent Technikum Górnicze dla Pracujących w Katowicach (1979). Rok wcześniej wstąpił do PZPR, z której odszedł w 1981.

Od 1973 pracował w KWK "Wujek" w Katowicach. We wrześniu 1980 znalazł się wśród założycieli struktur NSZZ "Solidarność" w tym zakładzie. Pełnił funkcję sekretarza komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związku. Gdy po wprowadzeniu 13 grudnia 1981 stanu wojennego w kopalni tej doszło do strajku, Stanisław Płatek został przewodniczącym komitetu strajkowego. W trakcie zbrojnej pacyfikacji z 16 grudnia został ranny.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Po zatrzymaniu internowany, następnie tymczasowo aresztowany. 9 lutego 1982 skazany wyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu na karę 4 lat pozbawienia wolności i 3 lata pozbawienia praw publicznych (był to najwyższy wyrok w procesie przywódców strajku). Zwolniono go w maju 1983, amnestionowano w sierpniu tego samego roku. Po przemianach politycznych wyrok ten został uchylony decyzją Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1992.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków masowego ruchu oporu przeciw socjalistycznym rządom Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997-2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

Po opuszczeniu zakładu karnego Stanisław Płatek współpracował z podziemną "Solidarnością", zajmował się też dystrybucją pism niezależnych. Do 1993 pracował w klubie sportowym i spółce prawa handlowego w Tarnowskich Górach. Powrócił następnie do KWK "Wujek", gdzie był zatrudniony do czasu przejścia w 2006 na emeryturę. Działał także ponownie w strukturach związkowych, m.in. jako wiceprzewodniczący regionalnej komisji rewizyjnej Regionu Śląsko-Dąbrowskiego.

Amnestia – jednorazowe darowanie lub złagodzenie prawomocnie orzeczonych kar lub środków karnych za popełnione przestępstwa lub wykroczenia określonego rodzaju poprzez wydanie aktu prawnego.

Katowice (niem. Kattowitz, śl. Katowicy, czes. Katovice) – miasto położone w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego, dawniej autonomicznego województwa śląskiego, główny ośrodek Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Z liczbą 308 724 mieszkańców jest 10. miastem w kraju pod względem liczby ludności i 11. pod względem powierzchni, mając prawie 165 km².

W latach 90. przewodniczył Społecznemu Komitetowi Pamięci Górników KWK "Wujek" Poległych 16 grudnia 1981. W 2000 stanął na czele zarządu krajowego Związku Więźniów Politycznych Okresu Stanu Wojennego.

W 2007 odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

Andrzej Paczkowski, Wojna polsko-jaruzelska, Wyd. Prószyński i Spółka, Warszawa 2007, s. 92
Proces przywódców strajku. ipn.gov.pl. [dostęp 13 września 2010].
M.P. z 2007 r. Nr 43, poz. 502

Bibliografia

Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 13 września 2010].