Stanisław Piasecki - Polski Serwis Naukowy

Stanisław Piasecki - początek lat 20.

Stanisław Piasecki, ps. Stanisław Mostowski (ur. 15 grudnia 1900 we Lwowie - zamordowany 12 czerwca 1941 w Palmirach) - polski działacz narodowy i dziennikarz.

Życiorys

Był synem Eugeniusza Piaseckiego i Gizeli Silberfeld. Spokrewniony z Jadwigą Wajsówną. Był żonaty z Ireną Religioni i miał z nią córkę Elżbietę.

Brał udział w walkach obronnych Lwowa w 1918 i 1919. W 1920 jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Studiował architekturę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie oraz prawo na uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W tym czasie był członkiem Młodzieży Wszechpolskiej. W 1935 roku założył własny tygodnik literacko-artystyczny: Prosto z Mostu prezentujący polską myśl nacjonalistyczną, pojawiały się w nim teksty antysemickie. Miał ambicje stworzenia z pisma prawicowej alternatywy dla lewicowo-liberalnego pisma "Wiadomości Literackie".

Jadwiga Wajsówna (ur. 30 stycznia 1912 w Pabianicach, zm. 1 lutego 1990 tamże, po mężu Grętkiewiczowa, a następnie Marcinkiewiczowa), polska lekkoatletka, medalistka olimpijska żydowskiego pochodzenia.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Kiedy wybuchła wojna zgłosił się na ochotnika do wojska. Stawiając opór wkraczającej znienacka Armii Czerwonej zdołał uniknąć sowieckiej niewoli i powrócił do Warszawy. Podjął działalność w strukturach konspiracyjnych Stronnictwa Narodowego. W grudniu ukazał się pierwszy numer podziemnego pisma pt. "Walka", którego był współtwórcą i redaktorem. Redakcja mieściła się w mieszkaniu Piaseckiego. Fundusze na druk pisma czerpał z restauracji "Arkadia", którą założył w suterenie Filharmonii Narodowej. W lokalu spotykali się młodzi konspiratorzy, a także nastoletni poeci: Onufry Kopczyński, Wacław Bojarski, Zdzisław Stroiński, Andrzej Trzebiński i Tadeusz Gajcy, którzy wkrótce założyli grupę literacką "Sztuka i Naród". Przez jakiś czas gościom "Arkadii" na fortepianie przygrywał Witold Lutosławski.

Stronnictwo Narodowe – polska partia polityczna, utworzona w październiku 1928 w wyniku przekształcenia Związku Ludowo-Narodowego, której zadaniem było prowadzenie bieżącej działalności politycznej obozu narodowego (Narodowa Demokracja).

Aleja Szucha - ulica w Warszawie, nazwana dla upamiętnienia Jana Chrystiana Szucha (1752-1813), architekta projektującego od 1775 warszawskie założenia krajobrazowe i ogrody królewskie Stanisława Augusta Poniatowskiego. Aleja Szucha stanowiła element tzw. osi stanisławowskiej.

W grudniu 1940 Piaseckiego aresztowało Gestapo. Po kilkumiesięcznych torturach w al. Szucha trafił na Pawiak. Po sąsiedzku, na oddziale kobiecym, znalazła się jego żona. 12 czerwca został rozstrzelany w lesie obok wsi Palmiry.

Konstanty Ildefons Gałczyński, współpracownik Piaseckiego z lat 30. poświęcił mu wiersz "Okulary Staszka".

Twórczość

Związek Białej Tarczy (1929)

Prosto z Mostu (1934)

Prawo do Twórczości (1936)