Stanisław Strugarek - Polski Serwis Naukowy

Tablica pamiątkowa Stanisława Strugarka przy ul. Lodowej 3 w Poznaniu

Stanisław Walenty Strugarek (ur. 21 marca 1911 r. w Poznaniu, zm. 21 listopada 1965 r. tamże) – redaktor Polskiego Radia, pisarz.

Biografia

Był synem robotnika portowego Walentego Strugarka i Marii z d. Maciejewskiej. Po ukończeniu poznańskiego seminarium nauczycielskiego w 1930 rozpoczął pracę pedagogiczną, m.in. w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza. Podjął studia pedagogiczne na uniwersytecie, zapisał się do Studium Dramatycznego przy Teatrze Polskim. Wówczas rozpoczął współpracę z rozgłośnią poznańską. Został też redaktorem czasopisma pedagogicznego "Siewca". Brał udział w kampanii wrześniowej, okres wojny spędził w niewoli w oflagu Woldenberg. Po wyzwoleniu został kierownikiem Oddziału Kultury i Sztuki w poznańskim Zarządzie Miejskim, w latach 1945–1946 był redaktorem naczelnym "Kroniki Miasta Poznania", z którą współpracował już przed wojną. W 1948 podjął pracę w Polskim Radiu w Poznaniu, prowadząc kolejno audycje wiejskie, regionalne i estradowe. Jako "Wuja Ceśku" był miłośnikiem i propagatorem gwary poznańskiej, nagrywał muzykę ludową, prowadził audycje o różnorodnym charakterze. Napisał kilka powieści młodzieżowych, sztuki przeznaczone dla teatrów lalkowych, opracowania o tematyce historycznej (m.in. o miejscu kaźni w Forcie VII w Poznaniu), słuchowiska i felietony.

Piątkowo (niem. Schönherrnhausen), część Poznania, leżąca w dzielnicy Stare Miasto, zabudowana głównie blokami mieszkalnymi, położona w północnej części miasta na wschód od ulicy Obornickiej i północ od ulicy Lechickiej, przez którą łączy się z Winogradami, dzielnicą o podobnym charakterze w tej jej części. Od północy ogranicza ją północna obwodnica kolejowa miasta, a od wschodu graniczy z Naramowicami.

Muzyka ludowa - jeden z najstarszych przejawów kultury duchowej każdej grupy etnicznej. Miała związek z codziennym i religijnym życiem ludzi. Przetrwała na wsi. W miastach funkcjonują profesjonalne zespoły specjalizujące się uprawianiem muzyki ludowej (śpiew, akompaniament instrumentów ludowych, taniec). Ich występy nadal cieszą się ogromną popularnością podczas większych miejskich (lokalnych) imprez masowych i uroczystości.

Za całokształt działalności radiowej otrzymał Nagrodę Miasta Poznania w 1960. W tym samym roku nadano mu Odznakę Honorową Miasta Szamotuł za popularyzację kultury ludowej. Rok wcześniej, w 1959, został laureatem Złotego Medalu Koszalina za aktywną współpracę z tamtejszą rozgłośnią i twórczy wkład w kulturę regionu. Posiadał też inne odznaczenia i wyróżnienia, w tym Złoty Krzyż Zasługi. Należał do wojewódzkiego zarządu TRZZ w Poznaniu, zarządu Oddziału Poznańskiego ZLP i był wiceprezesem Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania.

Felieton (fr. feuilleton - zeszycik, odcinek powieści), specyficzny rodzaj publicystyki, krótki utwór dziennikarski (prasowy, radiowy, telewizyjny) utrzymany w osobistym tonie, lekki w formie, wyrażający - często skrajnie złośliwie - osobisty punkt widzenia autora. Charakterystyczne jest częste i sprawne "prześlizgiwanie" się po temacie. Gatunek ten wprowadzony został w XIX wieku na łamach francuskiego "Journal des Débats". Felieton jest zwykle umieszczany na stałej kolumnie (tzn. stronie gazety lub czasopisma - stąd po angielsku stały felietonista to columnist), zwanej kolumną felietonową.

Oflag, skrót od Offizierslager für kriegsgefangene Offiziere – niemiecki obóz jeniecki, w którym trzymani byli oficerowie wzięci do niewoli w czasie działań wojennych lub okupacyjnych. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli około 130 oflagów (ich liczba ulegała zmianie w różnym okresie).

Został pochowany na Cmentarzu Górczyńskim. Na kamienicy, w której mieszkał przy ul. Lodowej 3 na Łazarzu, 1 czerwca 2003 odsłonięto tablicę pamiątkową. Od tego czasu Komitet Organizacyjny Dni Łazarza przyznaje doroczną nagrodę im. Stanisława Strugarka za popularyzację gwary poznańskiej. Jego nazwiskiem nazwano ulicę na os. Bolesława Śmiałego na Piątkowie. Przy Towarzystwie Miłośników Miasta Poznania od 1984 r. działał klub noszący imię Stanisława Strugarka, powstały z inicjatywy Ireny Barełkowskiej.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Łazarz – część Poznania położona w administracyjnej dzielnicy Grunwald. Zespół urbanistyczno-architektoniczny Łazarza od 6 października 1982 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-239.

Bibliografia

Tadeusz Orlik, Laureaci nagród m. Poznania za rok 1960, "Kronika Miasta Poznania", R. 29, 1961, nr 2

Tadeusz Świtała, Redaktorzy "Kroniki Miasta Poznania" w latach 1923–1960, "Kronika Miasta Poznania", R. 31, 1963, nr 3

Zofia Podhajecka, Strugarek Stanisław Walenty, [w:] Wielkopolski słownik biograficzny, przew. kom. red. Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski, wyd. 2, Warszawa ; Poznań, PWN, 1983, ISBN 83-01-02722-3

Wielka księga miasta Poznania, red. prow. Krzysztof Matuszak, Poznań, Koziołki Poznańskie, 1994, ISBN 83-901625-0-4

Poznań od A do Z. Leksykon krajoznawczy, pod red. Włodzimierza Łęckiego i Piotra Maluskiewicza, Poznań, Wydaw. Kurpisz, 1998, ISBN 83-87621-39-0

Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania. Nowożytne tablice zewnętrzne, przełom XIX – początek XXI wieku, Poznań, Wydaw. Kurpisz, 2004, ISBN 83-89738-03-1

Patroni wielkopolskich ulic, zebrał i oprac. Paweł Anders, Poznań, Wydaw. Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury, 2006, ISBN 83-87816-76-0

Marek Rezler, Strugarek Stanisław Walenty, [w:] Polski Słownik Biograficzny, ISBN 83-86301-01-5, t. 44, Warszawa; Kraków, Instytut Historii PAN, 2006, ISBN 83-88909-48-7

Linki zewnętrzne

Biografia Stanisława Strugarka

Wspomnienia o Stanisławie Strugarku

Nagroda im. Stanisława Strugarka