Stanisław Tilich - Polski Serwis Naukowy

Stanislaw Tillich, górnołuż. Stanisław Tilich (wym. [ˈstanʲiswaw ˈtilix]; ur. 10 kwietnia 1959 w Neudörfel) – niemiecki polityk narodowości serbołużyckiej, premier kraju związkowego Saksonia.

Życiorys

Pobierał pierwsze nauki w rodzinnej wiosce i w powiatowym mieście Kamenz i Gimnazjum Serbskim w Budziszynie, potem studiował na Uniwersytecie Technicznym w Dreźnie. Po ukończeniu studiów pracował jako konstruktor w jednym z państwowych przedsiębiorstw elektronicznych, potem do 1989 w administracji powiatu Kamenz. Od 1989 do 1995 działał we własnym przedsiębiorstwie elektronicznym.

Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.

(Die) Volkskammer (Izba Ludowa) – izba niższa (1949–1958), a następnie jednoizbowy parlament Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) (1958–1990). Do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych 18 marca 1990 nie posiadał demokratycznej legitymacji i pełnił fasadową rolę wobec rządzącej Niemieckiej Socjalistycznej Partii Jedności.

Od marca do października 1990 był posłem z ramienia wschodnioniemieckiej CDU w ostatniej Volkskammerze wkrótce już byłej NRD. W 1991 został obserwatorem przy Parlamencie Europejskim. W wyborach w 1994 i 1999 z ramienia Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej uzyskiwał mandat eurodeputowanego IV i V kadencji. Był członkiem grupy chadeckiej i wiceprzewodniczącym Komisji Budżetowej. Od 1992 do 1999 wchodził w skład zarządu Europejskiej Partii Ludowej.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Niemiecka Republika Demokratyczna w skrócie NRD (niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) - państwo powstałe 7 października 1949 na terenie byłej sowieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). 3 października 1990 NRD przyłączyła się do RFN.

W 1999 odszedł z PE, obejmując urząd ministra do spraw związkowych i europejskich w rządzie landu Saksonia. Od 2002 do 2004 był szefem Kancelarii Państwowej Saksonii, a od 2004 do 2007 zajmował stanowisko ministra rolnictwa i ochrony środowiska. W 2007 został ministrem finansów Saksonii. W 2004 zasiadał w saksońskim landtagu. 28 maja 2008 rozpoczął urzędowanie na funkcji premiera Saksonii.

Panschwitz-Kuckau (w jęz łużyckim: Pančicy-Kuków) – gmina w powiecie Budziszyn, w Saksonii w Niemczech. Jest to miejsce znane z klasztoru Sankt Marienstern. W Panschwitz-Kuckau mieszka 2200 mieszkańców. Dane z 2001 pokazują, że gminę zamieszkiwało 49,7% Łużyczan.

Landtag to parlament jednego z krajów związkowych Niemiec. Landtagi działają na podstawie konstytucji danego kraju związkowego i mają swoją siedzibę w ich stolicach. Landtagi tworzą konstytucje krajów związkowych oraz prawodawstwo danych krajów związkowych, poza zakresem określonym przez ustawę zasadniczą Niemiec jako leżący w kompetencjach Bundestagu.

Życie prywatne

Urodził się w Górnych Łużycach. Jest katolikiem, żonaty i ma dwoje dzieci, mieszka w Panschwitz-Kuckau. Mówi biegle po czesku i bardzo dobrze po polsku. Jego żona wyniosła znajomość języka polskiego z domu. Jej ojciec był robotnikiem przymusowym, który pozostał po wojnie na Łużycach i ożenił się z Serbołużyczanką

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, niem. Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU) – niemiecka partia polityczna, założona po II wojnie światowej. Partia określa się mianem centroprawicowej, nawiązuje do konserwatyzmu i chrześcijaństwa. CDU nie istnieje w Bawarii, ponieważ w tym kraju związkowym działa partia o podobnym charakterze, CSU. Na szczeblu ogólnokrajowym partie te współdziałają, występując jako CDU/CSU; pomimo tego każde z ugrupowań zachowuje swoją własną strukturę. Tworzą wspólną frakcję w niemieckim parlamencie i nie prowadzą przeciwko sobie żadnych działań. Połączenie CDU i CSU nazywane jest powszechnie Unią.

Kraj związkowy (t. "land"; niem. das Land - "ziemia", "kraj", "kraina" lub das Bundesland - "kraj związkowy") - nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii.

Przypisy

Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 23 marca 2011].
Bartosz T. Wieliński: Nie tylko Polacy kradną auta w Saksonii. wyborcza.pl, 24 września 2008. [dostęp 23 marca 2011].
Piotr Jendroszczyk: Słowianin stanie na czele rządu Saksonii. rp.pl, 17 kwietnia 2008. [dostęp 23 marca 2011].

Bibliografia

Nota biograficzna na stronie prywatnej (niem.). [dostęp 23 marca 2011].

Nota biograficzna na stronie Urzędu Premiera Saksonii (niem.). [dostęp 23 marca 2011].