|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Podniesienie świadomość przyrodniczej ludzi, którzy zawodowo związani są z Tatrami, oraz edukację dzieci i młodzieży ma na celu Akademia Tatry - nowy projekt Tatrzańskiego Parku Narodowego. Cykl szkoleń rozpocznie się pod koniec sierpnia... W chwili wybuchu I wojny światowej w środowiskach niepodległościowych działających pod zaborem rosyjskim ożyły nadzieje na impuls w sprawie polskiej. Wydarzenia pod drugiej stronie frontu, powstanie i wejście do boju I Kompani Kadrowej, a wkrótce L... Z chwilą wybuchu I wojny światowej polskie środowiska emigracyjne działające we Francji rozpoczęły starania o powołanie polskich jednostek wojskowych.21 sierpnia 1914 r. władze francuskie odpowiedziały na inicjatywę Komitetu Wolontariuszy Polskich... Legiony Polskie były pierwszą polską formacją wojskową w XX w. Skupiły w sobie oddziały Strzelca Józefa Piłsudskiego, Drużyny Strzeleckie, Polowe Drużyny Sokoła oraz inne organizacje paramilitarne działające przed I... Niemal sto obrazów i grafik ilustrujących wpływ polityki na sztukę zgromadzono na wystawie "Polityka - polskie wybory 1944-2010", przygotowanej przez Muzeum Narodowe w Szczecinie. Na wystawie znalazły się dzieła m.in. Xawerego Dunikowskiego, Edwarda Dwurnika...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Stanisław ZdybCzy wiesz że...? Ciupaga – laska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku. Posiada mocno okute żeleźce, czasem z "wąsami", pozwalające na podniesienie się np. w czasie wspinaczki albo zadanie ciosu. Ciupaga jest nieco podobna do czekanu, który jest kategoryzowany jako drzewcowa biała broń obuchowo-sieczna. Zawratowa Turnia – turnia w Świnickiej Grani w Tatrach Wysokich. Znajduje się w tej grani między Niebieską Turnią, oddzieloną Niebieską Przełęczą, a Małym Kozim Wierchem, od którego oddziela ją przełęcz Zawrat. Sanie – pojazd zaprzęgowy na płozach, służący do poruszania się po śniegu lub lodzie. Sanie są zazwyczaj ciągnięte przez konie lub ciągniki mechaniczne. Małe sanie używane do zabawy lub sportów zimowych to sanki. Stanisław Zdyb (ur. 20 września 1884 w Zadolu na Lubelszczyźnie, zm. 8 grudnia 1954 w Zakopanem) – polski taternik, wieloletni członek Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR), fotograf, jeden z pierwszych producentów nart w Zakopanem; absolwent Szkoły Przemysłu Drzewnego, w której następnie pracował jako nauczyciel. Gąsienicowa Turnia – niewybitne, skaliste wzniesienie w Świnickiej Grani w Tatrach Wysokich. Ma cztery wierzchołki o wysokościach w kierunku od zachodu na wschód: 2266 m, 2279 m, 2279 m, 2276 m (Wielka Encyklopedia Tatrzańska podaje 2280 m). Od sąsiedniej Niebieskiej Turni oddziela je Niebieska Przełączka Wyżnia (2253 m), a od Świnicy Gąsienicowa Przełączka (2260 m), Świnicka Kopa (2298 m) i Świnicka Szczerbina Wyżnia (2295 m).
Lubelszczyzna (właściwie ziemia lubelska) – kraina historyczna w północno-wschodniej Małopolsce, na prawym brzegu Wisły, między Wieprzem i Tyśmienicą na północy oraz Sanem i Tanwią na południu. Głównym miastem krainy jest Lublin. Od 1898 mieszkał w Zakopanem. Góry urzekły go od pierwszej chwili. Dużo chodził po Tatrach turystycznie (z aparatem fotograficznym), rozpoczął również uprawianie taternictwa. Jego fotografie, których kilka znajduje się w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem, są cennym dokumentem epoki. Pokazują pierwsze wspinaczki i zjazdy narciarskie. Do utrwalonych przez Zdyba wydarzeń należą również pierwsze zawody narciarskie na Kalatówkach (1911) oraz pierwsze skoki narciarskie w Tatrach. Zamarła Turnia (2179 m n.p.m.) – dwuwierzchołkowy szczyt w bocznej grani Tatr, przez którego górną część północnej ściany, omijając sam wierzchołek, przechodzi szlak Orlej Perci. Zamarła Turnia położona jest pomiędzy Małym Kozim Wierchem (rozdziela je Zmarzła Przełęcz) oraz Kozimi Czubami (rozdziela je Kozia Przełęcz).
Mała Buczynowa Turnia (2172 m n.p.m.) – szczyt w grupie Buczynowych Turni, znajdujący się pomiędzy Wielką Buczynową Turnią, od której oddziela ją głęboka Buczynowa Przełęcz, a Ptakiem, od którego oddziela ją Mała Buczynowa Przełączka. Z czasem zajął się produkcją nart, sanek, ciupag i czekanów. Jego wytwórnia "Zdyb i spółka" jako pierwsza w Polsce produkowała narty na skalę masową. Był również narciarzem i zawodnikiem ZON TT (Zakopiańskiego Oddziału Narciarzy Towarzystwa Tatrzańskiego), późniejszej SN PTT (Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego). Brał udział w pierwszych zawodach narciarskich, które zostały rozegrane 28 marca 1910 na Hali Goryczkowej (w biegu głównym zajął 3. miejsce). Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem – jedno z najstarszych muzeów regionalnych w Polsce, z siedzibą w Zakopanem przy ul. Krupówki 10; pięć filii w Zakopanem, po jednej w: Chochołowie, Czarnej Górze, Jurgowie, Łopusznej.
Mnich (słow. Mních, niem. Mönch, węg. Barát) – samotny szczyt o wysokości 2068 m n.p.m. położony w polskich Tatrach Wysokich, w Dolinie Rybiego Potoku, powyżej południowo-zachodniego brzegu Morskiego Oka. Obok Mięguszowieckich Szczytów stanowi drugi charakterystyczny element otoczenia tego jeziora. 23 lipca 1910 jako pierwszy w historii, wspólnie z Henrykiem Bednarskim, Józefem Lesieckim oraz Leonem Lorią, dokonał przejścia południowej ściany Zamarłej Turni. Jako taternik dokonał 23 zimowych i 4 letnich pierwszych wejść, głównie w towarzystwie Mariusza Zaruskiego, Bednarskiego, Lesieckiego i Lorii, np. na Gąsienicową Turnię, Zawratową Turnię, Małą Buczynową Turnię, Ptaka, Mnicha (1910), Mały Kozi Wierch, Zamarłą Turnię, Zadni Kościelec, Wielką Buczynową Turnię, Rohacze (1911). Miał też na koncie liczne pierwsze wejścia narciarskie, np. na Kościelec w 1911 z Zaruskim. Ptak (2131 m n.p.m.) – charakterystyczna w kształcie turnia w bocznej grani Tatr Wysokich, w grupie Buczynowych Turni, pomiędzy Małą Buczynową Przełączką (2121 m n.p.m.) a Przełączką pod Ptakiem (2103 m n.p.m.). Turnia została nazwana tak z uwagi na swój charakterystyczny kształt (dawniej nazywano ją też Pióro). Jej południowymi zboczami poprowadzony jest szlak Orlej Perci.
Hala Goryczkowa – dawna hala pasterska, która znajdowała się w Dolinie Goryczkowej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1360-1870 m n.p.m. Obejmowała obydwa jej odgałęzienia; Dolinę Goryczkową pod Zakosy i Dolinę Goryczkową Świńską. Wypasano nie tylko na trawiastym jej dnie i zboczach, ale także na grzbiecie Kondratowego Wierchu i wschodnich stokach Kasprowego Wierchu. Łączna jej powierzchnia wynosiła 224,37 ha, z czego właściwe pastwiska stanowiły 10 ha, reszta to były halizny (81 ha), lasy (39 ha), kosodrzewina (16 ha) i nieużytki (78,37 ha). Dodatkowa powierzchnia serwitutów wynosiła 68,43 ha. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich, w I Brygadzie. Po zakończeniu wojny pozostał żołnierzem w Wojsku Polskim. Przypisy
Bibliografia
Zadni Kościelec – szczyt w bocznej Grani Kościelców w Tatrach Wysokich. Wysokość 2162 m n.p.m. Znajduje się w tej grani pomiędzy Mylną Przełęczą (2106 m) a Kościelcową Przełęczą (2110 m n.p.m.). Zdobyty w 1905 r. przez Zygmunta Klemensiewicza i Romana Kordysa. W grani Zadniego Kościelca wyróżnia się jeszcze kilka drobniejszych turni i przełączek, w kierunku od Mylnej Przełęczy na północ są to: dwuwierzchołkowa Mylna Turnia, przełęcz Pośrednie Mylne Wrótka, Mylna Kopa (2159 m), przełęcz Wyżnie Mylne Wrótka i Zadni Kościelec.
Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej.
Czy wiesz że...? beta Legiony Polskie – polskie oddziały wojskowe, którym początek dała Pierwsza Kompania Kadrowa utworzona 3 sierpnia 1914 w Krakowie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego.
Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.
Wielka Buczynowa Turnia – najwyższy (2182 m n.p.m.) szczyt w grupie Buczynowych Turni, znajdujący się pomiędzy Buczynowymi Czubami, od których oddziela ją Przełęcz Nowickiego, a Małą Buczynową Turnią, od której oddzielona jest Buczynową Przełęczą.
Rohacze (słow. Rohače) – dwa wybitne, skaliste szczyty w grani głównej Tatr Zachodnich, położone ponad dolinami: Smutną, Żarską i Jamnicką. Swoim wyglądem bardziej przypominają szczyty Tatr Wysokich niż Tatr Zachodnich.
Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977–1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.
Kalatówki, Polana Kalatówki – polana reglowa leżąca w Dolinie Bystrej w Tatrach. Jest to stosunkowo płaski, otwarty teren, otoczony z wszystkich stron lasem, z ładnymi widokami na rejon Kasprowego Wierchu. Od wschodniej strony opada na polanę z Kalackiej Kopy trawiasty, stromy i długi żleb, zwany Kalackim Żlebem lub Kalackim Korytem. Od wschodniej strony wznoszą się nad nią lesiste zbocza Krokwi. Dolna część polany (przy potoku Bystra) znajduje się na wysokości 1160-1200 m n.p.m., górna – 1200-1250 m n.p.m. Rozdzielone są wałem morenowym. Na górnej części polany stoi Hotel górski PTTK Kalatówki.
Mały Kozi Wierch (2228 m n.p.m.) – szczyt w bocznej grani Tatr na trasie Orlej Perci. Szczyt położony jest pomiędzy Zawratem a Zamarłą Turnią, od której oddziela go Zmarzła Przełęcz. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
