Stanisława Walasiewicz - Polski Serwis Naukowy

Stanisława Walasiewicz (ur. 3 kwietnia 1911 w Wierzchowni, zm. 4 grudnia 1980 w Cleveland) - polska lekkoatletka startująca w biegach sprinterskich, mistrzyni olimpijska, wielokrotna rekordzistka świata.

Życiorys

Walasiewicz urodziła się w Wierzchowni koło Górzna, jako córka Juliana i Weroniki z Uścińskich Walasiewiczów. Została ochrzczona w kościele parafialnym jako Stefania Walasiewicz. Jej rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdy dziewczynka miała 3 miesiące. Rodzina Walasiewiczów osiadła w Cleveland. W Stanach używała zazwyczaj imienia Stella Walsh.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Hermafrodytyzm, obojnactwo, dwupłciowość, gynandromorfizm – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie męskich i żeńskich gruczołów rozrodczych albo występowanie w jego ciele gruczołu obojnaczego wytwarzającego jaja i plemniki. Obojnactwo występuje często u zwierząt bezkręgowych i u roślin wyższych (u roślin nazywane jest obupłciowością lub androginią), rzadziej u kręgowców. U osobników hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej samozapłodnienie – u roślin nazywane samopylnością.

Już jako nastolatka wykazywała uzdolnienia w biegach i startowała w zawodach lekkoatletycznych dla juniorów. Starała się po raz pierwszy o wyjazd na igrzyska olimpijskie w 1928, ale nie mogła tam wystartować, gdyż nie miała obywatelstwa amerykańskiego. Sukces Haliny Konopackiej zdopingował ją do dalszego wysiłku. Zaczęła ćwiczyć w polonijnym ognisku Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Przyjechała do Polski i trenowała w Warszawie. Reprezentowała kluby warszawskie: Sokół-Grażyna (1929-1934) oraz Warszawianka (1935-1939).

Klub Sportowy Warszawianka - założony 27 listopada 1921 roku przez rodziny Luxemburgów i Lothów, którzy obok nazwy Warszawianka, przyjęli barwy czarno-białe i literę W - symbol i emblemat klubu. Początkowo klub był nastawiony na piłkę nożną. W tej dziedzinie odniósł niemałe sukcesy: mistrzostwo Warszawy w 1925 roku, grę w III lidze, pokonanie Legii w jej debiucie w I lidze. Z czasem w klubie powstały sekcje kolejnych dyscyplin: koszykówki, hokeja, łyżwiarstwa, kolarstwa, lekkiej atletyki, szermierki i od 1999 roku pływania. Największe sukcesy w całej historii istnienia klubu odnosili lekkoatleci. W czasie wojny pozycja Warszawianki mocno osłabła. Większość klubów w Polsce została zlikwidowana. W latach 50. XX wieku uroczyście reaktywowano działalność Warszawianki, a w 1961 roku oddano pierwsze obiekty przy ul.Puławskiej. Stadion piłkarski Warszawianki był bardzo nowoczesny, lecz w chwili obecnej jest zdewastowany i kompletnie zniszczony. Warto również wspomnieć o niemałych sukcesach w piłce ręcznej. Sekcja piłki ręcznej w sezonie 2008/2009 posiadała dwie drużyny: pierwsza występowała w grupie A I ligi, zajmując ostatecznie 3 miejsce, zaś rezerwy w II lidze (drużyna została wycofana z rozgrywek w trakcie trwania sezonu). Po sezonie 2008/2009 sekcja piłki ręcznej została rozwiązana.
Polski Komitet Olimpijski (oficjalny skrót PKOl) – ogólnopolskie stowarzyszenie związków i organizacji sportowych z siedzibą w Warszawie, zajmujące się przede wszystkim organizacją udziału reprezentacji Polski w Igrzyskach Olimpijskich, a także upowszechnianiem idei olimpijskiej i promocją sportu oraz reprezentowaniem polskiego sportu w organizacjach międzynarodowych, w tym w Międzynarodowym Komitecie Olimpijskim.

Przed igrzyskami w 1932, które miały się odbyć w Los Angeles, amerykańska federacja lekkoatletyczna, licząc na jej niemal pewny medal, zaproponowała Polce obywatelstwo. Ta jednak w ostatniej chwili odrzuciła propozycję i zdecydowała się reprezentować kraj swojego pochodzenia. Na olimpiadzie okazała się najszybszą biegaczką na 100 m, wyrównała rekord świata czasem 11,9 s i zdobyła złoty medal olimpijski. Tego samego dnia zajęła 6 miejsce w rzucie dyskiem. Na igrzyskach w 1936 w Berlinie na swoim koronnym dystansie musiała uznać wyższość Helen Stephens. Sama sportsmenka była niezadowolona ze srebrnego medalu.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Wielki sukces odniosła Walasiewicz podczas mistrzostw Europy z 1938, kiedy to po raz pierwszy w zawodach uczestniczyły kobiety. Zdobyła tam dwa złote (100 m i 200 m) i 2 srebrne medale (skok w dal i sztafeta 4 x 100 m). Wywalczyła też aż siedem medali Światowych Igrzysk Kobiecych (1930, 1934), w tym cztery złote w biegach sprinterskich.

Rzut dyskiem – jedna z technicznych konkurencji lekkoatletycznych polegająca na wyrzuceniu siłą ramienia (jedną ręką) dysku, na jak największą odległość. Rzut odbywa się z koła o średnicy 2,5 m otoczonego siatką ochronną o wysokości 4 m i wylotem z przodu 6 m. Aby rzut był ważny dysk musi upaść w wycinku koła o kącie 40 stopni. Dysk ma wagę dwóch kilogramów dla mężczyzn i jednego kilograma dla kobiet.
Helen Herring Stephens (ur. 3 lutego 1918 w Fulton, zm. 17 stycznia 1994 w Saint Louis) – amerykańska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich, uczestniczka i dwukrotna złota medalistka igrzysk olimpijskich w 1936 r. w Berlinie (w biegu na 100 m oraz w sztafecie 4 x 100 m).

Należała do najpopularniejszych polskich sportowców okresu międzywojennego. Czterokrotnie zwyciężała w Plebiscycie Przeglądu Sportowego: w 1930, 1932, 1933 i 1934 r. Zajmowała ponadto miejsca w dziesiątce Plebiscytu w 1929, 1935, 1936, 1937 i 1938 r. Była również laureatką Państwowej Nagrody Sportowej w latach 1932-1933.

Plebiscyt Przeglądu Sportowego na najlepszego polskiego sportowca roku — plebiscyt mający na celu wyłonienie najlepszego sportowca danego roku kalendarzowego w Polsce, wymyślony i organizowany przez redakcję Przeglądu Sportowego. Faktycznie jest to wybór 10 najlepszych polskich zawodników (pod uwagę brane są zarówno kobiety, jaki i mężczyźni we wszystkich dyscyplinach), z których jeden zostaje uznany za sportowca roku. Pierwsza edycja konkursu została przeprowadzona w 1926, a wygrał ją Wacław Kuchar. Od tego czasu plebiscytu nie organizowano jednak regularnie, bowiem w latach 1939-1947 (z uwagi na wybuch II wojny światowej) oraz w roku 1953 (względy organizacyjne) wyboru nie dokonywano. W pozostałych latach miał on zwykle taką samą formułę:
Halina Konopacka (ur. 26 lutego 1900 w Rawie Mazowieckiej, zm. 28 stycznia 1989 w Daytona Beach) – polska lekkoatletka, pierwsza polska złota medalista olimpijska.

W czasie swojej kariery 14 razy poprawiała rekordy świata doprowadzając je do wyników: 6,4 na dystansie 50 m (1933); 7,3 s na 60 m (1933); 9,8 na 80 m (1933); 11,6 s na 100 m (1937); 23,6 s na 200 m (1935); 24,3 na 220 jardów oraz 3:02.5 na 1000 m (1933). Wyniki lepsze od oficjalnego rekordu świata uzyskiwała również w skoku w dal.

Bieg na 800 m – lekkoatletyczna konkurencja biegowa, zaliczana do biegów średnich. Na otwartym stadionie bieg na 800 m to dwa okrążenia stadionu. Pierwsze 100 m zawodnicy biegną po swoich torach, później zbiegają ku wewnętrznemu torowi.
Los Angeles – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych, za Nowym Jorkiem. Los Angeles zajmuje powierzchnię 1 302 km² i położone jest w regionie Kalifornii Południowej. Miasto stanowi centrum aglomeracji Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, którą w 2010 roku zamieszkiwało 12 828 837 osób, czyniąc z tego regionu 2. pod względem populacji obszar metropolitalny Stanów Zjednoczonych i jednocześnie jedną z najludniejszych metropolii świata. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem "Angelenos".

W latach 1933-1946 była 24-krotną mistrzynią Polski na 60 m, 100 m, 200 m, 80 m ppł., skoku w dal, skoku w dal z miejsca, rzucie oszczepem, 3-boju, 5-boju oraz 54-krotną rekordzistką Polski. W barwach Polski wystąpiła jeszcze podczas mistrzostw Europy w Oslo (1946), jednak już bez sukcesów.

Pod koniec lat 30. Walasiewiczówna powróciła do Stanów, gdzie startowała i wielokrotnie wygrywała amerykańskie mistrzostwa, mimo że nadal nie była oficjalnie obywatelką tego kraju. W 1947 wyszła za mąż za boksera Harry'ego Neila Olsona, dzięki temu uzyskała obywatelstwo amerykańskie jako Stella Walsh Olson. Po zakończeniu kariery sportowej była trenerką w USA, działaczką polonijną, współpracownicą PKOl.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
II Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce w 1938 rozgrywane były w dwóch miejscach. Zawody mężczyzn rozgrywano w dniach 3-5 września w Paryżu, a zawody kobiet - 17 i 18 września w Wiedniu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)