Stanislav Grof - Polski Serwis Naukowy

Stanislav Grof

Stanislav Grof (urodzony 1 lipca 1931 w Pradze w byłej Czechosłowacji, osiadły na stałe w USA) – jeden z twórców psychologii transpersonalnej, nurtu zwanego "czwartą siłą w psychologii" (obok psychoanalizy, behawioryzmu oraz orientacji humanistycznej); pionier w dziedzinie badań nad terapeutycznym zastosowaniem odmiennych stanów świadomości.

Psychologia (od gr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka empiryczna, zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. W zasadzie psychologia dotyczy ludzi, ale mówi się o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.

Wydawnictwo Okultura – polskie wydawnictwo książkowe, powstałe w roku 2001 z inicjatywy Dariusza Misiuny i kilku jego przyjaciół. Wydaje ono książki z zakresu historii okultyzmu, magii, a często także psychologii, filozofii, czy antropologii.

Zasłynął swymi badaniami nad wpływem LSD na umysł, poddając pacjentów kuracji nazwanej przez siebie "turbopsychoanalizą". Będący niegdyś psychoanalitykiem Grof, podawał pacjentom LSD, po czym przeprowadzał sesję psychoanalityczną. Mawiał ponoć, że już po kilku spotkaniach osiąga efekty, które klasyczna psychoanaliza daje dopiero po latach terapii. Po zdelegalizowaniu tej substancji wraz z żoną opracował metodę niefarmakologiczną wywoływania odmiennych stanów świadomości, analogiczną w swym potencjale terapeutycznym. Metoda ta, wykorzystująca techniki oddechowe, znana jest jako oddychanie holotropowe.

Krzysztof Azarewicz – polski poeta, pisarz, tłumacz, okultysta oraz filozof. Współtwórca wytwórni muzycznej Moonwheel Records. Autor przekładów, m.in. Przygoda odkrywania samego siebie Stanislava Grofa czy Necrononomicon Abdula Alhazreda. Znany również ze współpracy z polską grupą deathmetalową Behemoth dla której pisze teksty. W 2003 roku na podstawie pomysłu nieżyjącego Pawła Wasilewskiego wraz z Arturem Mieczkowskim założył niezależne wydawnictwo Lashtal Press.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Stanislav Grof swoją pracę badawczą nad terapeutycznym zastosowaniem psychodelików rozpoczął w Pradze. Od 1967 roku kontynuuje badania w USA na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa i w Merylandzkim Ośrodku Badań Psychiatrycznych, gdzie pracuje nad wykorzystaniem psychodelików w terapii nerwic i uzależnień oraz u osób umierających na raka. Obecnie pracuje w Instytucie Esalen (Kalifornia), gdzie opracowuje założenia terapii holotropowej.

Psychologia humanistyczna zrodziła się w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia i bardzo szybko zdobyła sobie ogromną popularność stając się trzecią siłą psychologii, obok psychoanalizy i behawioryzmu.

Psychologia transpersonalna to kierunek psychologii, w ramach którego badaniom poddaje się transpersonalne i transcendentalne aspekty duchowych doświadczeń człowieka. Kierunek ów powstał na bazie krytyki dotychczasowych szkół psychologii – psychoanalizy, behawioryzmu oraz orientacji humanistycznej i jest nazywany czwartą siłą w psychologii. Za datę narodzin psychologii transpersonalnej jako formalnej dyscypliny przyjmuje się rok 1969, w którym ukazał się pierwszy numer czasopisma Journal of Transpersonal Psychology – pionierskiego periodyku akademickiego poświęconego tej gałęzi wiedzy. Jedna z zamieszczonych tam definicji głosi, że psychologia transpersonalna „...zajmuje się badaniem najwyższego potencjału ludzkiego oraz rozpoznaniem, zrozumieniem i realizacją jednoczących, duchowych i transcendentnych stanów świadomości".

Jest autorem takich głośnych książek jak "LSD Psychoteraphy" czy "Beyond Death", a także dostępnych na polskim rynku "Obszary nieświadomości", "Poza Mózg", "Przygoda odkrywania samego siebie" oraz "Najdalsza podróż". Grof twierdzi, że potencjalnie potrafimy uzyskać informację o wszystkim, co działo się, dzieje się i będzie dziać we Wszechświecie - wystarczy podłączenie pod odpowiednią falę.

Psychoanaliza (od gr. ψυχη = "psyche", "dusza" i ανάλυσις = "analiza") – zbiór teorii dotyczących struktury psychiki człowieka, jego rozwoju i funkcjonowania, próbujących wyjaśniać powstawanie różnych aktów psychicznych. Tworzenie psychoanalizy rozpoczął Zygmunt Freud w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku.

Oddychanie holotropowe (dosłownie: zmierzanie do całości, z gr. holos - całość, trepein - zmierzanie w kierunku czegoś) - technika psychoterapeutyczna opracowana przez Stanislava Grofa wspólnie z żoną Christiną Grof, umożliwiająca dostęp do odmiennych stanów świadomości. Metoda łączy w sobie pogłębione i przyspieszone oddychanie, oraz relaksację i muzykę jako czynniki wspomagające.

Badania i praktyki Grofa zaowocowały stworzeniem teorii matryc okołoporodowych, mających według niego wyjaśniać, w jaki sposób nasze wzorce mają swoje źródło w doświadczeniach okołoporodowych.

Książki wydane w języku polskim

Stanislav Grof: Obszary nieświadomości: raport z badań nad LSD. Andrzej Szyjewski (tłum.). Kraków: Wydawnictwo A, 2000, seria: Jeden Świat. ISBN 83-912388-4-9.

Stanislav Grof: Poza mózg : narodziny, śmierć i transcendencja w psychoterapii. Ilona Szewczyk (tłum.). Kraków: Wydawnictwo A, cop. 1999, seria: Jeden Świat. ISBN 83-905347-9-7. (wydanie drugie: 2010 r., ISBN 978-83-89978-30-1)

Stanislav Grof: Przygoda odkrywania samego siebie: wymiary świadomości: nowe perspektywy w psychoterapii. Krzysztof Azarewicz (tłum.). Gdynia: Uraeus, cop. 2000, seria: Anthropos. ISBN 83-85732-84-5.

Stanislav Grof: Najdalsza podróż. Misterium i świadomość śmierci. Maciej Lorenc (tłum.), Dariusz Misiuna (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Okultura, 2010, seria: Transwizje. ISBN 978-83-88922-26-8.

Stanislav Grof: Kiedy niemożliwe staje się możliwe. Maciej Lorenc (tłum.), Dariusz Misiuna (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Okultura, 2010. ISBN 978-83-88922-27-5.