Stany Generalne - francuskie - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy zgromadzenia narodowego we Francji . Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Stany Generalne (fr. États-Généraux) – zgromadzenie reprezentujące przedstawicieli 3 stanów: szlachty, duchowieństwa i stanu trzeciego, czyli reszty społeczeństwa we Francji, zwoływane jako doradczy organ króla, zwłaszcza w sprawach ustalania podatków.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Filip IV Piękny, fr. Philippe le Bel (ur. 1268, Fontainebleau - zm. 29 listopada 1314, Fontainebleau) - król Francji i Nawarry w latach 1285-1314, syn Filipa III Śmiałego z dynastii Kapetyngów i jego pierwszej żony - Izabeli Aragońskiej.

Historia Stanów Generalnych sięga 1302 roku, kiedy zostały zwołane dla rozstrzygnięcia sporu między Filipem Pięknym i papieżem Bonifacym VIII. Dotyczył on przede wszystkim podatków, jakie nałożył na duchowieństwo Filip IV. Papież wysyłał wówczas bullę do Filipa, w której w dość drastyczny sposób starał się go odwieść od tej decyzji. (Bulla zaczyna się słowami "Słuchaj synu")
Stan trzeci – nazwą tą określano w przedrewolucyjnej Francji ogół ludzi wolnych nie zaliczających się do szlachty i kleru. W chwili wybuchu rewolucji francuskiej zaliczano do niego ponad 25 milionów, a więc około 99% ludności Królestwa Francji.

Bitwa pod Poitiers – została stoczona pomiędzy Anglikami i Francuzami 19 września 1356 i była drugim z trzech wielkich angielskich zwycięstw podczas wojny stuletniej.

1302 - król Francji Filip IV, zwołał trzy stany generalne Francji, które poparte przez cały kraj, pochwaliły jego odrzucenie bulli papieskiej i zwołały wielką radę do wysłuchania oskarżeń przeciw papieżowi. Silna pozycja króla pozwoliła mu na wysłanie do papieża ludzi, którzy go spoliczkowali. Były to pierwsze stany generalne we Francji.

Delfin (fr. dauphin) – tytuł hrabiego Delfinatu. Nazwa wzięła się od herbu Guya II, w którym znajdował się delfin. W latach 1349 - 1830 był to tytuł następców tronu francuskiego, który przysługiwał najstarszemu synowi.

Król – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo Król w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego. Czeski Král, litewski karalius, ros Король itd.

1308 - Filip IV zwołał Stany Generalne, oczekując poparcia w sprawie likwidacji zakonu templariuszy. Władca, mający problemy finansowe, zamierzał przejąć dobra zakonne. Oskarżył templariuszy o herezję, bezczeszczenie relikwii, czary i homoseksualizm. Stany Generalne poparły projekt likwidacji zakonu. Mistrzowie zakonni na torturach przyznali się do fałszywych oskarżeń i zostali spaleni na stosie.
Karol V Mądry (ur. 21 stycznia 1338 w Vincennes, zm. 16 września 1380 w Beauté-sur-Marne) – regent w latach 1356-1360, a następnie król Francji w latach 1364–1380, z dynastii Walezjuszów. Syn Jana II Dobrego i Bonny Luksemburskiej.

Rewolucja francuska 1789-1799 (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub po prostu Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji (1789-1799), w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.

19 września 1356 w wyniku wygranej bitwy pod Maupertius Anglicy wzięli do niewoli króla francuskiego Jana Dobrego. W zastępstwie władzę we Francji objął delfin Karol. Królestwo francuskie przeżywało wówczas kłopoty finansowe. Karol zmuszony został wydać Wielki Ordonans (Grande Ordonance), w którym zobowiązał się do zwołania Stanów Generalnych.
Bonifacy VIII, właściwie Benedetto Gaetani (ok. 1235 w Anagni – 11 października 1303 w Rzymie) – Włoch z pochodzenia, papież od 24 grudnia 1294 r. po abdykacji Celestyna V, do którego ustąpienia w walny sposób się przyczynił.

Jan Dobry (ur. 16 kwietnia 1319 w Le Mans, zm. 8 kwietnia 1364 w Londynie), hrabia Andegawenii, książę Normandii od 1332 r., hrabia Poitiers od 1344 r., książę Gujenny od 1345 r., król Francji od 1350 r. i, wreszcie, książę Burgundii od 1361 r. Należał do dynastii Walezjuszów. Był synem Filipa VI i Joanny Kulawej, córki księcia Burgundii Roberta II.

Od 1614, we Francji, Stany Generalne nie zbierały się, ponieważ w systemie absolutnym naruszałyby pozycję króla. Ponadto królowie mogli nakładać podatki i zwoływać wojsko w sposób dowolny.
5 maja 1789 zebrały się Stany Generalne zwołane przez króla Francji Ludwika XVI w sytuacji kryzysu finansowego, gospodarczego i politycznego monarchii. Decyzja Ludwika XVI okazała się porażką absolutyzmu. Stany zamieniły się w Zgromadzenie Narodowe, a następnie w Konstytuantę, przyczyniając się do wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej i proklamowania republiki w 1792.
Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.

Funkcjonujący w polityce do dnia dzisiejszego podział na prawicę i lewicę ma swoje źródło w tradycji obrad Stanów Generalnych. Szlachta z kręgów dworskich zasiadała po prawej stronie tronu królewskiego, a stan trzeci po lewej. Miejsce po prawej stronie władcy było uznanym świadectwem przywilejów.