Staroraki - Polski Serwis Naukowy

Staroraki (Merostomata) – gromada szczękoczułkowców obejmująca 4 gatunki żyjące współcześnie i około 500 gatunków kopalnych. Zalicza się do nich stawonogi z 6-7 parami odnóży na głowotułowiu, blaszkowatymi odnóżami na odwłoku, na których znajdują się wyrostki skrzelowe, a wreszcie szpiczasto zakończonym telsonem. Głowotułów pokryty grubym jednolitym oskórkiem i zazwyczaj zrośnięty na dużym obszarze z odwłokiem.

Skrzypłocz (Limulus), nazywany też mieczogon – rodzaj obejmujący kilka reliktowych gatunków staroraków. Polską nazwą mieczogony lub skrzypłocze nazywa się często także cały rząd ostrogonów (Xiphosura), istniejący od środkowej części syluru, tzn. od około 425 mln lat (wenlok). Jednak współczesne rodzaje skrzypłoczy są taksonami młodymi geologicznie.

Szczękoczułkowce (Chelicerata syn. Arachnomorpha, Cheliceromorpha) - podtyp stawonogów. Ich cechą charakterystyczną jest brak wyodrębnionej głowy (mają głowotułów) i brak czułków, których funkcję przejęły dwie pary przekształconych odnóży, tzw. przysadki gębowe. Podtyp obejmuje ok. 65 tys. gatunków zwierząt zamieszkujących morza, lądy i wody słodkie. Większość szczękoczułkowców to organizmy lądowe, niektóre wtórnie przystosowały się do życia w wodzie.

Systematyka

Wyróżnia się 2 rzędy staroraków:

Zatoka Meksykańska (ang. Gulf of Mexico, hiszp. Golfo de México) – zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej. Leży między półwyspami Jukatan i Floryda, od otwartego oceanu i Morza Karaibskiego ogradza ją wyspa Kuba. Z akwenem Morza Karaibskiego połączone jest przez Cieśninę Jukatańską, a z otwartym oceanem – Cieśniną Florydzką. Kraje leżące nad zatoką to Kuba, Meksyk i Stany Zjednoczone.

Ostrogony, mieczogony (Xiphosura) - rząd morskich stawonogów obejmujący współcześnie jedynie cztery gatunki z gromady staroraków (Merostomata). Rozmiarami dochodzą do 60 cm długości.

† wielkoraki (Eurypterida) - dorastające do 3 metrów długości z wyglądu przypominające dzisiejsze skorpiony

ostrogony (Xiphosura) - zamieszkujące wody u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej, Zatokę Meksykańską i północno-wschodnie wybrzeża Azji; ich środowiskiem życia są płytkie wody przybrzeżne.

Zobacz też

skrzypłocz