Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Wystawa Muzeum Historii Polski "Droga do jedności: 1945-2004" w Brukseli
Zdjęcia, teksty i infografiki przybliżające drogę od komunistycznych dyktatur w Europie Środkowo-Wschodniej po wstąpienie Polski, Czech, Słowacji i Węgier do UE będzie można zobaczyć na wystawie "Droga do jedności: 1945-2004 Komunizm.Solidarność.Unia Europejska"...
 
Ochrona nieodkrytych gatunków na świecie
Wyniki nowych badań pokazują, że większość "brakujących" czy też nieodkrytych gatunków na świecie zamieszkuje regiony, które już zostały zidentyfikowane przez naukowców jako priorytetowe do objęcia ochroną przyrody. Badania przeprowadzone ...
 
Ochrona lasów tropikalnych: dobre wieści z Brazylii
Najnowsze dane opublikowane przez Brazylijskie Ministerstwo Środowiska mówią o największym od lat zmniejszeniu procederu wielkoskalowego wylesiania lasów deszczowych znajdujących się w tym kraju. Dane ze wstępnego raportu opublikowanego przez Braz...
 
Ochrona diabŁa tasmańskiego przed wyginięciem
Międzynarodowy zespół naukowców opracował model do sprawdzenia, czy przetrzymywanie osobnika diabła tasmańskiego w niewoli pomogłoby zachować wystarczające zróżnicowanie genetyczne, aby gatunek przetrwał najazd śmiertelnego raka pustoszącego jeg...
 
Droga Mleczna pełna obcych cywilizacji?
Czy można użyć narzędzi, jakie oferuje nam matematyka, by wyliczyć jak daleko od nas znajdują się pozaziemskie cywilizacje? Chociaż wyniki takich szacunków budzą zrozumiałe kontrowersje, nie powstrzymuje to jednak uczonych przed ich kalkul...

Reklama:


Starosta

Czy wiesz że...?
Prawo miecza (ang. Roar, 1997) – amerykański serial przygodowy nadawany przez stację Fox od 14 lipca do 1 września 1997 roku. W Polsce emitowany był na kanale RTL7.

Wojewoda (łac. palatinus) – w dzisiejszych czasach w Polsce jest to terenowy organ administracji rządowej w województwie i zwierzchnik zespolonej administracji rządowej na terenie województwa.

Starosta grodowy (łac. capitaneus cum iurisdictione) – sprawował w imieniu króla administrację i sądownictwo na terenie swojego powiatu i ziemi. Stał na czele sądu grodzkiego, do którego kompetencji należało rozpatrywanie spraw gardłowych z tzw. czterech artykułów grodzkich, oraz sądzenie szlachty nieosiadłej. Starosta pełnił także funkcje policyjne, dbał o bezpieczeństwo na drogach. Posiadał tzw. prawo miecza, czyli prawo do egzekucji wyroków sądów wszystkich instancji na podległym sobie terytorium.

Stanowisko starosty (łac. capitaneus), na przestrzeni lat zmieniało swoje znaczenie i funkcje.

  1. W pierwszych wiekach średniowiecza starostą nazywany był naczelnik wspólnoty rodowo-terytorialnej Słowian
  2. od XIV wieku do rozbiorów starosta był urzędnikiem królewskim w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Litewskim. Wyróżniano kilka rodzajów tego urzędu:
  3. starosta generalny był namiestnikiem prowincji lub ziemi, np.: ruski, podolski, wielkopolski, żmudzki (ten ostatni, jako jedyny był urzędem senatorskim, traktowano go jako równorzędny wojewodom: zasiadał między wojewodą łęczyckim a brzeskim (kujawskim))
  4. starosta grodowy nadzorował w powiecie administrację skarbową, policyjną oraz sądy, stał na czele sądu grodzkiego, miał prawo miecza - tzn. egzekucji wszystkich wyroków sądowych na terenie powiatu.
  5. starosta niegrodowy był dzierżawcą (tenutariuszem) dóbr królewskich
  6. W latach 1918-1939 i 19441950 był to podległy wojewodzie kierownik administracji ogólnej na terenie powiatu
  7. Obecnie starosta jest wybierany przez radę powiatu, kieruje powiatem, reprezentuje go na zewnątrz, jest przewodniczącym zarządu powiatu, oraz zwierzchnikiem:
  8. sekretarza powiatu, który jako zastępca (powoływany przez radę powiatu) wykonuje wszelkie kompetencje przynależne staroście z zakresu administracji - kieruje starostwem powiatowym
  9. skarbnika powiatu, który jako zastępca - główny księgowy budżetu (powoływany przez Radę powiatu) wykonuje wszelkie kompetencje przynależne staroście z zakresu finansów
  10. kierowników jednostek organizacyjnych powiatu
  11. powiatowych służb, inspekcji i straży
  12. służbowym pracowników starostwa

Kompetencje starosty i zarządu powiatu po reformie administracji z 1999 roku

  • podejmowanie decyzji w zakresie
  • edukacji publicznej (szkoły ponadgimnazjalne i specjalne)
  • ochrony zdrowia (szpitale rejonowe, powiatowe)
  • transportu na terenie powiatu (współfinansowanie lokalnych linii autobusowych, np. miejskich przedsiębiorstw komunikacji w miastach na prawach powiatu)
  • zarządzanie drogami powiatowymi oraz zarządzanie ruchem drogowym na drogach gminnych i drogach powiatowych
  • geodezji
  • gospodarki nieruchomościami
  • ochrony środowiska
  • porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli
  • przeciwdziałania bezrobociu
  • obronności
  • pomocy społecznej
  • wydawania zezwoleń na podejmowanie pracy przez cudzoziemców
  • zwalczania klęsk żywiołowych oraz organizowania pomocy na szczeblu powiatowym
  • rejestracji pojazdów oraz wydawanie praw jazdy

  • Droga powiatowa - zgodnie z art. 6a ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Zaliczenie do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w porozumieniu z marszałkiem województwa po zasięgnięciu opinii zarządów gmin, na obszarze których przebiega droga, oraz po zasięgnięciu opinii zarządów sąsiednich powiatów. Przebieg dróg powiatowych ustala rada powiatu po zasięgnięciu opinii zarządów gmin, na obszarze których przebiega droga.

    Starosta niegrodowy, tenutariusz (łac. capitaneus sine iurisdictione) – dzierżawca zamków lub dóbr królewskich tzw. królewszczyzn, bez uprawnień starosty grodowego. Starostwa niegrodowe były łac. panis bene merentium (chlebem dobrze zasłużonych), rozdawanym przez króla. Wobec niekontrolowanej kumulacji tych starostw w jednym ręku, stały się one przyczyną wzrostu niejednej fortuny magnackiej. Od 1775 starostwa te były dożywotnie i rozdawane de facto za zgodą Katarzyny II, co tylko zwiększyło apetyty magnatów na wydarcie "co smakowitszych kąsków" Rzeczypospolitej.

    Miasto na prawach powiatu

    W przypadku miasta na prawach powiatu zadania, które ustawy nakładają na organy powiatu, wykonują organy tego Miasta, wyłaniane i działające na zasadach określonych w ustawie o samorządzie gmin i w innych przepisach prawa, które dotyczą gmin. Odpowiednio: zadania nałożone na radę powiatu wykonuje rada miasta, a zadania nałożone na starostę i na zarząd powiatu wykonuje jednoosobowo prezydent miasta. Praw powiatu nie może mieć gmina, która ma burmistrza, ani taka, która ma wójta.

    Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

    Pomoc społeczna - "instytucja polityki społecznej państwa, mająca na celu umozliwienie osobom i rodzinom przezwycięzenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, mozliwości i uprawnienia".

    Inne znaczenia słowa

  • osoba odpowiadająca i dbająca o odpowiedni przebieg uroczystości np.: starosta wesela lub dożynek
  • osoba odpowiedzialna za sprawy porządkowe w jakiejś zorganizowanej grupie, np. starosta grupy na studiach wyższych.
  • Zobacz też

  • urzędy ziemskie
  • podstarości
  • Linki zewnętrzne

  • Tomasz Michałowski. O starostach grodowych - co wiedzieć warto". Serwis Valkiria.net
  • Informacja NIK o gospodarowaniu przez starostów nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa (2006)
  • Sekretarz – w Polsce najwyższy rangą urzędnik samorządowy w starostwie powiatowym (sekretarz powiatu), urzędzie miasta (sekretarz miasta), urzędzie gminy (sekretarz gminy). Kieruje urzędem — w określonych sprawach jest zastępcą odpowiednio starosty, prezydenta miasta, burmistrza lub wójta — głównie w zakresie spraw administracyjnych i prawnych.

    Ochrona środowiska - całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.





    Czy wiesz że...? beta

    Zarząd powiatu - organ wykonawczy powiatu. W jego skład wchodzą starosta jako przewodniczący, wicestarosta i pozostali członkowie. Zarząd wybierany jest przez radę powiatu. Liczy od 3 do 5 osób.
    Sąd grodzkisąd w dawnej Rzeczypospolitej. Wykształcił się z sądów małopolskich starostów grodowych na przełomie XIV i XV w. Sąd pod przewodnictwem starosty i sędziego grodzkiego sądził wszystkie sprawy, w których pozwanym był szlachcic nieosiadły (gołota) oraz tzw. sprawy gardłowe z czterech artykułów grodzkich. Podczas gdy w XVII wieku znaczenie sądów ziemskich malało, zwiększała się rola sądów grodzkich. Liczba ich funkcjonariuszy rosła. Rozszerzały się również ich kompetencje - obok spraw karnych zaczęto obejmować również cywilne. Sędzia grodzki, mianowany przez starostę, a tym samym powoływany niezależnie od sejmiku, nadal działał sprawnie.
    Dożynki, Święto Plonów – ludowe święto połączone z obrzędami dziękczynnymi za ukończenie żniw i prac polowych. W czasach przedchrześcijańskich – etniczne święto słowiańskie, przypadające na równonoc jesienną (23 września).
    Miasto na prawach powiatu – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, niekiedy określana jako powiat grodzki, co jednak nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.
    Droga gminna - zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) jest to droga o znaczeniu lokalnym niezaliczona do innej kategorii, stanowiąca uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie zarządu powiatu.
    Prezydent miasta - w Polsce organ władzy wykonawczej gminy wybierany w wyborach bezpośrednich, odpowiednik burmistrza (wójta). W miastach na prawach powiatu pełni ponadto funkcję starosty. Urząd prezydenta miasta występuje również w Niemczech i w Szwajcarii.
    Podstarości (łac. vicecapitaneus) – urząd ziemski I Rzeczypospolitej w Wielkim Księstwie Litewskim. W Koronie był urzędem grodzkim. Był zastępcą i namiestnikiem starosty, przez niego dobieranym i zaprzysięganym. Posiadał pełnię władzy starosty i mógł go zastępować w sądzie grodzkim.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.