Starszy mechanik - Polski Serwis Naukowy

Starszy Mechanik (starszy oficer mechanik) - stanowisko oficerskie w dziale maszynowym na statku handlowym. Kierownik maszyn i załogi maszynowej. Funkcję starszego mechanika zalicza się do stanowisk na poziomie zarządzania, niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi. Odpowiada za siłownię okrętową oraz technikę na statku.

Oficer - marynarz mający odpowiednie wykształcenie (przygotowanie) oraz wypływaną wymaganą praktykę morską, pełniący na statku morskim następujące stanowiska niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi:

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

Ze względu na moc silników głównych stopień kwalifikacji starszego mechanika określają odpowiednie dyplomy morskie:

dyplom starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 do 3.000 kW,

dyplom starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej.

Kwalifikacje starszego mechanika w żegludze wielkiej

Do uzyskania dyplomu starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 do 3.000 kW wymagane jest (opcjonalnie):
posiadanie dyplomu II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 do 3.000 kW oraz dodatkowej 24-miesięcznej praktyki pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej na stanowisku II oficera mechanika, przy czym 12 miesięcy tej praktyki może być zastąpione praktyką pływania na stanowisku oficera mechanika wachtowego na statkach morskich o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej,
posiadanie dyplomu II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej oraz dodatkowej 6-miesięcznej praktyki pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej na stanowisku II oficera mechanika,
posiadanie "starego" dyplomu oficera mechanika II klasy
Do uzyskania dyplomu starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej wymagane jest:
posiadanie dyplomu II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej oraz dodatkowej 18-miesięcznej praktyki pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej na stanowisku II oficera mechanika oraz złożenie egzaminu na to stanowisko, przy czym 6 miesięcy wymaganej praktyki może być zastąpione praktyką pływania na stanowisku starszego oficera mechanika na statkach morskich o mocy maszyn głównych od 750 do 3.000 kW,
posiadanie dyplomu starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 kW do 3.000 kW, dodatkowej 12-miesięcznej praktyki pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej oraz złożenie egzaminu na to stanowisko.

Kwalifikacje starszego mechanika w żegludze bałtyckiej i krajowej

Żegluga bałtycka:
na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 1.500 kW - co najmniej dyplom II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 kW do 3.000 kW,
na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 3.000 kW - co najmniej dyplom II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej,
na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 6.000 kW - dyplom starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 kW do 3.000 kW.
Żegluga krajowa:
na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 3.000 kW - co najmniej dyplom II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych od 750 kW do 3.000 kW,
na każdym statku w żegludze krajowej - co najmniej dyplom II oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych 3.000 kW i powyżej.

Ciekawostki

Umieszczone na górze dystynkcje dotyczą starszego mechanika posiadającego uprawnienia do kierowania maszynami powyżej 3000 kW. Na statkach pasażerskich starsi mechanicy jako oznaczenie swojego stopnia noszą trzy paski grube i jeden cienki, służy to uwypukleniu dowódczej roli jaką pełni kapitan żw na statku (cztery paski grube). Wzory noszenia dystynkcji powstały wystarczająco dawno (1957), aby stracić już na aktualności. Po prywatyzacji przedsiębiorstw żeglugowych, armatorzy nie wydali swoich przepisów mundurowych. W dniu dzisiejszym sposób noszenia oznaczeń stopnia reguluje wyłącznie tradycja.

Statek pasażerski – statek przeznaczony do przewozu osób. Statkami pasażerskimi mogą być także statki zarabiające przede wszystkim przewozem towarów. Już w 1948 r. w przepisach Konwencji Londyńskiej określono, że statkiem pasażerskim jest każdy statek handlowy zabierający na pokład i mający miejsca kabinowe dla ponad 12 pasażerów. Przez następne lata utarł się podział na statki pasażerskie zabierające powyżej 100 pasażerów oraz pasażersko-towarowe mogące pomieścić od 12 do 100 osób. Coraz bardziej upowszechniała się żegluga promowa, pojawiły się też nowe typy statków np. poduszkowce, szybkie statki pasażerskie (tzw. HSC). Sam czas podróży zaczął się skracać i statkami pasażerskimi już są dzisiaj statki zabierające na pokład, a nie do kabin 12 pasażerów.

Silnik główny - główna jednostka napędowa statku (okrętu), maszyna przetwarzająca energię chemiczną zawartą w paliwie na energię mechaniczną. Energia ta wytworzona w silniku głównym przekazywana, jest następnie za pomocą wału do pędnika wodnego. W tym znaczeniu silnik główny określa jego przeznaczenie, czyli silnik do napędu jednostki pływającej. Na niektórych statkach (częściej okrętach), może być wiele silników głównych. Z uwagi na jego podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa statku, musi być on niezawodny i spełniać wymagania przepisów towarzystw klasyfikacyjnych. Znajduje się wraz z niezbędną do jego działania infrastrukturą w pomieszczeniu siłowni (maszynowni) okrętowej.

Źródło: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 24 sierpnia 2000 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych, pełnienia wacht oraz składu załóg statków morskich o polskiej przynależności (Dz. U. z 2000 r. Nr 105, poz. 1117)

Instalacja okrętowa – zestaw urządzeń służących do przesyłania mediów zapewniających funkcjonowanie statku (okrętu). Na instalację składają się zwykle elementy liniowe odpowiednie do transportu danego medium takie jak rury czy przewody elektryczne, oraz dodatkowe elementy służące do kierowania przepływem medium, takie jak pompy, zawory, zbiorniki, bezpieczniki, filtry, przetworniki i inne. [1]

Siłownia okrętowa (maszynownia okrętowa) – podsystem funkcjonalny statku wodnego, okrętu, którego podstawowym zadaniem jest wytworzenie trzech rodzajów energii: